{"id":2100,"date":"2017-08-23T08:46:38","date_gmt":"2017-08-23T08:46:38","guid":{"rendered":"http:\/\/shkollaislame.com\/?p=2100"},"modified":"2017-08-23T08:46:38","modified_gmt":"2017-08-23T08:46:38","slug":"gjeografia-dhe-kurani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=2100","title":{"rendered":"Gjeografia dhe kurani"},"content":{"rendered":"<p>Kurani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr i shenjt\u00eb i cili pasqyron udh\u00ebzimet e Allahut (Zotit) p\u00ebr njer\u00ebzimin n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb d\u00ebrguarit t\u00eb Tij t\u00eb fundit, Muhammedit a.s. Gjeografia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkenc\u00eb q\u00eb studion Tok\u00ebn dhe i ka fillimet e veta q\u00eb n\u00eb lasht\u00ebsi. Midis Kuranit dhe Gjeografis\u00eb ka nj\u00eb lidhje mjaft t\u00eb ngusht\u00eb e cila pasqyrohet n\u00eb shkrimet e shenjta, t\u00eb cilat nuk mungojn\u00eb edhe n\u00eb literaturat e k\u00ebsaj shkence.<\/p>\n<p>Kurani ka zbritur n\u00eb gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb VII \u2013 t\u00eb pas er\u00ebs son\u00eb dhe jep fakte konkrete dhe t\u00eb sakta n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn shkenca e gjeografis\u00eb, dhe ato q\u00eb kan\u00eb lidhje t\u00eb ngusht\u00eb me to i kan\u00eb verifikuar n\u00ebp\u00ebrmjet teorive dhe aparaturave t\u00eb nd\u00ebrtuara p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim. Fillimisht shum\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebt t\u00eb saj kohe dhe m\u00eb pas, pushtetar\u00eb dhe udh\u00ebheq\u00ebs s\u00eb shteteve t\u00eb ndryshme t\u00eb Mesjet\u00ebs apo dhe njer\u00ebz i p\u00ebrbuznin shkrimet q\u00eb ndodheshin n\u00eb Kuran dhe i quanin si trillimet e Muhammedit a.s. Por zhvillimi i shkenc\u00ebs n\u00eb vendet Muslimane dhe dh\u00ebnia e mendimeve dhe e teorive shkencore n\u00eb Evrop\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me dogmat kishtare b\u00ebri q\u00eb t\u00eb verifikohen nj\u00eb e nga nj\u00eb shkrimet q\u00eb ndodheshin n\u00eb Kuran. K\u00ebtu nuk b\u00ebn p\u00ebrjashtim edhe shkrimet t\u00eb karakterit gjeografik, duke filluar q\u00eb nga modelit heliocentrik t\u00eb Kopernikut dhe m\u00eb pas me ligjin e gravitetit t\u00eb Njutonit, ligjit t\u00eb Relativitetit t\u00eb Ajshtajnit apo edhe t\u00eb zbulimin e fakteve shkencore t\u00eb sakta mbi formimin e fenomeneve meteorologjike, l\u00ebvizjeve t\u00eb pllakave tektonike etj.<\/p>\n<p>Gjeografia fizike e p\u00ebrgjithshme si nj\u00eb deg\u00eb e Gjeografis\u00eb s\u00eb P\u00ebrgjithshme, q\u00eb nga koha parahistorike \u00ebsht\u00eb marr me studimin e m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb krijimit t\u00eb universit, objekteve t\u00eb cilat ndodh\u00ebn n\u00eb t\u00eb (galaktikat, yjet, planet\u00ebt, asteroidet e kometat), rrotullimin e tyre, e deri tek dh\u00ebnia e hipotezave rreth shkat\u00ebrrimit t\u00eb universit bashk\u00eb m\u00eb objektet hap\u00ebsinore. Kjo deg\u00eb e Gjeografis\u00eb, gjithashtu mir\u00ebt me p\u00ebrshkrimin dhe studimin e Tok\u00ebs, duke i p\u00ebrfshir\u00eb t\u00eb gjitha sferat e saj: Atmosfer\u00ebn, Litosfer\u00ebn, Biosfer\u00ebn dhe Hidrosfer\u00ebn. Ajo merret edhe me orientimin n\u00eb natyr\u00eb (orientimi m\u00eb an t\u00eb yjeve dhe yj\u00ebsive, Diellit dhe H\u00ebn\u00ebs), si dhe llogaritjen e koh\u00ebs sipas kalendarit (kalendarit diellor dhe atij h\u00ebnor\u00eb).<\/p>\n<p>Kurani ka shum\u00eb ajete q\u00eb na tregojn\u00eb p\u00ebr ve\u00e7orit shkencore \u2013 gjeografike, t\u00eb cilat e v\u00ebrtetojn\u00eb se Kurani \u00ebsht\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb lib\u00ebr i shenjt. Prej shum\u00eb ve\u00e7orive \u00ebsht\u00eb fakti se nj\u00eb num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm i k\u00ebtyre fakteve shkencore t\u00eb lart\u00eb p\u00ebrmendura, njeriu i ka zbuluar vet\u00ebm me ndihm\u00ebn e teknologjis\u00eb s\u00eb shekullit XX \u2013 t\u00eb, e t\u00eb cilat jan\u00eb shpallur n\u00eb Kuran 1400 vjet m\u00eb par\u00eb. K\u00ebto fakte shkencore n\u00eb kohen e Muhammedit a.s., as q\u00eb mund t\u00eb perceptoheshin apo imagjinoheshin. K\u00ebto fakte shkencore e v\u00ebrtetojn\u00eb edhe m\u00eb tep\u00ebr prejardhjen hyjnore t\u00eb Kuranit. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb Zoti xh.sh. n\u00eb Kuran thot\u00eb:<\/p>\n<p><strong><em>\u201cA nuk shikojn\u00eb ata me v\u00ebmendje nga qielli se si mbi ta e kemi nd\u00ebrtuar at\u00eb, e kemi zbukuruar at\u00eb duke mos pasur n\u00eb t\u00eb ndonj\u00eb zbraz\u00ebti? Edhe tok\u00ebn se si e kemi shtrir\u00eb e n\u00eb t\u00eb kemi vendosur kodra p\u00ebrforcuese dhe kemi b\u00ebr\u00eb q\u00eb n\u00eb t\u00eb t\u00eb mbijn\u00eb gjithfar\u00eb bim\u00ebsh t\u00eb bukura. D\u00ebshmi t\u00eb dukshme dhe p\u00ebrkujtuese p\u00ebr secilin njeri q\u00eb ka drejtuar mendjen. Ne, nga qielli l\u00ebshuam shiun e dobish\u00ebm dhe me t\u00eb b\u00ebm\u00eb q\u00eb t\u00eb kultivohen kopshte e drith\u00ebra q\u00eb korren. Dhe rrit\u00ebm trungje t\u00eb gjata hurmash me fruta t\u00eb paluar nj\u00ebri mbi tjetrin. (Kaf 6 \u2013 10)\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Zoti xh.sh. i th\u00ebrret njer\u00ebzit t\u00eb studiojn\u00eb dhe t\u00eb reflektojn\u00eb rreth qiejve, tok\u00ebs, maleve, yjeve, bim\u00ebve, farave, kafsh\u00ebve, ndryshimeve t\u00eb nat\u00ebs me dit\u00ebn, krijimit t\u00eb njeriut, shiun dhe shum\u00eb gj\u00ebra t\u00eb tjera t\u00eb krijuara. Duke i eksploruar k\u00ebto fakte, njeriu arrin ta njoh aft\u00ebsin\u00eb artistike t\u00eb krijimtaris\u00eb s\u00eb Zotit. M\u00eb k\u00ebto krijime njeriu arrin q\u00eb ta njeh Krijuesin e tij, i Cili krijoi t\u00eb gjith\u00eb universin dhe \u00e7do gj\u00eb q\u00eb ndodh\u00ebt n\u00eb t\u00eb nga asgj\u00ebja. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb Zoti xh.sh. n\u00eb Kuran thot\u00eb:<\/p>\n<p><strong><em>\u201c<\/em><\/strong><strong><em>\u00cbsht\u00eb fakt se n\u00eb krijimin e qiejve e t\u00eb <\/em><\/strong><strong><em>T<\/em><\/strong><strong><em>ok\u00ebs, n\u00eb nd\u00ebrrimin e nat\u00ebs e t\u00eb dit\u00ebs, t\u00eb anijes q\u00eb lundron n\u00eb det q\u00eb u sjell dobi njer\u00ebzve, n\u00eb at\u00eb shi q\u00eb e l\u00ebshon All-llahu prej s\u00eb larti e me t\u00eb ngjall tok\u00ebn pas vdekjes s\u00eb saj dhe p\u00ebrhap\u00eb n\u00eb te nga \u00e7do lloj gjallese, n\u00eb qarkullimin e er\u00ebrave dhe reve t\u00eb n\u00ebnshtruara mes qiellit e<\/em><\/strong><strong><em> T<\/em><\/strong><strong><em>ok\u00ebs, (n\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebto), p\u00ebr nj\u00eb popull q\u00eb ka mend ka argumente.<\/em><\/strong><strong><em> (Bekare 164)\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Edhe pse n\u00eb Kuran gjejm\u00eb shum\u00eb fakte shkencore, t\u00eb cilat jan\u00eb zbuluar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb plot\u00eb m\u00eb ndihm\u00ebn e teknologjis\u00eb bashk\u00ebkohore, Kurani nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr shkencor, e as q\u00eb mund t\u00eb pretendojm\u00eb nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb. Q\u00ebllimi i shpalljes s\u00eb tij \u00ebsht\u00eb udh\u00ebzimi i njer\u00ebzve drejt s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, dhe nuk \u00ebsht\u00eb shtjellimi i fakteve shkencore, apo shpjegimi i dukurive natyrore.<\/p>\n<p>Muhammedi a.s. nuk ishte gjeograf, q\u00eb ti studionte k\u00ebt\u00eb shkenc\u00eb dhe ti shkruante k\u00ebto teori kaq t\u00eb sakta dhe precize para 1400 viteve, ku shkenc\u00ebtaret e asaj kohe as qe mund ti paramendonin, e jo m\u00eb ti studionin dhe t\u00eb shkruanin p\u00ebr to. Por edhe n\u00ebse supozojm\u00eb se Muhammedi a.s. ishte shkenc\u00ebtari m\u00eb i mir\u00eb i koh\u00ebs, ai a.s. nuk do t\u00eb kishte mund\u00ebsi ti dinte dhe ti studionte k\u00ebto fakte q\u00eb ndodh\u00ebn n\u00eb Kuran, p\u00ebr arsye se teknologjia e asaj kohe nuk do t\u00eb ja kishe mund\u00ebsuar q\u00eb ti studionte k\u00ebto fakte p\u00ebr t\u00eb cilat i pasqyruam m\u00eb lart\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb Zoti xh.sh. n\u00eb Kuran thot\u00eb:<\/p>\n<p><strong><em>\u201cQ\u00eb pranojn\u00eb t\u00eb d\u00ebrguarin (Muhammedin), Pejgamberin arab, (q\u00eb nuk shkruan as nuk lexon),&#8230; (Araf 157)\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Zoti xh.sh. m\u00eb an\u00eb t\u00eb Kuranit nuk ju drejtohet vet\u00ebm arab\u00ebve, por t\u00eb gjith\u00eb nj\u00ebzimit pa dallim race, ngjyre, moshe, gjinie, apo nivelit arsimor. Gjithashtu Zoti xh.sh. e d\u00ebrgoi Muhammedin a.s. pejgamber p\u00ebr mbar njer\u00ebzimin:<\/p>\n<p><strong><em>\u201cE Ne<\/em><\/strong><strong><em>, t\u00eb d\u00ebrguam ty (Muhammed) vet\u00ebm si \u00a0m\u00ebshir\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha bot\u00ebrat. <\/em><\/strong><strong><em>(Enbija 107)\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj Kurani ka shum\u00eb fakte shkencore, jo vet\u00ebm t\u00eb shkenc\u00ebs s\u00eb Gjeografis\u00eb, por edhe shkencave t\u00eb tjera si: Biologjis\u00eb, Mjek\u00ebsis\u00eb, Astronomis\u00eb, Fizik\u00ebs etj., disa prej tyre jan\u00eb zbuluar vet\u00ebm n\u00eb shekullin e kaluar. K\u00ebto zbulime n\u00eb kohen e Muhammedit a.s, as q\u00eb ishin menduar se mund t\u00eb ekzistojn\u00eb, si dhe nuk kishin mund\u00ebsi as q\u00eb t\u00eb zbulohen m\u00eb tekniken e asaj kohe. Me p\u00ebrputhjen e plot\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave shkencore n\u00eb fush\u00ebn gjeografike dhe jo vet\u00ebm t\u00eb zbuluar n\u00eb 2 \u2013 3 shekujt e fundit me shkrimet e shenjta, tregon q\u00eb k\u00ebto nuk jan\u00eb trillime t\u00eb d\u00ebrguarit t\u00eb Allahut por fjal\u00ebt e t\u00eb Madh\u00ebrishmit, Fuqiplot\u00eb q\u00eb ka formuar gjith\u00e7ka q\u00eb ndodhet n\u00eb Tok\u00eb dhe n\u00eb Hap\u00ebsir\u00ebn e pafund t\u00eb Gjith\u00ebsis\u00eb. \u00a0P\u00ebr k\u00ebto fakte shkencore Zoti xh.sh. na tregon n\u00eb Kuran ku thot\u00eb:<\/p>\n<p><strong><em>Thuaj: \u201cM\u00eb tregoni, n\u00ebse ai (Kur\u2019ani) \u00ebsht\u00eb prej All-llahut, e ju e mohuat at\u00eb, kush \u00ebsht\u00eb m\u00eb i humbur se ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim t\u00eb fort\u00eb?\u201d Ne do t\u2019ua b\u00ebjm\u00eb atyre t\u00eb mundshme q\u00eb t\u2019i shohin argumentet Tona n\u00eb horizonte dhe n\u00eb veten e tyre deri q\u00eb t\u2019u b\u00ebhet e qart\u00eb se ai (Kur\u2019ani) \u00ebsht\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb. A nuk mjafton q\u00eb Zoti yt \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmitar p\u00ebr \u00e7do gj\u00eb? (Fussilet 52 \u2013 53)<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Botuar n\u00eb DRITA ISLAME, nr. 7, Tiran\u00eb Korrik 2017<\/p>\n<p><strong>M.sc. Artan S. Mehmeti<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kurani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr i shenjt\u00eb i cili pasqyron udh\u00ebzimet e Allahut (Zotit) p\u00ebr njer\u00ebzimin n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb d\u00ebrguarit t\u00eb Tij t\u00eb fundit, Muhammedit a.s. Gjeografia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkenc\u00eb q\u00eb studion Tok\u00ebn dhe i ka fillimet e veta q\u00eb n\u00eb lasht\u00ebsi. Midis Kuranit dhe Gjeografis\u00eb ka nj\u00eb lidhje mjaft t\u00eb ngusht\u00eb e cila pasqyrohet n\u00eb shkrimet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2101,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11,13,67],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2100","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-c98-ceshtje-bashkekohore","8":"category-c100-shkenca-te-kuranit","9":"category-te-zgjedhura"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2100"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2102,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2100\/revisions\/2102"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}