{"id":4492,"date":"2020-08-23T09:38:19","date_gmt":"2020-08-23T09:38:19","guid":{"rendered":"http:\/\/shkollaislame.com\/?p=4492"},"modified":"2020-08-23T09:38:19","modified_gmt":"2020-08-23T09:38:19","slug":"dispozitat-e-femijes-se-porsalindur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=4492","title":{"rendered":"DISPOZITAT E F\u00cbMIJ\u00cbS S\u00cb PORSALINDUR"},"content":{"rendered":"<ol>\n<li>Dhuntit\u00eb dhe mir\u00ebsit\u00eb e Allahut p\u00ebr rob\u00ebrit e Vet jan\u00eb aq shum\u00eb, saq\u00eb numri i tyre nuk mund t\u00eb p\u00ebrkufizohet dhe t\u00eb num\u00ebrohet. N\u00eb to b\u00ebn pjes\u00eb edhe dhuntia e f\u00ebmij\u00ebs. F\u00ebmij\u00ebt jan\u00eb dhuntia, dhurata dhe mir\u00ebsia e madhe e Allahut p\u00ebr robin e Vet. Kjo e mir\u00eb e Allahut e meriton fal\u00ebnderimin, p\u00ebrkujdesjen dhe ruajtjen nga robi i Tij. F\u00ebmij\u00ebt jan\u00eb fryti i zemr\u00ebs, themeli i sht\u00ebpis\u00eb, stolia e jet\u00ebs s\u00eb dynjas\u00eb, ashtu si\u00e7 Allahu thot\u00eb: \u201cPasuria dhe djemt\u00eb jan\u00eb stoli e jet\u00ebs s\u00eb k\u00ebsaj bote&#8230;\u201d (El-Kehf: 46)<\/li>\n<\/ol>\n<p>Allahu n\u00eb Kuran e p\u00ebrmend se nga lutjet e rob\u00ebrve t\u00eb zgjedhur t\u00eb Allahut \u00ebsht\u00eb lutja: \u201cO Zoti yn\u00eb, dhurona nga grat\u00eb tona dhe trash\u00ebgimtar\u00ebt tan\u00eb, \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb prehje p\u00ebr syt\u00eb tan\u00eb dhe b\u00ebna shembull p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebt!\u201d (El-Furkan: 74)<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li>Islami f\u00ebmij\u00ebs ia p\u00ebrcaktoi dhe ia garantoi t\u00eb drejtat e tij para se t\u00eb ekzistonin marr\u00ebveshjet, shoqatat dhe organizatat p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201cEdhe ndaj f\u00ebmij\u00ebs t\u00ebnd ke hak (t\u00eb drejta q\u00eb bien mbi ty).\u201d<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201cSecili prej jush jeni barinj dhe secili prej jush \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr kopen\u00eb e vet&#8230; Burri \u00ebsht\u00eb bari i familjes s\u00eb tij dhe p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr t\u00eb, gruaja \u00ebsht\u00eb baresh\u00eb e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb saj dhe p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr sht\u00ebpin\u00eb e burrit t\u00eb saj dhe p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e saj.\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201cAllahu do ta pyes\u00eb \u00e7do p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr kopen\u00eb q\u00eb e ka pasur n\u00ebn p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e tij, a e ka ruajtur apo e ka humbur, madje do t\u00eb pyetet edhe njeriu p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt e familjes s\u00eb tij.\u201d<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li>Islami f\u00ebmij\u00ebs ia siguron t\u00eb drejtat para lindjes s\u00eb tij: fillimisht me zgjedhjen e n\u00ebn\u00ebs s\u00eb ndershme, pastaj p\u00ebrkujdesja p\u00ebr t\u00eb gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb, p\u00ebrkujdesja p\u00ebr t\u00eb drejt\u00ebn e tij q\u00eb t\u00eb jetoj\u00eb duke e ndaluar abortimin e tij gjat\u00eb faz\u00ebs s\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb, leht\u00ebsimi i \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb agj\u00ebrimit p\u00ebr gruan shtatz\u00ebn\u00eb, nd\u00ebshkimi i mbyt\u00ebsit t\u00eb tij duke e detyruar ta shpaguaj\u00eb gjakun e tij etj.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pas lindjes: lumturia dhe g\u00ebzimi me daljen e tij n\u00eb dynja, thirrja e ezanit n\u00eb veshin e djatht\u00eb, p\u00eblqehet t\u2019i f\u00ebrkohet leht\u00eb qiellza e tij me hurm\u00eb, i jepet e drejta ta marr\u00eb mbiemrin e babait, zgjedhja e emrit t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb, therja e akik\u00ebs, qethja e flok\u00ebve t\u00eb kok\u00ebs s\u00eb tij dhe dh\u00ebnia l\u00ebmosh\u00eb n\u00eb pesh\u00eb t\u00eb flok\u00ebve t\u00eb tij, synetimi i tij, plot\u00ebsimi i gjidh\u00ebnies, p\u00ebrkujdesja p\u00ebr edukimin dhe rritjen e tij, shpenzimi p\u00ebr t\u00eb, drejt\u00ebsia n\u00eb mes t\u00eb tij dhe v\u00ebllez\u00ebrve t\u00eb tij, p\u00ebrkujdesja p\u00ebr sh\u00ebndetin e tij trupor dhe mendor.<\/p>\n<p>Po ashtu i garantohet e drejta e tij n\u00eb trash\u00ebgimi, vasiet, dhurat\u00eb, vak\u00ebf etj.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li>E drejta m\u00eb e madhe e f\u00ebmij\u00ebs q\u00eb bie mbi t\u00eb dy prind\u00ebrit \u00ebsht\u00eb edukimi dhe rritja e tij me virtyte t\u00eb larta dhe me moral t\u00eb lavd\u00ebruar sipas Kuranit dhe Sunetit t\u00eb Pejgamberit, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb. F\u00ebmija duhet t\u00eb edukohet n\u00eb fush\u00ebn e imanit, ibadetit, moralit, psikik\u00ebs, sh\u00ebndetit, gjendjes shpirt\u00ebrore dhe asaj shoq\u00ebrore t\u00eb tij. K\u00ebrkohet p\u00ebrkrahja e tij dhe t\u00eb qen\u00ebt e tij krah p\u00ebr n\u00eb rrug\u00ebn e q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb n\u00eb fe, q\u00eb ta fitoj\u00eb Xhenetin dhe t\u00eb shp\u00ebtoj\u00eb nga Xhehenemi, ashtu si\u00e7 Allahu thot\u00eb: \u201cO ju, q\u00eb besoni! Ruajeni veten dhe familjet tuaja nga zjarri, l\u00ebnda djeg\u00ebse e t\u00eb cilit jan\u00eb njer\u00ebzit dhe gur\u00ebt&#8230;\u201d (Et-Tehrim: 6); q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb: urdh\u00ebroje familjen p\u00ebr t\u00eb mir\u00eb dhe ndaloje nga e keqja, edukoje dhe m\u00ebsoja Islamin, k\u00ebshtu i ruan nga zjarri i Xhehenemit.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Kur myslimanit i lind f\u00ebmij\u00eb, p\u00eblqehet q\u00eb sa m\u00eb shpejt t\u00eb p\u00ebrg\u00ebzohet dhe t\u00eb urohet me lutje p\u00ebr mir\u00ebsi.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Nuk transmetohet ndonj\u00eb urim i ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb sunetin e Pejgamberit, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, andaj kush d\u00ebshiron q\u00eb ta uroj\u00eb v\u00ebllan\u00eb e tij p\u00ebr lindjen e f\u00ebmij\u00ebs, lejohet q\u00eb ta uroj\u00eb me fjal\u00eb t\u00eb zakonshme q\u00eb njer\u00ebzit i p\u00ebrdorin dhe q\u00eb nuk bien n\u00eb kund\u00ebrshtim me Islamin.<\/p>\n<p>Hasan El-Basrij, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, preferonte q\u00eb urimi t\u00eb jet\u00eb me k\u00ebto fjal\u00eb: \u201cAllahu t\u00eb bekoft\u00eb n\u00eb at\u00eb q\u00eb t\u00eb ka dhuruar, e fal\u00ebnderofsh Dhuruesin, e lus Allahun q\u00eb f\u00ebmija t\u00eb rritet dhe t\u00eb jet\u00eb i sjellsh\u00ebm me prind\u00ebrit\u201d, ose t\u00eb thot\u00eb: \u201cE lus Allahun q\u00eb f\u00ebmija t\u00eb jet\u00eb i bereqetsh\u00ebm p\u00ebr ty dhe p\u00ebr umetin e Muhamedit, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb\u201d, dhe lutje t\u00eb ngjashme me k\u00ebto.<\/p>\n<p>Kurse atij q\u00eb e shpreh urat\u00ebn ia kthen me fjal\u00ebt: \u201cAllahu t\u00eb bekoft\u00eb ty dhe pasardh\u00ebsit e tu\u201d, ose: \u201cAllahu t\u00eb shp\u00ebrbleft\u00eb me t\u00eb mira dhe ta dhuroft\u00eb edhe ty nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb sikur ky\u201d, dhe lutje t\u00eb ngjashme me k\u00ebto. \u00c7\u00ebshtja \u00ebsht\u00eb e gjer\u00eb dhe ka hap\u00ebsir\u00eb n\u00eb t\u00eb p\u00ebr veprim.<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li>P\u00eblqehet thirrja e ezanit n\u00eb veshin e djatht\u00eb t\u00eb t\u00eb porsalindurit menj\u00ebher\u00eb pas lindjes, q\u00eb d\u00ebgjimin e tij sapo t\u00eb dal\u00eb n\u00eb dynja ta prek\u00eb emri i Allahut, lavd\u00ebrimi dhe madh\u00ebrimi i Tij, si dhe largimi i shejtanit prej tij.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ebu Rafia, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij, p\u00ebrcjell q\u00eb e ka par\u00eb Pejgamberin, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, duke e thirrur ezanin n\u00eb veshin e Hasanit, t\u00eb birin e Aliut, pasi e lindi Fatimja, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tyre.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li>Ib\u00ebn El-Kajimi, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cAllahu e di m\u00eb s\u00eb miri, urt\u00ebsia e thirrjes s\u00eb ezanit n\u00eb veshin e t\u00eb porsalindurit \u00ebsht\u00eb q\u00eb f\u00ebmija fjal\u00ebt e para q\u00eb do t\u2019i d\u00ebgjoj\u00eb t\u00eb jen\u00eb fjal\u00ebt e ezanit. K\u00ebto fjal\u00eb n\u00eb vete e p\u00ebrmbajn\u00eb madh\u00ebrimin dhe lavd\u00ebrimin e Allahut, shehadetin (d\u00ebshmin\u00eb e nj\u00ebsimit t\u00eb Allahut) q\u00eb shqiptimi i tij \u00ebsht\u00eb i patjet\u00ebrsuesh\u00ebm p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb mysliman. Me nj\u00eb aspekt kjo \u00ebsht\u00eb sikur t\u2019i shqiptohen atij ritet e Islamit me ardhjen e tij n\u00eb dynja, ashtu si i shqiptohet shehadeti (fjala la ilahe il-lallah) kur del nga kjo dynja. Gjurm\u00ebt e fjal\u00ebve t\u00eb ezanit nuk kan\u00eb pengesa q\u00eb t\u00eb arrijn\u00eb me shum\u00eb leht\u00ebsi prej te veshi deri n\u00eb zemr\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebs dhe t\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb t\u00eb, edhe pse f\u00ebmija nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb dijeni p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Po ashtu, me thirrjen e ezanit ik\u00ebn shejtani nga f\u00ebmija. Shejtani q\u00ebndron n\u00eb prit\u00eb t\u00eb tij deri t\u00eb lind\u00eb q\u00eb pastaj ta shoq\u00ebroj\u00eb p\u00ebr t\u00eb keq, e kur shejtani i tij e d\u00ebgjon ezanin, e dob\u00ebson dhe e zem\u00ebron at\u00eb q\u00eb nga momentet e para t\u00eb shoq\u00ebrimit t\u00eb tij.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Thirrja e ezanit e ka edhe nj\u00eb kuptim tjet\u00ebr q\u00eb vijon; thirrja e ezanit n\u00eb fakt \u00ebsht\u00eb thirrja e f\u00ebmij\u00ebs drejt Allahut, fes\u00eb islame dhe ibadetit t\u00eb Allahut. Kjo thirrje duhet q\u00eb t\u2019ia kaloj\u00eb dhe t\u00eb jet\u00eb para thirrjes s\u00eb shejtanit, nj\u00ebsoj sikur q\u00eb natyra fillestare n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn Allahu i ka krijuar njer\u00ebzit ia kaloi ndryshimit dhe \u00e7rr\u00ebnjosjes s\u00eb saj nga shejtani. Po ashtu ka edhe urt\u00ebsi t\u00eb tjera.\u201d<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li>Thirrja e ikametit n\u00eb veshin e majt\u00eb t\u00eb t\u00eb porsalindurit nuk \u00ebsht\u00eb nga suneti, nuk ka hadith t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb e v\u00ebrteton k\u00ebt\u00eb.<\/li>\n<li>P\u00eblqehet q\u00eb f\u00ebmij\u00ebs s\u00eb porsalindur, mashkull apo fem\u00ebr, t\u2019i f\u00ebrkohet qiellza me hurm\u00eb. N\u00ebse nuk gjendet hurm\u00eb, mundet me \u00e7do gj\u00eb t\u00eb \u00ebmb\u00ebl.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Merret hurma shtypet ose mblla\u00e7itet me buz\u00eb deri t\u00eb zbutet dhe t\u00eb p\u00ebrtypet m\u00eb leht\u00eb. F\u00ebmij\u00ebs i hapet goja dhe me hurm\u00ebn e mblla\u00e7itur i f\u00ebrkohet leht\u00eb qiellza q\u00eb ta shijoj\u00eb \u00ebmb\u00eblsin\u00eb e hurm\u00ebs. Kjo \u00ebsht\u00eb e sh\u00ebndetshme p\u00ebr trupin e f\u00ebmij\u00ebs dhe i forcon muskujt e goj\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n<p>Ebu Musa, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij, thot\u00eb: \u201cM\u00eb lindi nj\u00eb djal\u00eb dhe e \u00e7ova te Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, e em\u00ebrtoi me emrin Ibrahim, ia f\u00ebrkoi qiellz\u00ebn me hurm\u00eb dhe e luti Allahun q\u00eb at\u00eb ta bekoj\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Aishja, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej saj, p\u00ebrcjell q\u00eb njer\u00ebzit vinin te Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, me f\u00ebmij\u00ebt e tyre t\u00eb porsalindur, ai i lutej Allahut p\u00ebr ta t\u2019i bekoj\u00eb dhe ua f\u00ebrkonte qiellz\u00ebn me hurm\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li>P\u00eblqehet p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn e porsalindur t\u00eb theret akika (kurban) n\u00eb dit\u00ebn e shtat\u00eb t\u00eb lindjes s\u00eb tij. P\u00ebr foshnj\u00ebn djal\u00eb p\u00eblqehet t\u00eb theren dy dele, nd\u00ebrsa p\u00ebr foshnj\u00ebn vajz\u00eb t\u00eb theret nj\u00eb dele.<\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00ebse p\u00ebr djal\u00eb theret vet\u00ebm nj\u00eb dele, realizohet esenca e sunetit dhe mjafton.<\/p>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, p\u00ebr nipat e vet, Hasanin dhe Husejnin, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tyre, i theri nga dy desh.<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\"><sup>[9]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201cP\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn djal\u00eb theren dy dele t\u00eb barabarta dhe p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn vajz\u00eb nj\u00eb dele.\u201d<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><sup>[10]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"11\">\n<li>Akika quhet kafsha q\u00eb theret p\u00ebr foshnj\u00ebn e porsalindur pas lindjes s\u00eb saj dhe \u00ebsht\u00eb sunet i v\u00ebrtetuar (sunet i fort\u00eb).<\/li>\n<\/ol>\n<p>F\u00ebmija \u00ebsht\u00eb dhunti dhe mir\u00ebsi e Allahut p\u00ebr prindin, prandaj kafsha theret n\u00eb shenj\u00eb fal\u00ebnderimi p\u00ebr Allahun. Po ashtu kafsha theret si vep\u00ebr q\u00eb e afron f\u00ebmij\u00ebn tek Allahu n\u00eb momentet e para t\u00eb daljes s\u00eb tij n\u00eb dynja, theret n\u00eb shenj\u00eb flijimi p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn, theret me shpres\u00eb q\u00eb Allahu f\u00ebmij\u00ebs t\u2019i jap\u00eb sh\u00ebndet dhe ta ruaj\u00eb nga \u00e7do d\u00ebm, si dhe n\u00eb shenj\u00eb bamir\u00ebsie p\u00ebr t\u00eb varfrit dhe nevojtar\u00ebt.<\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li>Nuk ka penges\u00eb q\u00eb i varfri t\u00eb marr\u00eb borxh p\u00ebr akika, Allahu do ta pasuroj\u00eb me mir\u00ebsin\u00eb e Tij dhe do t\u2019ia mund\u00ebsoj\u00eb ta kthej\u00eb borxhin.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Imam Ahmedi, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thoshte: \u201cN\u00ebse nuk ka pasuri q\u00eb ta ther\u00eb akik\u00ebn, le t\u00eb marr\u00eb borxh. Shpresoj q\u00eb Allahu do t\u2019ia mund\u00ebsoj\u00eb ta kthej\u00eb borxhin, sepse ai e ka ringjallur nj\u00eb sunet.\u201d<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li>P\u00ebr akika kusht\u00ebzohet ajo q\u00eb kusht\u00ebzohet p\u00ebr kurbanin: kafsha t\u00eb jet\u00eb deve, lop\u00eb, dele apo dhi, me t\u00eb gjitha llojet e saj, patjet\u00ebr duhet ta arrij\u00eb mosh\u00ebn e p\u00ebrcaktuar sheriatikisht, t\u00eb jet\u00eb pa t\u00eb meta q\u00eb e ndalojn\u00eb vlefshm\u00ebrin\u00eb e kafsh\u00ebs p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb kurban.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Mosha e p\u00ebrcaktuar sheriatikisht:<\/p>\n<p>P\u00ebr devet\u00eb \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb i ka mbushur pes\u00eb vjet dhe ka hyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjasht\u00ebn.<\/p>\n<p>P\u00ebr lop\u00ebt \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb i ka mbushur dy vjet dhe ka hyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb tret\u00ebn.<\/p>\n<p>P\u00ebr dhit\u00eb \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb i ka mbushur nj\u00eb vit dhe ka hyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb dytin.<\/p>\n<p>P\u00ebr delet \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb i ka gjasht\u00eb muaj dhe ka hyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb shtatin.<\/p>\n<p>Nuk lejohet p\u00ebr kurban kafsha qorre, q\u00eb \u00ebsht\u00eb qorre e qart\u00eb, e verb\u00ebr, sepse ajo \u00ebsht\u00eb m\u00eb keq se qorrja, e cila duket qart\u00eb q\u00eb syrin e ka qorr, \u00e7alamania me \u00e7alim t\u00eb qart\u00eb, e s\u00ebmura me s\u00ebmundje t\u00eb qart\u00eb dhe e dob\u00ebta, e cila nuk ka fare dhjam\u00eb n\u00eb t\u00eb, ajo e cila nj\u00ebr\u00ebn dor\u00eb apo k\u00ebmb\u00eb e ka t\u00eb prer\u00eb, sepse e meta e saj \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb sesa ajo q\u00eb \u00e7alon dhe \u00e7alimi i saj \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb, dhe t\u00eb ngjashme me to.<\/p>\n<ol start=\"14\">\n<li>Kafsha m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr akika \u00ebsht\u00eb delja, jo deveja ose lopa, sepse Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, p\u00ebr akika theri dele.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Madje disa dijetar\u00eb thon\u00eb q\u00eb akika \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm me dele dhe jo me kafsh\u00eb t\u00eb tjera, por shumica e dijetar\u00ebve e lejojn\u00eb q\u00eb p\u00ebrve\u00e7 deles p\u00ebr akika t\u00eb theret edhe deveja dhe lopa.<\/p>\n<ol start=\"15\">\n<li>Kafsha m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr akika \u00ebsht\u00eb ajo kafsh\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mira p\u00ebr kurban: m\u00eb e sh\u00ebndosha, q\u00eb ka m\u00eb shum\u00eb mish, m\u00eb e plota, m\u00eb e bukura n\u00eb pamje dhe m\u00eb e dashura p\u00ebr pronarin e saj. Mashkulli nga kafsh\u00ebt \u00ebsht\u00eb m\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr therje, n\u00ebse \u00ebsht\u00eb m\u00eb i sh\u00ebndosh\u00eb dhe me mish t\u00eb mir\u00eb.<\/li>\n<li>Therja e kafsh\u00ebs p\u00ebr akika \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mir\u00eb se dh\u00ebnia e l\u00ebmosh\u00ebs n\u00eb vler\u00ebn e kafsh\u00ebs, edhe po qe se sasia e l\u00ebmosh\u00ebs \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhe se vlera e kafsh\u00ebs, sepse q\u00ebllimi nga akika \u00ebsht\u00eb therja e kafsh\u00ebs dhe derdhja e gjakut p\u00ebr Allahun. Allahu thot\u00eb: \u201cThuaj: \u201cN\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime, i p\u00ebrkasin vet\u00ebm Allahut, Zotit t\u00eb bot\u00ebve.\u201d (El-Enam: 162)<\/li>\n<li>Nga suneti \u00ebsht\u00eb therja e akik\u00ebs n\u00eb dit\u00ebn e shtat\u00eb t\u00eb lindjes. N\u00ebse e ther para ose pas dit\u00ebs s\u00eb shtat\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb problem.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201c\u00c7do f\u00ebmij\u00eb \u00ebsht\u00eb peng i akik\u00ebs s\u00eb vet.<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\"><sup>[12]<\/sup><\/a> N\u00eb dit\u00ebn e shtat\u00eb i theret akika, i qethen flok\u00ebt dhe em\u00ebrtohet.\u201d<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\"><sup>[13]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"18\">\n<li>Dita e lindjes s\u00eb tij p\u00ebrfshihet n\u00eb shtat\u00eb dit\u00ebt, p\u00ebrve\u00e7 n\u00ebse lind nat\u00ebn, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast dita q\u00eb vjen pas asaj nate llogaritet dita e par\u00eb.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Rregulli thot\u00eb q\u00eb akika t\u00eb theret n\u00eb dit\u00ebn e shtat\u00eb, q\u00eb i bie t\u00eb jet\u00eb dita para dit\u00ebs s\u00eb lindjes. Shembull: N\u00ebse ka lindur n\u00eb dit\u00ebn e shtun\u00eb, akika theret n\u00eb dit\u00ebn e xhuma. Por, n\u00ebse ka lindur nat\u00ebn e shtun\u00eb (d.m.th. dit\u00ebn e premte n\u00eb mbr\u00ebmje), at\u00ebher\u00eb dita e premte nuk llogaritet dhe akika theret dit\u00ebn e shtun\u00eb dhe jo dit\u00ebn e premte.<\/p>\n<ol start=\"19\">\n<li>Akika nuk bie, n\u00ebse vonohet therja dhe nuk theret n\u00eb dit\u00ebn e shtat\u00eb. N\u00ebse nuk e ther n\u00eb dit\u00ebn e shtat\u00eb, q\u00eb ta arrij\u00eb q\u00ebllimin q\u00eb synohet nga akika, mund ta ther\u00eb kur t\u00eb doj\u00eb pas saj. P\u00eblqehet q\u00eb therja e akik\u00ebs t\u00eb mos vonohet deri n\u00eb at\u00eb mosh\u00eb, saq\u00eb f\u00ebmija e arrin mosh\u00ebn e pubertetit.<\/li>\n<li>Nuk pranohet therja e akik\u00ebs para lindjes s\u00eb f\u00ebmij\u00ebs, sepse shkaku i akik\u00ebs ende nuk ekziston. Prandaj, nuk i llogaritet akika, n\u00ebse e ther para se t\u2019i lind\u00eb f\u00ebmija, mishi mbetet mish deleje i thjesht\u00eb dhe jo akika.<\/li>\n<li>N\u00ebse foshnja e porsalindur nd\u00ebrron jet\u00eb para se t\u2019i theret akika ose nd\u00ebrron jet\u00eb n\u00eb barkun e n\u00ebn\u00ebs pasi q\u00eb t\u2019i fryhet shpirti (d.m.th. pas muajit t\u00eb kat\u00ebrt), ka nga dijetar\u00ebt q\u00eb thon\u00eb se p\u00ebr k\u00ebt\u00eb f\u00ebmij\u00eb ligj\u00ebrohet therja e akik\u00ebs.<\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00ebse thuhet p\u00ebr akik\u00ebn q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj njoftimi q\u00eb f\u00ebmija \u00ebsht\u00eb n\u00eb rregull, nd\u00ebrsa tani ai m\u00eb ka nd\u00ebrruar jet\u00eb, kjo at\u00ebher\u00eb n\u00ebnkupton q\u00eb nuk duhet t\u00eb theret p\u00ebr k\u00ebt\u00eb f\u00ebmij\u00eb m\u00eb akik\u00eb. Ky mendim i dijetar\u00ebve \u00ebsht\u00eb m\u00eb i p\u00ebraf\u00ebrt me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Allahu e di m\u00eb s\u00eb miri.<\/p>\n<ol start=\"22\">\n<li>Assesi nuk lejohet pjes\u00ebmarrja n\u00eb nj\u00eb akik\u00eb, patjet\u00ebr duhet kok\u00eb p\u00ebr kok\u00eb, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb nj\u00eb akik\u00eb p\u00ebr nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb mendimi i medhhebit hanbelij.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Atij q\u00eb i kan\u00eb lindur dy f\u00ebmij\u00eb dhe do q\u00eb ta ther\u00eb nj\u00eb lop\u00eb ose deve, akika e tij, deve ose lop\u00eb, \u00ebsht\u00eb e vlefshme vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00ebrin nga f\u00ebmij\u00ebt dhe jo p\u00ebr t\u00eb dyt\u00eb. K\u00ebtu dallon akika nga therja e kurbanit p\u00ebr haxh dhe e kurbanit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Urt\u00ebsia e saj, si\u00e7 e cek Ib\u00ebn El-Kajimi, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, \u00ebsht\u00eb: \u201cPasi kafsha q\u00eb theret p\u00ebr akika \u00ebsht\u00eb flijim p\u00ebr t\u00eb porsalindurin, ajo q\u00eb ligj\u00ebrohet n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast \u00ebsht\u00eb derdhja e gjakut t\u00eb plot\u00eb, q\u00eb t\u00eb jet\u00eb flijim i nj\u00eb shpirti (nj\u00eb kafsh\u00ebs) p\u00ebr nj\u00eb shpirt (p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb porsalindur).<\/p>\n<p>Po ashtu, po t\u00eb lejohej pjes\u00ebmarrja n\u00eb akika, nuk do t\u00eb arrihej q\u00ebllimi nga akika, pra derdhja e gjakut p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn. Derdhja e gjakut pranohet vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00ebrin f\u00ebmij\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt nuk mbetet tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7 nxjerrjes s\u00eb mishit p\u00ebr ta. Q\u00ebllimi pra, \u00ebsht\u00eb derdhja e gjakut t\u00eb kafsh\u00ebs p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn.\u201d<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\"><sup>[14]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"23\">\n<li>Kujt i lindin binjak\u00eb, nuk i mjafton nj\u00eb akik\u00eb, po duhet p\u00ebr \u00e7donj\u00ebrin t\u00eb ther\u00eb ve\u00e7 e ve\u00e7. T\u00eb gjith\u00eb dijetar\u00ebt jan\u00eb unik\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb mesele.<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\"><sup>[15]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Nuk lejohet therja e kafsh\u00ebs me nijetin e kurbanit dhe me nijetin e akik\u00ebs. Prandaj kurbani nuk \u00ebsht\u00eb i vlefsh\u00ebm n\u00eb vend t\u00eb akik\u00ebs, sepse \u00e7donj\u00ebri prej tyre, edhe kurbani edhe akika, synohen ve\u00e7 e ve\u00e7 dhe dallojn\u00eb n\u00eb mes vete n\u00eb shkakun e therjes, andaj nuk mund t\u00eb jet\u00eb i vlefsh\u00ebm nj\u00ebri n\u00eb vend t\u00eb tjetrit. Ky \u00ebsht\u00eb mendimi i medhhebit malikij dhe shafij.<\/li>\n<li>Me mishin e akik\u00ebs p\u00eblqehet q\u00eb t\u00eb veprohet sikur q\u00eb p\u00eblqehet t\u00eb veprohet me mishin e kurbanit; t\u00eb hahet prej tij, t\u2019u jepet l\u00ebmosh\u00eb t\u00eb varf\u00ebrve dhe nevojtar\u00ebve, t\u2019u dhurohet fqinj\u00ebve, akrabave dhe shok\u00ebve.<\/li>\n<li>M\u00eb e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb mishi i akik\u00ebs t\u00eb shp\u00ebrndahet i zier (ose i pjekur) sesa i pazier (ose i papjekur). K\u00ebshtu iu leht\u00ebsohet t\u00eb tjer\u00ebve ngr\u00ebnia e saj dhe shtohet bamir\u00ebsia dhe fal\u00ebnderimi i dhuntis\u00eb.<\/li>\n<li>Mishi i akik\u00ebs lejohet t\u2019u shp\u00ebrndahet t\u00eb varf\u00ebrve, fqinj\u00ebve, akrabave dhe shok\u00ebve, ose mund q\u00eb t\u2019i ftoj\u00eb ata n\u00eb sht\u00ebpi. \u00c7\u00ebshtja \u00ebsht\u00eb e gjer\u00eb p\u00ebr veprim, si do mund t\u00eb veprohet.<\/li>\n<li>Atij q\u00eb i shkojn\u00eb mysafir\u00eb n\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh dhe p\u00ebr akik\u00ebn e djalit i ther m\u00eb shum\u00eb se dy dele ose p\u00ebr akik\u00ebn e vajz\u00ebs m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb dele, lejohet. Kjo \u00ebsht\u00eb fetvaja e dijetarit Abdulaziz ib\u00ebn Baz, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb.<\/li>\n<li>Lejohet q\u00eb eshtrat e kafsh\u00ebs p\u00ebr akika t\u00eb thyhen gjat\u00eb gatimit, nuk ka argument t\u00eb sakt\u00eb q\u00eb e ndalon k\u00ebt\u00eb. Kan\u00eb ardhur disa gjurm\u00eb nga t\u00eb par\u00ebt tan\u00eb q\u00eb eshtrat e akik\u00ebs nuk thyhen n\u00eb shenj\u00eb optimizmi q\u00eb t\u00eb ruhen gjymtyr\u00ebt e f\u00ebmij\u00ebs. Kjo bie ndesh me adetin e njer\u00ebzve t\u00eb cil\u00ebt i thyejn\u00eb eshtrat gjat\u00eb gatimit dhe kjo \u00ebsht\u00eb n\u00eb dobi t\u00eb tyre. Ata n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb plot\u00ebsisht p\u00ebrfitojn\u00eb nga therja dhe ngr\u00ebnia e kafsh\u00ebs. Nuk ka di\u00e7ka q\u00eb e ndalon thyerjen e tyre.<\/li>\n<li>N\u00ebse prind\u00ebrit nuk kan\u00eb therur akika p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn kur ka qen\u00eb i vog\u00ebl, i lejohet f\u00ebmij\u00ebs kur t\u00eb rritet q\u00eb t\u00eb ther\u00eb akika p\u00ebr veten. Akika \u00ebsht\u00eb sunet i v\u00ebrtetuar (i fort\u00eb) dhe pasi q\u00eb prind\u00ebrit e tij nuk e kan\u00eb realizuar k\u00ebt\u00eb sunet, n\u00ebse do, i lejohet atij ta ther\u00eb akik\u00ebn p\u00ebr veten. Jan\u00eb hadithet e p\u00ebrgjithshme q\u00eb e lejojn\u00eb nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb dhe kjo \u00ebsht\u00eb edhe fetvaja e dijetarit Abdulaziz ib\u00ebn Baz, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb.<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\"><sup>[16]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>P\u00eblqehet q\u00eb f\u00ebmija t\u00eb em\u00ebrtohet pas lindjes ose n\u00eb dit\u00ebn e shtat\u00eb. M\u00eb e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb mos vonohet em\u00ebrtimi i f\u00ebmij\u00ebs deri pas dit\u00ebs s\u00eb shtat\u00eb.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Enes ib\u00ebn Malik, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij, p\u00ebrcjell q\u00eb Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, tha: \u201cMbr\u00ebm\u00eb m\u00eb lindi nj\u00eb djal\u00eb dhe e em\u00ebrtova Ibrahim, sipas emrit t\u00eb babait tim, Ibrahimit, alejhi selam.\u201d<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\"><sup>[17]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201c\u00c7do f\u00ebmij\u00eb \u00ebsht\u00eb peng i akik\u00ebs s\u00eb vet.<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\"><sup>[18]<\/sup><\/a> N\u00eb dit\u00ebn e shtat\u00eb i theret akika, i qethen flok\u00ebt dhe em\u00ebrtohet.\u201d<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\"><sup>[19]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"32\">\n<li>Emri \u00ebsht\u00eb adresa e t\u00eb em\u00ebrtuarit, prandaj p\u00eblqehet q\u00eb f\u00ebmij\u00ebs t\u2019i jepet em\u00ebr me fjal\u00eb dhe kuptim t\u00eb mir\u00eb. Em\u00ebrtimi me em\u00ebr t\u00eb mir\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe haku i f\u00ebmij\u00ebs q\u00eb bie mbi prind\u00ebrit e tij.<\/li>\n<li>P\u00eblqehet em\u00ebrtimi i f\u00ebmij\u00ebs me k\u00ebta emra:<\/li>\n<\/ol>\n<p>&#8211; Emrat m\u00eb t\u00eb dashur tek Allahu jan\u00eb: Abdullah dhe Abdurrahman.<\/p>\n<p>&#8211; Em\u00ebrtimi me disa nga emrat e bukur t\u00eb Allahut duke ia shtuar p\u00ebrpara fjal\u00ebn Abd (rob) si p\u00ebr shembull, Abdulaziz dhe Abdulmelik.<\/p>\n<p>&#8211; Em\u00ebrtimi me emrat e pejgamber\u00ebve dhe lajm\u00ebtar\u00ebve si: Muhamed dhe Ibrahim.<\/p>\n<p>&#8211; Em\u00ebrtimi me emrat e njer\u00ebzve t\u00eb mir\u00eb dhe t\u00eb devotsh\u00ebm si\u00e7 jan\u00eb emrat e sahab\u00ebve dhe tabi\u2019in\u00ebve.<\/p>\n<p>Nuk i ka hije nj\u00eb sht\u00ebpie islame q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e tyre t\u00eb mos e ken\u00eb ndonj\u00eb em\u00ebr nga emrat e lartp\u00ebrmendur q\u00eb preferohen.<\/p>\n<ol start=\"34\">\n<li>Ndalohet em\u00ebrtimi i f\u00ebmij\u00ebve, meshkuj apo femra, me emra q\u00eb ndalohen fetarisht, si:<\/li>\n<\/ol>\n<p>&#8211; Mbreti i mbret\u00ebrve (Melikul Muluk), sunduesi i sunduesve (Sultan Es-Selatin) dhe me emra t\u00eb ngjash\u00ebm me ta.<\/p>\n<p>&#8211; Emrat q\u00eb jan\u00eb t\u00eb posa\u00e7\u00ebm p\u00ebr Allahun, si: Er-Rahman, El-Kudus, Es-Samed.<\/p>\n<p>&#8211; Emrat q\u00eb aludojn\u00eb n\u00eb adhurimin e dikujt tjet\u00ebr jasht\u00eb Allahut si: Abdulkabe (rob i Qabes), Abduresul (rob i Pejgamberit).<\/p>\n<p>&#8211; Emrat q\u00eb jan\u00eb t\u00eb posa\u00e7\u00ebm p\u00ebr \u00e7ifut\u00ebt dhe t\u00eb krishter\u00ebt si: Xhirxhis, Butrus, Juhana, Shem\u2019un, Kuhin.<\/p>\n<ol start=\"35\">\n<li>Duhet q\u00eb t\u2019i largohemi em\u00ebrtimit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve me k\u00ebta emra:<\/li>\n<\/ol>\n<p>&#8211; Emrat e tiran\u00ebve dhe t\u00eb padrejt\u00ebve, si: Faraon, Karun.<\/p>\n<p>&#8211; Emrat e shejtan\u00ebve, si: Hinzib.<\/p>\n<p>&#8211; Emrat e k\u00ebqij dhe t\u00eb pad\u00ebshiruar, si: Harb (Luft\u00eb), Mur\u2019re (I ith\u00ebt), Dhalim (Zullumqar), Asije (M\u00ebkatare).<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\"><sup>[20]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"36\">\n<li>Lejohet q\u00eb f\u00ebmija i vog\u00ebl t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb epitet t\u00eb caktuar, si: Ebu Filan (baba i filanit) ose Filane (baba i filanit ose filanes), ose Umu Filan ose Filane (n\u00ebna e filanit ose filanes). Kjo b\u00ebhet n\u00eb shenj\u00eb nderimi dhe njoftimi p\u00ebr pozit\u00ebn e tij, p\u00ebrve\u00e7 asaj q\u00eb te f\u00ebmija ngjall optimiz\u00ebm q\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen, me lejen e Allahut, do t\u00eb b\u00ebhet burr\u00eb dhe do t\u00eb ket\u00eb pasardh\u00ebs.<\/li>\n<li>P\u00eblqehet qethja e kok\u00ebs s\u00eb t\u00eb porsalindurit djal\u00eb, jo vajz\u00eb, n\u00eb dit\u00ebn e shtat\u00eb, pasi t\u00eb theret akika. Dh\u00ebnia l\u00ebmosh\u00eb n\u00eb pesh\u00eb t\u00eb flok\u00ebve t\u00eb tij n\u00eb vler\u00eb t\u00eb argjendit nuk \u00ebsht\u00eb problem.<\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00eb qethjen e flok\u00ebve t\u00eb t\u00eb porsalindurit ka dobi sh\u00ebndet\u00ebsore dhe largohen gj\u00ebra t\u00eb d\u00ebmshme.<\/p>\n<p>P\u00ebrcillet q\u00eb Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, kur e theri akik\u00ebn p\u00ebr Hasanin tha: \u201cOj ti Fatime, e bija ime, qethja flok\u00ebt djalit dhe jep l\u00ebmosh\u00eb n\u00eb pesh\u00eb t\u00eb flok\u00ebve t\u00eb tij n\u00eb vler\u00eb t\u00eb argjendit.\u201d<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\"><sup>[21]<\/sup><\/a>; por hadithi nuk \u00ebsht\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<ol start=\"38\">\n<li>Synetimi i f\u00ebmij\u00ebs \u00ebsht\u00eb nga sunetet e natyrshm\u00ebris\u00eb dhe nga ritet e Islamit. Synetimi i djemve \u00ebsht\u00eb obligim.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201cNga natyrshm\u00ebria jan\u00eb pes\u00eb gj\u00ebra: Synetimi, rruajtja e pjes\u00ebve t\u00eb turpshme, heqja e qimeve n\u00ebn sqetulla, shkurtimi i thonjve dhe shkurtimi i mustaqeve.\u201d<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\"><sup>[22]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"39\">\n<li>Lejohet q\u00eb vajzave t\u2019u shpohet veshi dhe t\u00eb vendosin vath\u00eb, sepse \u00ebsht\u00eb n\u00eb dobi t\u00eb saj. Ajo ka nevoj\u00eb p\u00ebr zbukurim.<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\"><sup>[23]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Sheriati e leht\u00ebsoi \u00e7\u00ebshtjen e urin\u00ebs s\u00eb foshnj\u00ebs mashkull i cili ende ushqehet vet\u00ebm me qum\u00ebshtin e n\u00ebn\u00ebs. Urina e tij \u00ebsht\u00eb f\u00eblliq\u00ebsi e leht\u00eb, mjafton sp\u00ebrkatja, d.m.th. t\u00eb hidhet uj\u00eb mbi vendin e urin\u00ebs dhe nuk detyrohet larja (ose f\u00ebrkimi dhe shtrydhja) e vendit. Alij ib\u00ebn Ebi Talib, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij, p\u00ebrcjell q\u00eb Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, p\u00ebr urin\u00ebn e foshnj\u00ebs mashkull q\u00eb ende ushqehet vet\u00ebm me qum\u00ebshtin e n\u00ebn\u00ebs s\u00eb vet ka th\u00ebn\u00eb: \u201cUrina e foshnj\u00ebs mashkull q\u00eb ende ushqehet me qum\u00ebsht, sp\u00ebrkatet, nd\u00ebrsa urina e foshnj\u00ebs fem\u00ebr, duhet t\u00eb lahet.\u201d Katade, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cKjo vlen, n\u00ebse ushqehen vet\u00ebm me qum\u00ebshtin e n\u00ebn\u00ebs dhe nuk ha ushqim tjet\u00ebr a, n\u00ebse ushqehen edhe me ushqim tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7 qum\u00ebshtit t\u00eb n\u00ebn\u00ebs, at\u00ebher\u00eb lahet edhe urina e foshnj\u00ebs mashkull.\u201d<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\"><sup>[24]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>41.Vjellja e foshnj\u00ebs q\u00eb ushqehet me gji:<\/p>\n<p>N\u00ebse \u00ebsht\u00eb me ngjyr\u00eb, sikur ta nxjerr\u00eb qum\u00ebshtin dhe n\u00eb t\u00eb ka ngjyr\u00eb t\u00eb verdh\u00eb, pasi q\u00eb \u00ebsht\u00eb ndryshuar materia dhe era e tij, e vjella llogaritet e papast\u00ebr.<\/p>\n<p>N\u00ebse e vjella del nga goja e foshnj\u00ebs dhe nuk i jan\u00eb ndryshuar cil\u00ebsit\u00eb e saj, si n\u00eb rast kur foshnja sapo ka filluar t\u00eb ushqehet me gji dhe nga ngopja e tep\u00ebrt qum\u00ebshti del nga goja (pa i ndryshuar cil\u00ebsit\u00eb e veta), e vjella k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb e past\u00ebr.<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\"><sup>[25]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"42\">\n<li>P\u00ebshtyma dhe ligat e foshnj\u00ebs jan\u00eb t\u00eb pastra dhe jan\u00eb pastrues p\u00ebr goj\u00ebn, n\u00ebse i b\u00ebhet pis nga vjellja. \u201cAllahu e di q\u00eb f\u00ebmija vjell shpesh dhe larja e goj\u00ebs s\u00eb tij \u00ebsht\u00eb problematike, nd\u00ebrsa p\u00ebshtyma dhe ligat i rrjedhin vazhdimisht n\u00eb rrobat dhe trupin e atij q\u00eb kujdeset dhe e bart foshnj\u00ebn, prandaj nuk urdh\u00ebroi q\u00eb rroba t\u00eb lahet dhe nuk ndaloi nga falja e namazit me ato rroba dhe nuk urdh\u00ebroi q\u00eb t\u00eb ruhemi nga p\u00ebshtyma e foshnj\u00ebs.\u201d<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\"><sup>[26]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>P\u00eblqehet q\u00eb p\u00ebr t\u00eb porsalindurin dhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi t\u00eb k\u00ebrkohet mbrojtje tek Allahu dhe t\u2019u lexohet rukje, ashtu si\u00e7 k\u00ebrkonte mbrojtje Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, p\u00ebr nipat e tij Hasanin dhe Husejnin, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tyre, duke e b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb lutje: \u201cK\u00ebrkoj mbrojtje p\u00ebr ty (me nj\u00eb transmetim tjet\u00ebr: K\u00ebrkoj mbrojtje p\u00ebr ju t\u00eb dy) me fjal\u00ebt e Tij t\u00eb p\u00ebrsosura, prej s\u00eb keqes s\u00eb \u00e7do shejtani dhe \u00e7do kafshe helmuese dhe prej s\u00eb keqes s\u00eb syrit t\u00eb keq.\u201d<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\"><sup>[27]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E lusim Allahun t\u00eb na jap\u00eb sukses p\u00ebr at\u00eb q\u00eb Ai e do dhe At\u00eb e k\u00ebnaq dhe t\u00eb na jap\u00eb bereqet n\u00eb pasardh\u00ebsit tan\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cO Zoti yn\u00eb, dhurona nga grat\u00eb tona dhe trash\u00ebgimtar\u00ebt tan\u00eb, \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb prehje p\u00ebr syt\u00eb tan\u00eb dhe b\u00ebna shembull p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebt!\u201d (El-Furkan: 74)<\/p>\n<p>Fal\u00ebnderimi i takon Allahut, Zotit t\u00eb bot\u00ebve.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Muslimi (1159).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Buhariu (2409), Muslimi (1829).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Nesaiu n\u00eb El-Kubra (9174), shejh Albani e vler\u00ebsoi hadithin si t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Tefsir El-Bagavij (8\/169).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Ebu Davudi (5105), Tirmidhiu (1514), n\u00eb zinxhirin e tij ka dob\u00ebsi, Tirmidhiu dhe Hakimi e sakt\u00ebsuan, lejohet t\u00eb punohet me hadithin sipas dijetar\u00ebve.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Tuhfetul Meudud bi Ehkam El-Meulud (fq. 37).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Buhariu (5467), Muslimi (2145).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Buhariu (5467), Muslimi (286).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Nesaiu (4219), shejh Albani e sakt\u00ebsoi.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Ebu Davudi (2834), Tirmidhiu (1516), Nesaiu (4215), Ib\u00ebn Maxhe (3162), shejh Albani e sakt\u00ebsoi.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> El-Mugni, Ib\u00ebn Kudame (9\/460), Tuhfetul Meudud bi Ehkam El-Meulud, Ib\u00ebn El-Kajim (fq. 79).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> \u201c\u00cbsht\u00eb peng i akik\u00ebs s\u00eb vet\u201d n\u00ebnkupton q\u00eb akika \u00ebsht\u00eb flijim, \u00e7lirim nga prangat e shejtanit dhe nga pengesat e tij q\u00eb f\u00ebmija t\u00eb punoj\u00eb p\u00ebr dobit\u00eb e ahiretit t\u00eb tij. Ose kuptimi tjet\u00ebr: I porsalinduri \u00ebsht\u00eb peng p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn q\u00eb i synohet atij, derisa t\u00eb theret akika p\u00ebr t\u00eb, dhe kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb ai do t\u00eb nd\u00ebshkohet n\u00eb ahiret. (sh.p.)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Ebu Davudi (2834), Tirmidhiu (1522), Nesaiu (4220), Ib\u00ebn Maxhe (3165), shejh Albani e sakt\u00ebsoi.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Tuhfetul Meudud bi Ehkam El-Meulud, Ib\u00ebn El-Kajim\u00a0 (fq. 118).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> El-Istidhkar, Ib\u00ebn Abdulber (5\/317), Et-Temhid (4\/313).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Mexhmua Fetava Ib\u00ebn Baz, (26\/266).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Muslimi (2315).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> Kuptimi i hadithit \u00ebsht\u00eb qart\u00ebsuar te fusnota num\u00ebr 12. (sh.p.)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> Ebu Davudi (2837), Tirmidhiu (1522), Nesaiu (4220), Ib\u00ebn Maxhe (3165), shejh Albani e sakt\u00ebsoi.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Ka dallim mes k\u00ebtij emri dhe emrit Asija \u00a0\u00a0\u0622\u0633\u064a\u0629edhe pse n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe shqiptohen nj\u00ebjt\u00eb, por kuptimi mes tyre dallon, si dhe dallon dispozita, sepse emri i par\u00eb ndalohet, kurse i dyti lejohet. (sh.p.)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Tirmidhiu (1519) dhe e vler\u00ebsoi hadithin t\u00eb dob\u00ebt, kurse shejh Albani e vler\u00ebsoi si t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Buhariu (5889), Muslimi (258).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Tuhfetul Meudud bi Ehkam El-Meulud, Ib\u00ebn El-Kajim\u00a0 (fq. 308).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Ebu Davudi (377), Tirmidhiu (610), Ib\u00ebn Maxhe (525), shejh Albani e sakt\u00ebsoi.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> Ka nga dijetar\u00ebt q\u00eb t\u00eb vjell\u00ebn e konsiderojn\u00eb t\u00eb past\u00ebr n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, nd\u00ebr ta: imam Sheukani, shejh Albani, shejh Uthejmini, e t\u00eb tjer\u00eb. <a href=\"https:\/\/islamqa.info\/ar\/answers\/221751\/%D9%87%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%8A%D8%A1-%D9%86%D8%AC%D8%B3-%D9%88%D9%87%D9%84-%D9%8A%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%B1%D8%B6%D9%8A%D8%B9-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AC%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A8%D9%8A%D8%B1\">https:\/\/islamqa.info\/ar\/answers\/221751\/<\/a> (sh.p.)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Tuhfetul Meudud bi Ehkam El-Meulud, Ib\u00ebn El-Kajim\u00a0 (fq. 321).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> Buhariu (3371), Ebu Davudi (4737).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dr. Muhamed Salih el-Munexhid<\/p>\n<p>Nga arabishtja: Irfan Jahiu<\/p>\n<p>Pjes\u00eb e librit \u201cUDH\u00cbZIME DHE DISPOZITA P\u00cbR NDODHIT\u00cb E NDRYSHME GJAT\u00cb VITIT\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dhuntit\u00eb dhe mir\u00ebsit\u00eb e Allahut p\u00ebr rob\u00ebrit e Vet jan\u00eb aq shum\u00eb, saq\u00eb numri i tyre nuk mund t\u00eb p\u00ebrkufizohet dhe t\u00eb num\u00ebrohet. N\u00eb to b\u00ebn pjes\u00eb edhe dhuntia e f\u00ebmij\u00ebs. F\u00ebmij\u00ebt jan\u00eb dhuntia, dhurata dhe mir\u00ebsia e madhe e Allahut p\u00ebr robin e Vet. Kjo e mir\u00eb e Allahut e meriton fal\u00ebnderimin, p\u00ebrkujdesjen dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4493,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,11,25,67],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4492","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-c95-ahlak","8":"category-c98-ceshtje-bashkekohore","9":"category-c94-gruaja-dhe-familja","10":"category-te-zgjedhura"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4492"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4494,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4492\/revisions\/4494"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}