{"id":1020,"date":"2015-09-28T15:39:13","date_gmt":"2015-09-28T15:39:13","guid":{"rendered":"http:\/\/shkollaislame.com\/SHKIWP\/index.php\/2015\/09\/28\/tregimi-i-musait-me-hidrit\/"},"modified":"2015-09-28T15:39:13","modified_gmt":"2015-09-28T15:39:13","slug":"tregimi-i-musait-me-hidrit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=1020","title":{"rendered":"TREGIMI I MUSAIT ME HIDRIT"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">T&euml; gjitha tregimet n&euml; Kuran dhe Hadithet e v&euml;rteta jan&euml; t&euml; sakta dhe reale. Ato na rr&euml;fejn&euml; dhe qart&euml;sojn&euml; t&euml; gjitha ndodhit&euml; si&ccedil; kan&euml; ndodhur, pa mang&euml;si apo tepric&euml;. Allahu, azze ue xhel, thot&euml;: &#8220;Ne po ta tregojm&euml; ty historin&euml; e tyre sipas s&euml; v&euml;rtet&euml;s.&#8221; (Kehf, 130) dhe &#8220;Pa dyshim, t&euml; gjitha k&euml;to jan&euml; rr&euml;fime t&euml; v&euml;rteta.&#8221; (Ali Imran, 62)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Allahu, azze ue xhel, e urdh&euml;roi t&euml; D&euml;rguarin e Tij, t&#8217;ua rr&euml;fen njer&euml;zve at&euml; &ccedil;ka ia m&euml;soi atij prej tregimeve, q&euml; ndoshta ata do ta meditojn&euml; gjendjen e popujve t&euml; m&euml;hersh&euml;m, e do t&euml; marrin m&euml;sime prej jet&euml;s s&euml; tyre, dhe do t&euml; largohen prej rrug&euml;s s&euml; tyre n&euml; rast se ishin zullumqar, e do t&#8217;i pasojn&euml; ata n&euml; rast se ishin n&euml; rrug&euml; t&euml; drejt&euml;. Allahu, azze ue xhel, thot&euml;: &#8220;Tregoju atyre k&euml;to ngjarje, n&euml; m&euml;nyr&euml; q&euml; ata t&euml; mendojn&euml;.&#8221;&#8216;(Araf, 176) dhe &#8220;N&euml; tregimet e atyre (t&euml; d&euml;rguarve) ka k&euml;shilla p&euml;r ata q&euml; jan&euml; me mend. Ky (Kuran) nuk &euml;sht&euml; tregim i trilluar.&#8221; (Jusuf, 111).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"> <!--more--> <\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Padyshim se nj&euml; prej tregimeve m&euml; t&euml; bukura q&euml; Allahu e cek n&euml; Kuran &euml;sht&euml; tregimi i Musait me Hidrin, alejhima selam. Ky tregim p&euml;r&ccedil;on parime dhe koncepte plot vlera e dometh&euml;nie, prandaj vendosa q&euml; t&euml; flas rreth tij dhe t&#8217;i ceki disa dobi q&euml; i kan&euml; nxjerr dijetar&euml;t prej k&euml;tij tregimi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Musai, alejhi selam, nj&euml; dit&euml; prej dit&euml;ve ligj&euml;ronte ne mesin e Beni Israil&euml;ve, dhe prej k&euml;shillave t&euml; tij zemrat e tyre zbuteshin, syt&euml; e tyre lotonin. K&euml;shtu ishte gjendja e gjith&euml; popujve kur u k&euml;shillonin nga Pejgamber&euml;t e tyre, p&euml;r shkak se shpirtrat dhe zemrat e Pejgamber&euml;ve ishin t&euml; mbushura me frik&euml; dhe dashuri ndaj Allahut. Pasi q&euml; kryhet ligj&euml;rata, nj&euml; njeri prej Beni Israil&euml;ve i drejtohet Musait, alejhi selam, dhe e pyet: &#8220;O Musa, a ekziston njeri m&euml; t&euml; men&ccedil;ur se ti? &#8221; &#8211; Musai, alejhi selam, duke mos menduar aspak i thot&euml;: &#8220;Jo, nuk ka njeri n&euml; k&euml;t&euml; rruzull tok&euml;sor m&euml; t&euml; men&ccedil;ur se un&euml;.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kjo p&euml;rgjigje e Musait nuk ishte prej mendjemadh&euml;sie, por ishte nj&euml; realitet. Ai ishte nj&euml;ri prej Pejgamber&euml;ve m&euml; t&euml; m&euml;dhenj dhe m&euml; t&euml; dalluar, i treti me vler&euml; pas Muhamedit, sal-allahu alejhi ue selem, dhe Ibrahimit, alejhi selam. Ishte i D&euml;rguari i nj&euml; populli t&euml; madh dhe t&euml; zgjedhur, iu dha Teurati i cili ishte drit&euml; dhe udh&euml;zim, dhe t&euml; cilin Allahu azze ue xhel e shkroi me dor&euml;n e Tij. Pastaj ishte ai q&euml; i foli Allahu te kodra Tur, dhe i dhuroi dituri t&euml; mjaftueshme, mir&euml;po edhe n&euml; rast se dituria e nj&euml; njeriu &euml;sht&euml; e madhe, prej edukat&euml;s &euml;sht&euml; q&euml; kur t&euml; pyetet njeri si kjo pyetje, duhet t&euml; jet&euml; modest para Allahut dhe t&euml; p&euml;rgjigjet se Allahu e di m&euml; s&euml; miri se cili &euml;sht&euml; m&euml; i men&ccedil;uri n&euml; tok&euml;. Prandaj, Allahu, azze ue xhel, e kritikoi Musain, alejhi selam, dhe ia b&euml;ri me dije se ekziston nj&euml; njeri n&euml; nj&euml; vend ku takohen dy detet, dhe i cili &euml;sht&euml; m&euml; i ditur se ti. Musai, alejhi selam, kur e kupton k&euml;t&euml; realitet, vendos q&euml; ta merr rrug&euml;n dhe ta takon at&euml; njeri. E pyet Allahun se si t&euml; arrin deri tek ai, Allahu, azze ue xhel, e urdh&euml;ron q&euml; t&euml; merr me vete nj&euml; peshk dhe ta vendos n&euml; shport&euml; dhe n&euml; at&euml; vend ku do ta humb peshkun, atje &euml;sht&euml; vendq&euml;ndrimi i atij njeriu t&euml; cilin e k&euml;rkon.Musai e merr peshkun e vendos n&euml; shport&euml; dhe me vete e merr nj&euml; djalosh, t&euml; cilin Allahu, azze ue xhel, nuk ia cek emrin n&euml; Kuran, mir&euml;po n&euml; disa hadithe &euml;sht&euml; cekur se ai ka qen&euml; Jusha ib&euml;n Nun, i cili do t&euml; jet&euml; Pejgamber i Beni Israil&euml;ve pas vdekjes s&euml; Musait, alejhi selam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Musai, alejhi selam, i drejtohet djaloshit q&euml; e shoq&euml;ronte dhe i thot&euml;: &#8220;Nuk do t&euml; pushoj s&euml; ecuri, derisa t&euml; arrij n&euml; vendin ku takohen dy detet, edhe n&euml;se do t&euml; m&euml; duhet t&euml; udh&euml;toj p&euml;r shum&euml; koh&euml;.&#8221; (Kehf, 60). Prej k&euml;tij ajeti shihet qart&euml; vendosm&euml;ria e Musait q&euml; t&euml; kalon nj&euml; rrug&euml; shum&euml; t&euml; gjat&euml; vet&euml;m e vet&euml;m ta takon at&euml; njeri dhe t&euml; merr dituri prej tij. Mund t&euml; themi se Musai, alejhi selam, e meriton t&euml; jet&euml; model p&euml;r t&euml; gjith&euml; k&euml;rkuesit e dituris&euml;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Abdurrahman Es Sadi, Allahu e m&euml;shiroft&euml;, gjat&euml; komentimit t&euml; k&euml;tyre ajeteve thot&euml;: &#8220;Vendosm&euml;ria e Musait q&euml; ta merr rrug&euml;n e k&euml;rkimit t&euml; dituris&euml; dhe t&euml; largohet prej Beni Israil&euml;ve kur ata ishin nevojtar p&euml;r k&euml;shillat dhe diturin e tij, &euml;sht&euml; argument se lejohet nj&euml; njeri i cili d&euml;shiron ta merr rrug&euml;n e k&euml;rkimit t&euml; dituris&euml; t&euml; largohet prej popullit t&euml; tij, edhe pse ata kan&euml; nevoj&euml; p&euml;r t&euml;, me q&euml;llim q&euml; ai m&euml; von&euml; t&euml; kthehet edhe m&euml; i ditur&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pas nj&euml; rrug&euml;timi t&euml; gjat&euml; Musai, alejhi selam, s&euml; bashku me djaloshin arrijn&euml; te nj&euml; shk&euml;mb af&euml;r bregdetit dhe Musai i lodhur dhe i rraskapitur shtrihet n&euml; hijen e atij shk&euml;mbi q&euml; t&euml; pushon. Pas nj&euml; kohe ndodh nj&euml; mrekulli e Allahut, azze ue xhel, peshku i cili ishte i ngordhur dhe sh&euml;rbente si ushqim gjat&euml; udh&euml;timit, ngjallet dhe fillon t&euml; l&euml;viz drejt detit dhe futet n&euml; det n&euml; nj&euml; m&euml;nyr&euml; shum&euml; t&euml; &ccedil;uditshme: &#8220;Dhe, kur arrit&euml;n n&euml; vendin, ku bashkoheshin dy detet, ata e harruan peshkun e tyre dhe ai rr&euml;shqiti n&euml; det, duke e hapur at&euml; si tunel.&#8221; (Kehf, 61). K&euml;t&euml; mrekulli e v&euml;ren vet&euml;m djaloshi, pasi q&euml; Musai, alejhi selam, ishte duke fjetur dhe kur zgjohet Musai prej gjumi djaloshi harron t&#8217;i tregon p&euml;r at&euml; &ccedil;ka kishte ndodhur. P&euml;rs&euml;ri e marrin rrug&euml;n e k&euml;rkimit me shpres&euml; se do ta takojn&euml; at&euml; njeri, dhe kur kaluan m&euml; tej, Musai i tha shoq&euml;ruesit t&euml; vet: &#8220;Na jep drek&euml;n ton&euml;, sepse jemi lodhur nga ky udh&euml;timi yn&euml;&#8221; (Kehf, 62). Djaloshi tha: &#8220;Shiko! Kur ndaluam tek ai shk&euml;mbi, un&euml; e harrova peshkun. Vet&euml;m djalli m&euml; b&euml;ri ta harroj e nuk ta thash&euml; se peshku mori rrug&euml;n nga deti n&euml; m&euml;nyr&euml; t&euml; habitshme.&#8221; (Kehf, 63).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Djaloshi kur ia tregoi rastin Musait, u g&euml;zua shum&euml; dhe i tha: &#8220;Kjo &euml;sht&euml; ajo q&euml; po k&euml;rkojm&euml;.&#8221;(Kehf, 64). Edhe pse kishin kaluar nj&euml; udh&euml;tim t&euml; lodhsh&euml;m dhe t&euml; gjat&euml;, vendos&euml;n q&euml; t&euml; kthehen n&euml; at&euml; vend ku kishte humbur peshku. Kur arrit&euml;n n&euml; vendin ku bashkohen dy detet e takuan at&euml; njeri t&euml; shum&euml;k&euml;rkuar: &#8220;Andaj u kthyen n&euml;p&euml;r gjurm&euml;t e veta, dhe gjet&euml;n nj&euml; prej rob&euml;rve Tan&euml;, t&euml; cilit i pat&euml;m dhuruar m&euml;shir&euml; prej Nesh dhe i kishim m&euml;suar nga ana Jon&euml; dije.&#8221; (Kehf, 64-65).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vendtakimi i cili p&euml;rmendet n&euml; Kuran ku bashkohen dy detet nuk dihet sakt&euml; se ku &euml;sht&euml;. Disa prej dijetar&euml;ve thon&euml; se &euml;sht&euml; vendi ku bashkohen Deti i Kuq me at&euml; t&euml; Bardhin, dhe se m&euml; her&euml;t mes tyre ka pasur tok&euml;, e cila m&euml; von&euml; &euml;sht&euml; hapur dhe mes tyre &euml;sht&euml; b&euml;r&euml; kanal. Po t&euml; kishte pasur r&euml;nd&euml;si t&euml; madhe Allahu, azze ue xhel, dhe Pejgamberi, sal-allahu alejhi ue selem, do ta kishin cekur emrin e k&euml;tij vendi, mir&euml;po p&euml;rmendja e tij nuk luan rol shum&euml; t&euml; madh dhe mendoj se s&#8217;ka nevoj&euml; q&euml; t&euml; humbim koh&euml; q&euml; ta gjejm&euml; se ku ka ndodhur takimi. Na mjafton ajo &ccedil;ka e ka cekur Allahu se takimi i tyre ka ndodhur n&euml; vendin ku takohen dy detet.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Emri i k&euml;tij njeriu nuk dihet sakt&euml;. Disa prej dijetar&euml;ve kan&euml; b&euml;r&euml; p&euml;rpjekje q&euml; ta gjejn&euml; emrin e tij t&euml; v&euml;rtet&euml;, mir&euml;po m&euml; s&euml; miri &euml;sht&euml; q&euml; ta quajm&euml; me emrin Hid&euml;r, ashtu si e ka em&euml;ruar Pejgamberi, sal-allahu alejhi ue selem, n&euml; hadithin q&euml; e transmeton Buhariu prej Ebu Hurejr&euml;s, radijallahu anhu: &#8220;Hidri &euml;sht&euml; quajtur me k&euml;t&euml; em&euml;r sepse &euml;sht&euml; ulur n&euml; tok&euml; t&euml; bardh&euml; e cila menj&euml;her&euml; ka filluar t&euml; gjelb&euml;rohet prej tij.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Musai, alejhi selam, kur e takoi Hidrin e p&euml;rsh&euml;ndeti i pari me selam, dhe Hidri u &ccedil;udit pasi q&euml; nuk e kishte d&euml;gjuar k&euml;t&euml; p&euml;rsh&euml;ndetje m&euml; her&euml;t dhe iu dukeshe e huaj dhe e panjohur. Prandaj, dijetar&euml;t thon&euml; se ky vend ishte n&euml; nj&euml; rajon ku jetonin jobesimtar&euml;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Musai, alejhi selam, kur ia tregon Hidrit q&euml;llimin e vizit&euml;s s&euml; tij se : &#8220;A mund t&euml; t&euml; pasoj ty, q&euml; t&euml; m&euml; m&euml;sosh edhe mua di&ccedil;ka prej dituris&euml; s&euml; drejt&euml; q&euml; t&euml; &euml;sht&euml; dh&euml;n&euml; ty?&rdquo; (Kehf, 66), Hidri &ccedil;uditet me Musain dhe i thot&euml;: &#8220;A nuk t&euml; mjafton q&euml; Teuratin e ke n&euml; dor&euml;n t&euml;nde dhe se t&euml; vjen shpallja? &#8221; &#8211; Pastaj i tha: &#8220;O Musa, un&euml; kam dituri q&euml; ti nuk duhet ta m&euml;sosh dhe ti ke dituri q&euml; un&euml; nuk duhem q&euml; ta m&euml;soj.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Musa, alejhi selam, k&euml;mb&euml;ngulte q&euml; t&#8217;i lejon t&#8217;i b&euml;n shoq&euml;ri gjat&euml; udh&euml;timit dhe t&euml; m&euml;son prej asaj &ccedil;ka nuk e dinte, por Hidri i thot&euml;: &#8220;Ti nuk mund t&euml; durosh dot me mua!&#8221; (Kehf, 67). Hidri e dinte se Musai, alejhi selam, nuk do t&euml; mund t&euml; b&euml;j sab&euml;r dhe se do t&#8217;i ngushtohet gjoksi kur ta sheh se &ccedil;ka do t&euml; vepron: &#8220;E si mund t&euml; durosh (pa pyetur) para di&ccedil;kaje p&euml;r t&euml; cil&euml;n nuk di asgj&euml;&rdquo;?(Kehf, 68). Musai, alejhi selam, i drejtohet duke i th&euml;n&euml;: &#8220;Do t&euml; m&euml; gjesh t&euml; duruesh&euml;m, n&euml; dasht&euml; Allahu e nuk do t&euml; t&euml; kund&euml;rshtoj p&euml;r asgj&euml;.&#8221; (Kehf, 69).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">At&euml;her&euml; Hidri pranon, por me nj&euml; kusht: &#8220;N&euml;se vjen pas meje, mos m&euml; pyet p&euml;r asgj&euml;, derisa t&euml; ta shpjegoj un&euml;&#8221; (Kehf, 70). Musai, alejhi selam, pajtohet me k&euml;t&euml; kusht dhe nisen s&euml; bashku drejt bregdetit q&euml; t&euml; hipin n&euml; anije dhe t&euml; kalojn&euml; n&euml; an&euml;n tjet&euml;r t&euml; bregdetit. Pronar&euml;t e anijes ishin disa djelmosha t&euml; cil&euml;t me sa duket e njihnin Hidrin, p&euml;r shkak se nuk i k&euml;rkuan t&euml; holla p&euml;r transport. Pas nj&euml; &ccedil;asti Hidri e theu nj&euml; d&euml;rras&euml; prej d&euml;rrasave t&euml; anijes dhe e hapi nj&euml; vrim&euml;, nd&euml;rsa Musai e harroi premtimin e tij dhe tha: &#8220;Mos vall&euml;, e hape vrim&euml;n p&euml;r t&rsquo;i mbytur udh&euml;tar&euml;t e saj? Me t&euml; v&euml;rtet&euml;, ke b&euml;r&euml; pun&euml; t&euml; shum&euml; t&euml; keqe&#8221; (Kehf, 71). Hidri ia rikujtoi Musait premtimin: &#8220;A nuk t&euml; thash&euml; se ti nuk mund t&euml; durosh me mua? &#8221; (Kehf, 72), nd&euml;rsa Musai u p&euml;rgjigj: &ldquo;Mos m&euml; qorto p&euml;r at&euml; q&euml; harrova dhe mos m&euml; ngarko me v&euml;shtir&euml;si n&euml; pun&euml;t e mia!&rdquo; (Kehf, 73). Pejgamberi, sal-allahu alejhi ue selem, tha: &#8220;Musai harroi her&euml;n e par&euml;&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pasi q&euml; zbrit&euml;n prej anijes i pan&euml; disa f&euml;mij&euml; q&euml; loznin af&euml;r bregdetit. Hidri iu afrua nj&euml;rit prej tyre, e shtriri p&euml;r toke dhe e mbyti. Kur e pa Musai k&euml;t&euml; vep&euml;r u &ccedil;mend, s&#8217;duroi dot dhe u nis drejt Hidrit duke ia mohuar vepr&euml;n: &#8220;P&euml;rse vrave nj&euml; njeri t&euml; pafajsh&euml;m q&euml; nuk ka vrar&euml; ask&euml;nd?! V&euml;rtet q&euml; ke b&euml;r&euml; nj&euml; pun&euml; t&euml; tmerrshme&#8221; (Kehf, 74). Kurse Hidri iu p&euml;rgjigj: &#8220;A nuk t&euml; thash&euml; se ti nuk mund t&euml; durosh me mua?&#8221; (Kehf, 75). Kjo ishte nj&euml; sprov&euml; e v&euml;rtet&euml; dhe e r&euml;nd&euml; p&euml;r Musain, alejhi selam, sepse ai ishte m&euml;suar t&euml; th&euml;rriste n&euml; t&euml; mir&euml; dhe t&euml; ndalonte nga e keqja, sheriati i tij i ndalonte ato vepra &ccedil;ka i vepronte Hidri, nd&euml;rsa ai u detyronte t&euml; hesht&euml;. Musai k&euml;rkoi edhe nj&euml; shans prej Hidrit dhe i tha: &#8220;N&euml;se pas k&euml;saj do t&euml; t&euml; pyes s&euml;rish p&euml;r &ccedil;far&euml;do gj&euml;je, at&euml;her&euml; mos m&euml; mbaj m&euml; n&euml; shoq&euml;rin&euml; t&euml;nde! Tashm&euml; ke arsye (t&euml; mjaftueshme) nga ana ime (p&euml;r t&rsquo;u ndar&euml; prej meje)!&#8221; (Kehf, 76).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T&euml; dy vazhduan t&euml; ecin, derisa arrit&euml;n n&euml; nj&euml; fshat dhe u k&euml;rkuan banor&euml;ve t&euml; tij, q&euml; t&rsquo;u jepnin p&euml;r t&euml; ngr&euml;n&euml;, por ata nuk i pranuan mysafir&euml;. Padyshim se kjo &euml;sht&euml; n&euml; kund&euml;rshtim me fisnik&euml;rin&euml; dhe bujarin, dhe &euml;sht&euml; shenj&euml; e besimit t&euml; dob&euml;t dhe t&euml; mang&euml;t, se Pejgamberi, sal-allahu alejhi ue selem, ka th&euml;n&euml;: &#8220;Kush i beson Allahut dhe dit&euml;s s&euml; Fundit le ta gostis&euml; dhe le ta nderon mysafirin&#8221; .Rrug&euml;s duke ecur ndesh&euml;n nj&euml; mur q&euml; ishte duke u rr&euml;zuar dhe Hidri e drejtoi q&euml; mos t&euml; rr&euml;zohet dhe kjo me t&euml; v&euml;rtet ishte nj&euml; gjest i &ccedil;uditsh&euml;m prej an&euml;s s&euml; tij, p&euml;r shkak se ata e refuzuan si mysafir, kurse ai u drejtoi murin n&euml; fshat. Kur e pa Musai k&euml;t&euml; gjest t&euml; Hidrit tha: &#8220;Sikur t&euml; kishe dashur ti, mund t&euml; k&euml;rkoje shp&euml;rblim p&euml;r k&euml;t&euml;&#8221; (Kehf, 77). Me k&euml;t&euml; Musai e theu premtimin e dh&euml;n&euml; dhe Hidri i tha: &#8220;Kjo &euml;sht&euml; ndarja nd&euml;rmjet meje dhe teje. Un&euml; do t&rsquo;i shpjegoj ty ato gj&euml;ra p&euml;r t&euml; cilat nuk munde t&euml; durosh&#8221; (Kehf, 78).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pejgamberi, sal-allahu alejhi ue selem, tha: &#8220;Kishim pasur d&euml;shir&euml; q&euml; Musai t&euml; duronte m&euml; tep&euml;r q&euml; Allahu, azze ue xhel, t&euml; na rr&euml;fente m&euml; shum&euml; prej ndodhis&euml; s&euml; tyre&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hidri filloi t&#8217;ia tregon Musait urt&euml;sit&euml; dhe fsheht&euml;sit&euml; e atyre veprave q&euml; Musai nuk mundi t&euml; b&euml;n durim. S&euml; pari e njoftoi p&euml;r anijen: &#8220;Sa i p&euml;rket anijes, ajo ishte pron&euml; e disa t&euml; varf&euml;rve, q&euml; punonin n&euml; det. Un&euml; desha ta d&euml;mtoj, sepse prapa tyre gjendej nj&euml; mbret i cili merrte me dhun&euml; &ccedil;do anije t&euml; mir&euml;&#8221; (Kehf, 79). Kjo ishte urt&euml;sia e d&euml;mtimit t&euml; anijes. Djelmoshat q&euml; e kishin n&euml; pron&euml; anijen ishin t&euml; varf&euml;r dhe me k&euml;t&euml; anijen furnizoheshin, nd&euml;rsa mbreti i asaj kohe ishte nj&euml; zullumqar i cili &ccedil;do anije t&euml; mir&euml; e merrte p&euml;r vete. Prandaj, prej m&euml;shir&euml;s s&euml; Allahut ndaj tyre un&euml; e d&euml;mtova nj&euml; pjes&euml; t&euml; saj, q&euml; mos t&#8217;ua merr mbreti anijen t&euml;r&euml;sisht dhe t&euml; mbet&euml;n pa furnizim. Dijetar&euml;t thon&euml; se kjo &euml;sht&euml; nj&euml; rregull e madhe n&euml; sheriat, ku me veprimin e nj&euml; sherri t&euml; vog&euml;l, mbrohesh prej nj&euml; sherri m&euml; t&euml; madh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kurse: &#8220;Sa p&euml;r djaloshin, prind&euml;rit e tij ishin besimtar&euml;. Ne e dinim se (dashuria p&euml;r t&euml;) do t&rsquo;i &ccedil;onte ata n&euml; t&euml; keqe dhe mohim, dhe d&euml;shiruam q&euml; Zoti i tyre, n&euml; vend t&euml; atij t&rsquo;u jepte nj&euml; m&euml; t&euml; mir&euml;, m&euml; t&euml; past&euml;r dhe m&euml; t&euml; m&euml;shirsh&euml;m&#8221; (Kehf, 80). Urt&euml;sia e vrasjes s&euml; djaloshit ishte se ekzistonte frika reale q&euml; prind&euml;rit prej dashuris&euml; q&euml; ndjenin ndaj tij, t&euml; ndikohen prej tij dhe t&rsquo;i &ccedil;onte ata n&euml; t&euml; keqe dhe mohim. Allahu prej m&euml;shir&euml;s s&euml; Tij d&euml;shironte t&#8217;ua z&euml;vend&euml;son at&euml; djalosh i cili nuk i respektonte ligjet e Allahut, nuk i respektonte prind&euml;rit dhe lidhjet familjare, me nj&euml; f&euml;mij&euml; m&euml; t&euml; mir&euml; n&euml; fe dhe moral.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nd&euml;rsa: &#8220;Sa i p&euml;rket murit, ai u takonte dy djelmoshave jetim&euml; n&euml; qytet dhe, n&euml;n t&euml; gjendej nj&euml; thesar i tyre. Babai i tyre kishte qen&euml; njeri i mir&euml;, prandaj Zoti yt d&euml;shiroi q&euml; ata t&euml; arrinin mosh&euml;n e pjekuris&euml; e ta nxirrnin thesarin e tyre, si m&euml;shir&euml; nga Zoti yt&#8221; (Kehf, 81- 82). Ky &euml;sht&euml; argument i qart&euml; se njeriu kur &euml;sht&euml; i mir&euml; me Allahun, p&euml;rfiton ai vet dhe p&euml;rfitojn&euml; pasardh&euml;sit e tij. Poashtu &euml;sht&euml; argument se jetim&euml;t jan&euml; n&euml;n mbrojtjen e Allahut dhe Ai i mbron prej skamjes dhe v&euml;shtir&euml;sive t&euml; jet&euml;s. Prandaj, mos t&euml; frikohet njeri se n&euml; rast se vdes f&euml;mij&euml;t e tij do t&euml; vuajn&euml; prej skamjes dhe varf&euml;ris&euml;, se p&euml;r to do t&euml; kujdeset Allahu, azze ue xhel.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N&euml; fund Hidri i thot&euml; Musait: &#8221; Un&euml; k&euml;t&euml; nuk e kam b&euml;r&euml; sipas gjykimit tim. Ky &euml;sht&euml; shpjegimi i asaj, p&euml;r t&euml; cil&euml;n ti s&rsquo;munde t&euml; duroje!&#8221; (Kehf, 82). Pra, t&euml; gjitha ato &ccedil;ka i veprova nuk kan&euml; qen&euml; prej mendjes sime, por urdh&euml;resa nga ana e Allahut q&euml; ti o Musa t&euml; marrish m&euml;sim dhe t&euml; b&euml;hesh m&euml; i duruesh&euml;m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hidri a ishte njeri i mir&euml; (velij) apo lajm&euml;tar (nebij) prej an&euml;s s&euml; Allahut?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dijetar&euml;t rreth k&euml;saj &ccedil;&euml;shtjeje jan&euml; ndar&euml; n&euml; mendime:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mendimi i par&euml;: Hidri &euml;sht&euml; njeri i mir&euml;, e jo lajm&euml;tar. Ky &euml;sht&euml; mendimi i dijetarit Abdurrahman es Sadit, Allahu e m&euml;shiroft&euml;, pastaj mendimi i Shejh Uthejminit dhe disa t&euml; tjer&euml;ve.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Shejh Uthejmini, Allahu e m&euml;shiroft&euml;, thot&euml;: &#8221; Citatet aludojn&euml; se Hidri nuk ishte as lajm&euml;tar e as i d&euml;rguar, mir&euml;po ishte njeri i mir&euml;, t&euml; cilit Allahu ia kishte dh&euml;n&euml; disa mrekulli q&euml; t&#8217;i tregon Musait se ai nuk ishte m&euml; i dituri n&euml; tok&euml;. Argument p&euml;r k&euml;t&euml; &euml;sht&euml; ajeti: &#8221; dhe gjet&euml;n nj&euml; prej rob&euml;rve Tan&euml; &#8221; .<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Abdurrahman es Sadi, Allahu e m&euml;shiroft&euml;, thot&euml;: &#8220;Hidri nuk ishte as lajm&euml;tar e as i d&euml;rguar, mir&euml;po ishte njeri mir&euml; t&euml; cilin Allahu e kishte frym&euml;zuar dhe ia kishte dhuruar disa mrekulli dhe dituri t&euml; posa&ccedil;me q&euml; t&#8217;i tregon Musait se ai nuk &euml;sht&euml; njeriu m&euml; i men&ccedil;ur&#8221; .<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mendimi i dyt&euml;: Hidri &euml;sht&euml; lajm&euml;tar (pejgamber), e jo vet&euml;m njeri i mir&euml;. Ky &euml;sht&euml; mendimi i ib&euml;n Kethirit, Muhamed el Emin esh Shenkiti, dhe shum&euml; dijetar&euml;ve t&euml; tjer&euml;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Argumentet e tyre jan&euml;:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1- Fjala e Allahut, azze ue xhel: &#8220;dhe gjet&euml;n nj&euml; prej rob&euml;rve Tan&euml;, t&euml; cilit i pat&euml;m dhuruar m&euml;shir&euml; prej Nesh dhe i kishim m&euml;suar nga ana Jon&euml; dije&#8221; Kehf 65.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Muhamed el Emin esh Shenkiti, Allahu e m&euml;shiroft&euml;, thot&euml; se fjala m&euml;shir&euml; e cila ka ardhur n&euml; k&euml;t&euml; ajet, p&euml;rs&euml;ritet p&euml;rdorimi i saj n&euml; Kuran si profeci. Shembull e kemi n&euml; suren Zuhruf: &#8220;Sikur t&rsquo;i kishte zbritur ky Kuran ndonj&euml; njeriu t&euml; madh prej nj&euml;rit nga k&euml;to dy qytete. Vall&euml;, a mos jan&euml; ata q&euml; e ndajn&euml; m&euml;shir&euml;n (profecin&euml;) e Zotit t&euml;nd?&#8221; (Zuhruf, 31-32).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2- Fjala e Allahut azze ue xhel: &#8220;Musai i tha atij: &ldquo;A mund t&euml; t&euml; pasoj ty, q&euml; t&euml; m&euml; m&euml;sosh edhe mua di&ccedil;ka prej dituris&euml; s&euml; drejt&euml; q&euml; t&euml; &euml;sht&euml; dh&euml;n&euml; ty? Ai u p&euml;rgjigj: &ldquo;Ti nuk mund t&euml; durosh dot me mua! E si mund t&euml; durosh (pa pyetur) para di&ccedil;kaje p&euml;r t&euml; cil&euml;n nuk di asgj&euml;&rdquo;? (Musai) tha: &ldquo;Do t&euml; m&euml; gjesh t&euml; duruesh&euml;m, n&euml; dasht&euml; Allahu e nuk do t&euml; t&euml; kund&euml;rshtoj p&euml;r asgj&euml;.&rdquo;(Hidri) i tha: &ldquo;N&euml;se vjen pas meje, mos m&euml; pyet p&euml;r asgj&euml;, derisa t&euml; ta shpjegoj un&euml;!&rdquo; (Kehf, 66-70).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ib&euml;n Kethiri, Allahu e m&euml;shiroft&euml;, thot&euml; se po t&euml; kishte qen&euml; Hidri velij nuk do t&#8217;i fliste Musai me k&euml;t&euml; gjuh&euml; dhe nuk do t&euml; k&euml;rkonte udh&euml;tim me t&euml; q&euml; t&euml; merr m&euml;sim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3- Mbytja djaloshit nga ana e Hidrit, alejhi selam, nuk ishte p&euml;rve&ccedil; se me urdh&euml;r t&euml; Allahut dhe me shpalljen e Tij. Velijit nuk i takon t&euml; vepron k&euml;sisoj vepra p&euml;r shkak se nuk ka mbrojtje nga ana e Allahut, kurse lajm&euml;tarit i vjen shpallja dhe ka mbrojtje.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4- Komenti i ngjarjeve dhe se ajo nuk ishte me vet d&euml;shir&euml;n e Hidrit, alejhi selam, por me urdhrin e Allahut: &#8220;Un&euml; k&euml;t&euml; nuk e kam b&euml;r&euml; sipas gjykimit tim&#8221; Kehf 82.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A &euml;sht&euml; ende gjall&euml; Hidri, alejhi selam?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Disa prej dijetar&euml;ve si imam Kurtubiu, imam Neveviu, ib&euml;n Salahi dhe disa t&euml; tjer&euml; pretenduan se Hidri, alejhi selam, &euml;sht&euml; ende gjall&euml; p&euml;r shkak se ka pir&euml; uj&euml; prej burimit t&euml; Jet&euml;s, dhe se takohet me Iljasin, alejhi selam, &ccedil;do vit n&euml; Qabe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pretendimet e k&euml;tij grupi dijetar&euml;sh i kund&euml;rshton shumica e dijetar&euml;ve dhe thon&euml; se ky pretendim &euml;sht&euml; i pabaz&euml;, dhe k&euml;t&euml; se pranon as feja, as logjika dhe as tradita. T&euml; gjitha hadithet me &ccedil;ka argumentohen jan&euml; t&euml; dob&euml;ta, ose t&euml; shpikura ose jan&euml; prej Israilijat&euml;ve. Po t&euml; kishte qen&euml; Hidri, alejhi selam, gjall&euml; do t&euml; detyronte t&euml; takohet me Pejgamberin, sal-allahu alejhi ue selem, dhe ta pason at&euml;, p&euml;r shkak se askujt nuk i takon t&euml; del prej sheriatit t&euml; Muhamedit, sal-allahu alejhi ue selem, i cili &euml;sht&euml; d&euml;rguar p&euml;r krejt njer&euml;zimin e jo vet&euml;m p&euml;r nj&euml; popull.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pra, mendimi i atyre dijetar&euml;ve me t&euml; v&euml;rtet &euml;sht&euml; i &ccedil;uditsh&euml;m dhe poashtu i rreziksh&euml;m, se disa prej grupeve t&euml; devijuar do ta marrin si argument q&euml; t&#8217;i argumentojn&euml; bindjet e tyre t&euml; kota.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A ka dal&euml; Hidri, alejhi selam, prej sheriatit t&euml; Musait, alejhi selam?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Disa grupe t&euml; devijuara si sufit&euml; dhe ata q&euml; i pasojn&euml; besimet e tyre, pretendojn&euml; se lejohet me dal prej sheriatit t&euml; Muhamedit, sal-allahu alejhi ue selem, ashtu si ka dal Hidri prej sheriatit t&euml; Musait. Ata thon&euml; se dispozitat vlejn&euml; p&euml;r Pejgamber&euml;t dhe njer&euml;zit e thjesht, nd&euml;rsa evlijat dhe njer&euml;zit e posa&ccedil;&euml;m nuk kan&euml; nevoj&euml; p&euml;r ato dispozita. Ata thon&euml; se duhet gjykuar me at&euml; q&euml; iu frym&euml;zohet atyre n&euml; zemra nga ana e Allahut, ashtu si u frym&euml;zua Hidri dhe veproi n&euml; kund&euml;rshtim me ligjet e Musait.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ib&euml;n Tejmijje, Allahu e m&euml;shiroft&euml;, thot&euml; se: &#8220;K&euml;to th&euml;nie jan&euml; injoranca dhe devijime t&euml; m&euml;dha, bile jan&euml; prej llojit m&euml; t&euml; madh t&euml; nifakit, kufrit dhe mohimit. Dihet qart&euml; se Muhamedi, sal-allahu alejhi ue selem, &euml;sht&euml; d&euml;rguar p&euml;r krejt njer&euml;zimin, arab&euml;t dhe jo arab&euml;t, p&euml;r njer&euml;zit dhe xhin&euml;t, p&euml;r mbret&euml;rit dhe asket&euml;t, p&euml;r dijetar&euml;t dhe njer&euml;zit e thjesht, dhe se porosia e tij &euml;sht&euml; e vlefshme deri dit&euml;n e Gjykimit dhe askush nuk lejohet q&euml; t&euml; del jasht&euml; ligjit t&euml; tij, sal-allahu alejhi ue selem.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ata t&euml; cil&euml;t argumentohen me tregimin e Hidrit, duhet ta din se Musai nuk ka qen&euml; i d&euml;rguar te Hidri, dhe as Hidri nuk ka qen&euml; te Musai. K&euml;t&euml; e d&euml;shmon hadithi i sakt&euml; ku Hidri i thot&euml; Musait: &#8220;O Musa, un&euml; kam dituri q&euml; ti nuk duhet ta m&euml;sosh dhe ti ke dituri q&euml; un&euml; nuk duhem q&euml; ta m&euml;soj&#8221;. Musai, alejhi selam, ka qen&euml; i d&euml;rguar te nj&euml; popull, nd&euml;rsa Muhamedi, sal-allahu alejhi ue selem, &euml;sht&euml; d&euml;rguar p&euml;r krejt njer&euml;zimin, dhe me d&euml;rgimin e tij &euml;sht&euml; plot&euml;suar feja dhe se nuk pas tij t&euml; d&euml;rguar tjet&euml;r, prandaj nuk i lejohet askujt t&euml; dal prej sheriatit t&euml; tij dhe kush e pretendon k&euml;t&euml; &euml;sht&euml; qafir me pajtimin e krejt musliman&euml;ve&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ib&euml;n Kajimi, Allahu m&euml;shiroft&euml;, thot&euml; se ai i cili e pretendon k&euml;t&euml; besim del prej Islamit t&euml;r&euml;sisht. Ai nuk prej evliave t&euml; Allahut por prej evliave t&euml; shejtanit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hidri, alejhi selam, i tha Musait se t&euml; gjitha veprat i ka vepruar sipas urdh&euml;rave t&euml; Allahut. A munden t&euml; dalin dijetar&euml;t e sufive dhe t&euml; thon&euml; Allahu na ka urdh&euml;ruar t&euml; veprojm&euml; di&ccedil;ka &ccedil;ka &euml;sht&euml; e ndaluar n&euml; ligjin e Tij?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Si t&#8217;i kishte th&euml;n&euml; Hidri Musait, alejhi selam, se un&euml; kam dituri q&euml; ti nuk duhet ta m&euml;sosh dhe ti ke dituri q&euml; un&euml; nuk duhem q&euml; ta m&euml;soj, dhe kjo konsiderohet dalje prej sheriatit t&euml; Musait, kjo nuk i lejohet q&euml; ta thot&euml; n&euml; sheriatin e Muhamedit, sal-allahu alejhi ue selem, p&euml;r shkak se Allahu, azze ue xhel, thot&euml;: &#8220;Sot jua p&euml;rsosa fen&euml; tuaj&#8221; (Maide, 3).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Shihet qart&euml; se sufit kuptimin e tregimit t&euml; Hidrit me Musain, alejhima selam, e kan&euml; kuptuar gabimisht dhe se realiteti &euml;sht&euml; krejt di&ccedil;ka tjet&euml;r. Disa prej tyre i shfryt&euml;zojn&euml; k&euml;to argumente t&#8217;i mbulojn&euml; m&euml;katet e tyre dhe epshet e tyre dhe t&#8217;i fitojn&euml; k&euml;naq&euml;sit&euml; e k&euml;saj bote. Mir&euml;po duhen ta din se n&euml; rast se nuk pendohen prej k&euml;tij besimi t&euml; kot&euml;, d&euml;nimi i tij &euml;sht&euml; xhehenemi i p&euml;rhersh&euml;m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Imam Kurtubiu, Allahu e m&euml;shiroft&euml;, i p&euml;rcjell fjal&euml;t e Ebu Abasit, Allahu e m&euml;shiroft&euml;, i cili thot&euml; se ai q&euml; e ka k&euml;t&euml; besim &euml;sht&euml; qafir dhe nuk k&euml;rkohet prej tij pendimi, por vritet p&euml;rshkak se kjo &euml;sht&euml; mohim i asaj q&euml; e di &ccedil;do njeri se &euml;sht&euml; n&euml; kund&euml;rshtim me fen&euml; e Allahut azze ue xhel.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P&euml;rgatiti: Irfan JAHIU<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">LITERATUR&Euml; E KONSULTUAR:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1. KURANI i madh&euml;rish&euml;m, Prof. Hasan I. Nahi<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2. Fethul Bari, sherh Sahih el Buhari, ib&euml;n Haxher El Askalani<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3. Bidaje ue Nihaje, ib&euml;n Kethiri<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4. Sahih el Kisas el Enbija, Omer Eshkar<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5. Ejser et Tefasir, Ebu Bek&euml;r El Xhezairij<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6. El Mehdij, Ismail El Mukadim<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">7. Tefsir suretul Kehf, shejh Uthejmin<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">8. El Xhamiu fi ehkam el Kuran,imam El Kurtubij<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">9. Edva el Bejan, shejh Muhamed Emin Esh Shenkiti<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">10. Tejsir el Kerim err Rrahman, shejh Abdurrahman Es Sadi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T&euml; gjitha tregimet n&euml; Kuran dhe Hadithet e v&euml;rteta jan&euml; t&euml; sakta dhe reale. Ato na rr&euml;fejn&euml; dhe qart&euml;sojn&euml; t&euml; gjitha ndodhit&euml; si&ccedil; kan&euml; ndodhur, pa mang&euml;si apo tepric&euml;. Allahu, azze ue xhel, thot&euml;: &#8220;Ne po ta tregojm&euml; ty historin&euml; e tyre sipas s&euml; v&euml;rtet&euml;s.&#8221; (Kehf, 130) dhe &#8220;Pa dyshim, t&euml; gjitha k&euml;to jan&euml; rr&euml;fime [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1020","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-c91-tregime"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1020","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1020"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1020\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}