{"id":4512,"date":"2020-09-03T22:10:40","date_gmt":"2020-09-03T22:10:40","guid":{"rendered":"http:\/\/shkollaislame.com\/?p=4512"},"modified":"2020-09-03T22:10:40","modified_gmt":"2020-09-03T22:10:40","slug":"afersia-e-gjakut-dhe-respektimi-i-te-afermit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=4512","title":{"rendered":"AF\u00cbRSIA E GJAKUT DHE RESPEKTIMI I T\u00cb AF\u00cbRMIT"},"content":{"rendered":"
    \n
  1. Me af\u00ebrsi gjaku n\u00ebnkuptojm\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit nga ana e babait ose e n\u00ebn\u00ebs. Af\u00ebrsia ndodh kur dy njer\u00ebz lidhen nj\u00ebri me tjetrin me lindje t\u00eb af\u00ebrt ose t\u00eb larg\u00ebt, si p.sh.: djali i mixh\u00ebs ka af\u00ebrsi gjaku me ty, sepse ju t\u00eb dy lidheni me lindje q\u00eb p\u00ebrfundon te gjyshi (baba i babait).[1]<\/sup><\/a><\/li>\n
  2. T\u00eb af\u00ebrm llogariten ata q\u00eb i kemi t\u00eb af\u00ebrm n\u00eb prejardhje dhe n\u00eb af\u00ebrsi gjaku.<\/li>\n<\/ol>\n

    Prandaj, \u00e7donj\u00ebrin q\u00eb e bashkon gjaku me ty \u00ebsht\u00eb i af\u00ebrm dhe farefis p\u00ebr ty, pavar\u00ebsisht nga ana e babait ose nga ana e n\u00ebn\u00ebs, si: v\u00ebllai dhe motra, djali dhe vajza, axha dhe daja, halla dhe tezja, dhe f\u00ebmij\u00ebt e tyre djem e vajza.[2]<\/sup><\/a><\/p>\n

      \n
    1. Trungu familjar ndahet n\u00eb rr\u00ebnj\u00eb, deg\u00eb dhe shoq\u00ebrues:<\/li>\n<\/ol>\n

      Rr\u00ebnj\u00eb jan\u00eb baballar\u00ebt dhe n\u00ebnat, q\u00eb nga ta b\u00ebhet deg\u00ebzimi i prejardhjes familjare, ku b\u00ebn pjes\u00eb edhe ti.<\/p>\n

      Deg\u00eb jan\u00eb ata q\u00eb deg\u00ebzohen prej teje nga bijt\u00eb dhe bijat.<\/p>\n

      Shoq\u00ebrues jan\u00eb ata t\u00eb cil\u00ebt t\u00eb shoq\u00ebrojn\u00eb n\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt e tua, si: v\u00ebllai, motra dhe n\u00eb mesin e tyre b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb edhe xhaxhallar\u00ebt dhe hallat.[3]<\/sup><\/a><\/p>\n

        \n
      1. Kush llogaritet farefis i njeriut, q\u00eb obligohemi t\u2019i respektojm\u00eb dhe mbajm\u00eb lidhjet me ta?<\/li>\n<\/ol>\n

        Dijetar\u00ebt i kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb disa mendime dhe ai m\u00eb i drejti \u00ebsht\u00eb se farefis llogaritet n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi \u00e7do i af\u00ebrm nga gjaku, pavar\u00ebsisht a trash\u00ebgon apo jo, a \u00ebsht\u00eb nga mahremat apo jo[4]<\/sup><\/a>.[5]<\/sup><\/a><\/p>\n

        Kjo duke u bazuar n\u00eb argumentet e p\u00ebrgjithshme, nd\u00ebr ta hadithi: \u201cRespektoje n\u00ebn\u00ebn dhe baban\u00eb, motr\u00ebn dhe v\u00ebllan\u00eb, e pastaj tjetrin m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt dhe k\u00ebshtu me radh\u00eb.\u201d[6]<\/sup><\/a><\/p>\n

        Ebu Hurejra, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij, p\u00ebrcjell se nj\u00eb njeri tha: \u201cO i D\u00ebrguar i Allahut! Cili nga njer\u00ebzit \u00ebsht\u00eb m\u00eb meritor p\u00ebr shoq\u00ebrimin e mir\u00eb?\u201d U p\u00ebrgjigj: \u201cN\u00ebna, n\u00ebna, n\u00ebna, pastaj babai, dhe pastaj tjetri m\u00eb i af\u00ebrt dhe k\u00ebshtu me radh\u00eb.\u201d[7]<\/sup><\/a><\/p>\n

          \n
        1. Farefisnia \u00ebsht\u00eb disa shkall\u00eb:<\/li>\n<\/ol>\n

          M\u00eb t\u00eb af\u00ebrm jan\u00eb baballar\u00ebt dhe n\u00ebnat dhe t\u00eb tjer\u00ebt p\u00ebrpjet\u00eb, bijt\u00eb dhe bijat dhe t\u00eb tjer\u00ebt teposht\u00eb, v\u00ebllez\u00ebrit dhe motrat dhe f\u00ebmij\u00ebt e tyre.<\/p>\n

          Pastaj m\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit me radh\u00eb, si: xhaxhallar\u00ebt dhe hallat dhe t\u00eb tjer\u00ebt p\u00ebrpjet\u00eb, dajallar\u00ebt dhe tezet dhe t\u00eb tjer\u00ebt p\u00ebrpjet\u00eb, pastaj f\u00ebmij\u00ebt e xhaxhallar\u00ebve dhe hallave, si dhe f\u00ebmij\u00ebt e dajallar\u00ebve dhe t\u00eb tezeve. Pra, i jepet p\u00ebrpar\u00ebsi m\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit, e pastaj tjetrit m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt me radh\u00eb.<\/p>\n

          Imam Neveviu, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cP\u00eblqehet t\u2019i jepet p\u00ebrpar\u00ebsi n\u00ebn\u00ebs n\u00eb d\u00ebgjueshm\u00ebri dhe mir\u00ebsi, e pastaj babait, f\u00ebmij\u00ebve, gjysh\u00ebrve, v\u00ebllez\u00ebrve dhe motrave, pastaj t\u00eb gjith\u00eb mahremave prej familjes, si: xhaxhallar\u00ebve, dajallar\u00ebve, hallave, tezeve etj. Pra, i jepet p\u00ebrpar\u00ebsi m\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit, e pastaj tjetrit m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt dhe k\u00ebshtu me radh\u00eb.<\/p>\n

          I jepet p\u00ebrpar\u00ebsi v\u00ebllait nga babai dhe nga n\u00ebna para v\u00ebllait q\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nga babai ose vet\u00ebm nga n\u00ebna, e pastaj atij q\u00eb e ke farefis, por jo mahrem, si: djalit t\u00eb axh\u00ebs dhe vajz\u00ebs s\u00eb tij, f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb dajallar\u00ebve e t\u00eb tezeve dhe t\u00eb tjer\u00ebve.\u201d[8]<\/sup><\/a><\/p>\n

            \n
          1. Familja e gruas p\u00ebr burrin e saj s\u2019jan\u00eb farefis[9]<\/sup><\/a> p\u00ebrve\u00e7, n\u00ebse ata jan\u00eb nga t\u00eb af\u00ebrmit e tij, kurse p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e gruas s\u00eb tij, ata jan\u00eb farefis.[10]<\/sup><\/a><\/li>\n
          2. E drejta farefisnore n\u00eb fen\u00eb islame \u00ebsht\u00eb e madhe. Respektimi, vizita dhe bamir\u00ebsia ndaj tyre jan\u00eb nga obligimet e m\u00ebdha q\u00eb Islami nxit p\u00ebr n\u00eb to, madje Allahu n\u00eb Kuran e p\u00ebrmendi respektimin e tyre paralel me teuhidin (nj\u00ebsimin e Allahut). Allahu thot\u00eb: \u201cAdhuroni Allahun dhe mos i shoq\u00ebroni Atij asgj\u00eb (n\u00eb adhurim); silluni mir\u00eb me prind\u00ebrit, t\u00eb af\u00ebrmit…\u201d (En-Nisa: 36).<\/li>\n<\/ol>\n

            Dhe thot\u00eb: \u201cN\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, Allahu urdh\u00ebron drejt\u00ebsin\u00eb, mir\u00ebsin\u00eb dhe ndihm\u00ebn p\u00ebr t\u00eb af\u00ebrmit…\u201d (En-Nahl: 90)<\/p>\n

            Dhe thot\u00eb: \u201cJepja t\u00eb drejt\u00ebn e tij t\u00eb af\u00ebrmit, edhe t\u00eb varfrit, edhe udh\u00ebtarit! Kjo \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr ata q\u00eb e duan k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e Allahut. Pik\u00ebrisht ata do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb fituarit.\u201d (Er-Rum: 38)<\/p>\n

              \n
            1. E drejta farefisnore vjen pas hakut ndaj prind\u00ebrve; kjo, sepse njeriu lidhet me farefisin e tij n\u00ebp\u00ebrmjet lidhjes me prind\u00ebrit.<\/li>\n<\/ol>\n

              Lidhja me prind\u00ebrit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpara lidhjes me t\u00eb af\u00ebrmit, prandaj Allahu lidhjen me t\u00eb af\u00ebrmit e p\u00ebrmendi pasi q\u00eb e p\u00ebrmendi lidhjen e prind\u00ebrve: \u201c…do t\u00eb silleni mir\u00eb me prind\u00ebrit, t\u00eb af\u00ebrmit…\u201d (El-Bekare: 83)[11]<\/sup><\/a><\/p>\n

                \n
              1. Respektimi i lidhjes farefisnore \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsi e t\u00eb devotshm\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebn Allahu n\u00eb Kuran e p\u00ebrmendi paralel me frik\u00ebrespektin ndaj Tij: \u201c…Dhe frik\u00ebsojuni Allahut, me emrin e t\u00eb Cilit ju k\u00ebrkoni t\u00eb drejtat e nd\u00ebrsjella dhe ruani lidhjet farefisnore. Se v\u00ebrtet, Allahu \u00ebsht\u00eb p\u00ebrher\u00eb Mbik\u00ebqyr\u00ebs mbi ju.\u201d (En-Nisa: 1); q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb: \u201ckini frik\u00eb Allahun dhe mos i shk\u00ebputni lidhjet farefisnore, por respektoni ato dhe mbani lidhjet me ta.\u201d[12]<\/sup><\/a><\/li>\n
              2. Mbajtja e lidhjeve farefisnore \u00ebsht\u00eb emblem\u00eb e besimit n\u00eb Allahun dhe n\u00eb Dit\u00ebn e Kiametit. Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, tha: \u201cKush beson n\u00eb Allahun dhe n\u00eb Dit\u00ebn e Kiametit, le t\u2019i mbaj\u00eb lidhjet farefisnore.\u201d[13]<\/sup><\/a><\/li>\n
              3. Lidhja farefisnore \u00ebsht\u00eb nga themelet e mesazhit q\u00eb e p\u00ebr\u00e7on Islami dhe nga synimet e d\u00ebrgimit profetik. Xhafer ib\u00ebn Ebi Talib, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij, shkurtimisht n\u00eb disa fjal\u00eb ia paraqiti Nexhashiut, mbretit t\u00eb Etiopis\u00eb s\u00eb at\u00ebhershme, mesazhin e Islamit duke i th\u00ebn\u00eb: \u201c…Allahu e d\u00ebrgoi t\u00eb D\u00ebrguarin nga gjiri yn\u00eb, ne ia njohim prejardhjen, sinqeritetin dhe besnik\u00ebrin\u00eb atij. Na thirri q\u00eb ta adhurojm\u00eb Allahun dhe t\u00eb mos i p\u00ebrshkruajm\u00eb Atij shok…\u201d, derisa tha: \u201cNa urdh\u00ebroi ta flasim t\u00eb drejt\u00ebn, ta realizojm\u00eb amanetin dhe t\u2019i mbajm\u00eb lidhjet farefisnore.\u201d[14]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n

                Kur Amru ib\u00ebn Abese e pyeti t\u00eb D\u00ebrguarin e Allahut, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, p\u00ebr mesazhin me t\u00eb cilin \u00ebsht\u00eb d\u00ebrguar, i tha: \u201cMe \u00e7far\u00eb mesazhi je i d\u00ebrguar?\u201d Iu p\u00ebrgjigj: \u201cAllahu m\u00eb d\u00ebrgoi q\u00eb t\u2019i respektoj lidhjet farefisnore, t\u2019i thyej idhujt, t\u00eb adhurohet dhe nj\u00ebsohet Allahu dhe t\u00eb mos i p\u00ebrshkruhet Atij ortak n\u00eb adhurim.\u201d[15]<\/sup><\/a><\/p>\n

                  \n
                1. Mbajtja e lidhjeve farefisnore \u00ebsht\u00eb shkak p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb Xhenet. Nj\u00eb njeri e pyeti t\u00eb D\u00ebrguarin e Allahut, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb: \u201cO i D\u00ebrguar i Allahut! M\u00eb lajm\u00ebro p\u00ebr ndonj\u00eb vep\u00ebr q\u00eb m\u00eb fut n\u00eb Xhenet?\u201d Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, i tha: \u201cTa adhurosh Allahun dhe t\u00eb mos i b\u00ebsh shok Atij, ta fal\u00ebsh namazin dhe ta jap\u00ebsh zekatin, t\u2019i mbash lidhjet me farefisin.\u201d[16]<\/sup><\/a><\/li>\n
                2. Mbajtja e lidhjeve farefisnore \u00ebsht\u00eb shkak p\u00ebr bereqet n\u00eb jet\u00eb dhe e shton riskun. Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, tha: \u201cKush d\u00ebshiron q\u00eb risku t\u2019i shtohet dhe jeta t\u2019i zgjatet (t\u2019i shtohet bereqeti n\u00eb jet\u00eb), le t\u2019i mbaj\u00eb lidhjet farefisnore.\u201d[17]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n

                  Me nj\u00eb hadith tjet\u00ebr: \u201cMbajtja e lidhjeve farefisnore, morali dhe fqinj\u00ebsia e mir\u00eb e nd\u00ebrtojn\u00eb vendin (shtojn\u00eb bereqetin dhe pasardh\u00ebsit) dhe e shtojn\u00eb jet\u00ebn.\u201d[18]<\/sup><\/a><\/p>\n

                    \n
                  1. Kush i mban lidhjet farefisnore, Allahu i mban lidhjet me t\u00eb dhe kush i shk\u00ebput lidhjet farefisnore, Allahu i shk\u00ebput me t\u00eb.<\/li>\n<\/ol>\n

                    Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, tha: \u201cAllahu thot\u00eb: \u2018Un\u00eb jam Allahu, Un\u00eb jam i Gjith\u00ebm\u00ebshirshmi. Un\u00eb e krijova lidhjen farefisnore dhe emrin farefisni (er-rahimu) ia dhash\u00eb nga emri Im. Kush i mban lidhjet me farefisin, edhe Un\u00eb i mbaj lidhjet me t\u00eb dhe, kush i shk\u00ebput ato, edhe Un\u00eb i shk\u00ebputi lidhjet me t\u00eb\u2019.\u201d[19]<\/sup><\/a><\/p>\n

                    Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, tha: \u201cPasi Allahu i krijoi t\u00eb gjitha krijesat, lidhja farefisnore tha: \u2018O Zot! Pozita ime \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb gjendje q\u00eb k\u00ebrkon mbrojtje te Ti nga shk\u00ebputja e lidhjeve farefisnore.\u2019 Allahu i tha: \u2018Po a nuk je e k\u00ebnaqur q\u00eb t\u2019i mbaj lidhjet me at\u00eb q\u00eb i mban me ty dhe t\u2019i shk\u00ebputi lidhjet me at\u00eb q\u00eb i shk\u00ebput me ty?\u2019 Lidhja farefisnore tha: \u2018Po o Zot!\u2019 Allahu i tha: \u2018Kjo q\u00eb k\u00ebrkove u pranua dhe t\u00eb takon ty\u2019.\u201d[20]<\/sup><\/a><\/p>\n

                      \n
                    1. Shk\u00ebputja e lidhjeve farefisnore \u00ebsht\u00eb nga m\u00ebkatet e m\u00ebdha shkat\u00ebrruese, ashtu si\u00e7 Allahu thot\u00eb: \u201cN\u00ebse ju (o hipokrit\u00eb) ia ktheni shpin\u00ebn besimit, at\u00ebher\u00eb do t\u00eb b\u00ebnit ngat\u00ebrresa n\u00eb Tok\u00eb dhe do t\u2019i shkat\u00ebrronit lidhjet farefisnore. K\u00ebta jan\u00eb ata, t\u00eb cil\u00ebt Allahu i ka mallkuar, i ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb shurdh\u00ebr dhe ua ka verbuar shikimin.\u201d (Muhamed: 22-23)<\/li>\n<\/ol>\n

                      Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, tha: \u201cNuk hyn n\u00eb Xhenet shk\u00ebput\u00ebsi i lidhjeve farefisnore.\u201d[21]<\/sup><\/a><\/p>\n

                        \n
                      1. P\u00ebr nga esenca, mbajtja e lidhjeve farefisnore \u00ebsht\u00eb obligim, por n\u00eb disa raste mund t\u00eb mos jet\u00eb obligim, po t\u00eb jet\u00eb e p\u00eblqyer dhe kjo varet sipas mund\u00ebsis\u00eb dhe nevoj\u00ebs.<\/li>\n<\/ol>\n

                        Grada m\u00eb e ul\u00ebt: mosdistancimi dhe mbajtja e lidhjeve qoft\u00eb edhe me dh\u00ebnien e selamit.<\/p>\n

                        N\u00ebse i mban disa nga lidhjet dhe pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe nuk i mban, nuk quhet shk\u00ebput\u00ebs i lidhjeve farefisnore. Nd\u00ebrsa, n\u00ebse \u00ebsht\u00eb i mang\u00ebt aty ku mundet t\u2019i mbaj\u00eb dhe t\u2019i plot\u00ebsoj\u00eb lidhjet, nuk quhet mbajt\u00ebs i lidhjeve.[22]<\/sup><\/a><\/p>\n

                          \n
                        1. Mbajtja e lidhjeve farefisnore b\u00ebhet me dh\u00ebnien e selamit, me bamir\u00ebsi ndaj tyre me fjal\u00eb dhe vepra, me vizita dhe thirrje telefonike, me sjellje t\u00eb but\u00eb, me dhurimin e dhuratave, me p\u00ebrkrahje, me pasuri, mir\u00ebsi p\u00ebr ta dhe me largimin e sherrit nga ta sipas mund\u00ebsive, me p\u00ebrkujdesje p\u00ebr gjendjen dhe hallin e tyre, me plot\u00ebsimin e nevojave t\u00eb tyre, ndihmesa e tyre me pasuri dhe pushtet, n\u00eb ve\u00e7anti ata q\u00eb kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb nevoj\u00eb.<\/li>\n
                        2. Mbajtja e lidhjeve farefisnore \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb njihet n\u00eb tradit\u00ebn e popullit dhe e veprojn\u00eb njer\u00ebzit, sepse n\u00eb Kuran dhe n\u00eb Sunet nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur lloji dhe sasia e saj dhe Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, nuk e ka p\u00ebrkufizuar me di\u00e7ka t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, por e ka p\u00ebrmendur at\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Prandaj, \u00e7\u00ebshtja kthehet n\u00eb tradit\u00ebn e popullit, ajo q\u00eb n\u00eb tradit\u00ebn e popullit llogaritet nga lidhja farefisnore ajo \u00ebsht\u00eb lidhje farefisnore, dhe ajo q\u00eb llogaritet te njer\u00ebzit nga shk\u00ebputja e lidhjeve, ajo llogaritet shk\u00ebputje.[23]<\/sup><\/a><\/li>\n
                        3. Mbajtja e lidhjeve farefisnore varet nga af\u00ebrsia dhe larg\u00ebsia, n\u00eb gjenealogji dhe pozit\u00eb, sipas mund\u00ebsis\u00eb dhe nevoj\u00ebs. Andaj drejt\u00ebsi dhe af\u00ebrsi.<\/li>\n<\/ol>\n

                          Sot jan\u00eb shtuar mjetet e komunikimit dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb fal\u00ebnderimi i takon Allahut, por ato nuk duhet t\u00eb jen\u00eb shkak p\u00ebr shk\u00ebputjen e lidhjeve.<\/p>\n

                            \n
                          1. T\u00eb af\u00ebrmit dallojn\u00eb nj\u00ebri nga tjetri n\u00eb gjendje, natyrshm\u00ebri dhe pozit\u00eb. Dikujt i mjafton ta vizitosh nj\u00eb her\u00eb n\u00eb muaj apo ta th\u00ebrras\u00ebsh n\u00eb telefon, dikujt tjet\u00ebr i mjafton buz\u00ebqeshja ose respektimi i tij me fjal\u00eb, ndonj\u00ebri nga ta k\u00ebrkon ta arsyetosh, ndonj\u00ebri nga ta nuk k\u00ebnaqet, ve\u00e7 me vizita t\u00eb vazhdueshme dhe t\u00eb shpeshta. Pra, \u00e7donj\u00ebri i ka tabiatet e veta dhe, sipas mund\u00ebsive, mir\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb lidhjet dhe sjellja t\u00eb jen\u00eb sipas k\u00ebtij rregulli. Kjo ndihmon n\u00eb respektimin e lidhjeve dhe mbetjen e dashuris\u00eb.<\/li>\n
                          2. Mbajt\u00ebs i lidhjeve farefisnore \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb i mban lidhjet me ata q\u00eb i mbajn\u00eb dhe me ata q\u00eb nuk i mbajn\u00eb lidhjet me t\u00eb. Kurse ai q\u00eb i mban lidhjet vet\u00ebm se me ata q\u00eb i mbajn\u00eb me t\u00eb, nuk llogaritet mbajt\u00ebs, por shp\u00ebrblyes (d.m.th. kthyes i vizitave). Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201cNuk i mban lidhjet farefisnore ai q\u00eb i shk\u00ebmben vizitat me at\u00eb q\u00eb e viziton, por \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb, kur t\u00eb af\u00ebrmit nuk e vizitojn\u00eb, ai shkon dhe i viziton ata.\u201d[24]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n

                            N\u00ebse raportet n\u00eb mes familjar\u00ebve nuk jan\u00eb n\u00eb at\u00eb shkall\u00eb, saq\u00eb t\u00eb \u2018nisem dhe t\u00eb filloj un\u00eb i pari me vizit\u00eb\u2019, por jan\u00eb thjesht ta kthej\u00eb dhe ta shp\u00ebrblej\u00eb t\u00eb mir\u00ebn me t\u00eb mir\u00eb, sipas parimit t\u00eb disa njer\u00ebzve \u2018ti m\u00eb dhuron dhe t\u00eb dhuroj edhe un\u00eb\u2019, \u2018ti m\u00eb viziton dhe t\u00eb vizitoj edhe un\u00eb\u2019; ky nuk \u00ebsht\u00eb respektim i farefisnis\u00eb, por kjo \u00ebsht\u00eb sipas rregullit: t\u00eb trajtoj me reciprocitet ose t\u00eb shp\u00ebrblej n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb.<\/p>\n

                            N\u00eb hadith p\u00ebrcillet p\u00ebr nj\u00eb njeri se tha: \u201cO i D\u00ebrguari i Allahut! Un\u00eb kam farefis q\u00eb i vizitoj, por ata nuk m\u00eb vizitojn\u00eb, me ta sillem mir\u00eb, por ata sillen keq me mua, me ta jam i but\u00eb, por ata jan\u00eb t\u00eb vrazhd\u00eb me mua!\u201d Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, tha: \u201cN\u00ebse gjendja \u00ebsht\u00eb e till\u00eb si e thua ti, \u00ebsht\u00eb nj\u00ebsoj sikurse t\u2019i ushqesh me hi t\u00eb nxeht\u00eb, kurse me ty vazhdimisht do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb ndihm\u00ebs nga Allahu kund\u00ebr tyre, p\u00ebrderisa ti je n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjendje.\u201d[25]<\/sup><\/a><\/p>\n

                            Ebu Dherri, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij, tha: \u201cM\u00eb urdh\u00ebroi i dashuri im, Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, me shtat\u00eb gj\u00ebra: t\u2019i dua t\u00eb ngrat\u00ebt dhe t\u00eb jem af\u00ebr tyre, ta respektoj farefisnin\u00eb, edhe n\u00ebse ata nuk m\u00eb vizitojn\u00eb…\u201d[26]<\/sup><\/a><\/p>\n

                            – Njer\u00ebzit n\u00eb mbajtjen e lidhjeve farefisnore ndahen n\u00eb tri grupe:<\/p>\n

                            Grupi par\u00eb: Ata q\u00eb i mbajn\u00eb lidhjet; k\u00ebta jan\u00eb q\u00eb i mbajn\u00eb lidhjet farefisnore me ata q\u00eb i vizitojn\u00eb dhe me ata q\u00eb nuk i vizitojn\u00eb e nuk sillen mir\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb pozita m\u00eb e mir\u00eb.<\/p>\n

                            Grupi i dyt\u00eb: Jan\u00eb shp\u00ebrblyesit (kthyesit e vizitave); jan\u00eb ata q\u00eb, n\u00ebse farefisi sillen mir\u00eb, edhe ata sillen mir\u00eb me farefisin, n\u00ebse vizitohen, edhe ata i vizitojn\u00eb, n\u00ebse i shk\u00ebpusin lidhjet edhe ata i shk\u00ebpusin lidhjet me ta, d.m.th. q\u00eb k\u00ebta persona i trajtojn\u00eb me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb si trajtohen nga ta.<\/p>\n

                            Grupi i tret\u00eb: Jan\u00eb ata q\u00eb i shk\u00ebpusin lidhjet; k\u00ebta jan\u00eb q\u00eb i shk\u00ebputin lidhjet me farefisnin\u00eb, nuk i vizitojn\u00eb dhe nuk ua kthejn\u00eb vizitat atyre q\u00eb i vizitojn\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb pozita m\u00eb e keqe.<\/p>\n

                              \n
                            1. Shk\u00ebputja e lidhjeve farefisnore ndodh me l\u00ebndimin e tyre me fjal\u00eb ose me vepra, me braktisjen bamir\u00ebsis\u00eb, vizitave dhe p\u00ebrsh\u00ebndetjen e tyre, me mosp\u00ebrkujdesjen p\u00ebr gjendjen e tyre dhe me mospjes\u00ebmarrje n\u00eb g\u00ebzimet dhe pik\u00ebllimet e tyre.<\/li>\n<\/ol>\n

                              Dometh\u00ebn\u00eb q\u00eb shk\u00ebputja arrihet kur nuk u arrin e mira ose kur u shkon d\u00ebmi atyre.<\/p>\n

                                \n
                              1. T\u00eb af\u00ebrmit dhe farefisnia jote jan\u00eb m\u00eb meritor\u00eb p\u00ebr bamir\u00ebsin\u00eb dhe l\u00ebmosh\u00ebn t\u00ebnde. K\u00ebshtu q\u00eb bujaria, but\u00ebsia dhe m\u00ebshira jote, p\u00ebr to m\u00eb meritor\u00eb le t\u00eb jen\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit, e sidomos t\u00eb varf\u00ebrve nga ta. L\u00ebmosha q\u00eb u jepet t\u00eb af\u00ebrmve dhe farefisit \u00ebsht\u00eb e shum\u00ebfishuar. Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, tha: \u201cL\u00ebmosha q\u00eb i jepet t\u00eb ngratit \u00ebsht\u00eb sadaka kurse, kur i jepet t\u00eb af\u00ebrmve, \u00ebsht\u00eb sadaka dhe respektim i lidhjeve farefisnore.\u201d[27]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n

                                Kur Mejmune bint El-Harith, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej saj, e liroi skllaven e saj. Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, i tha: \u201cN\u00ebse at\u00eb do t\u2019ua dhuroje dajallar\u00ebve t\u00eb tu, shp\u00ebrblimi do t\u00eb ishte m\u00eb i madh.\u201d[28]<\/sup><\/a><\/p>\n

                                Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast e llogariti dhurat\u00ebn p\u00ebr t\u00eb af\u00ebrmit m\u00eb t\u00eb vlefshme sesa lirimin nga skllav\u00ebria.[29]<\/sup><\/a><\/p>\n

                                Kur zbriti ajeti: \u201cNuk keni p\u00ebr ta arritur p\u00ebrkushtimin e v\u00ebrtet\u00eb, derisa t\u00eb ndani (l\u00ebmosh\u00eb) nga ajo (pasuri) q\u00eb e doni\u201d (Ali Imran: 92), Ebu Talha, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij, shkoi te Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, dhe i tha: \u201cP\u00ebr mua pasuria m\u00eb e dashur \u00ebsht\u00eb kopshti im me hurma dhe at\u00eb po e jap sadaka p\u00ebr hir t\u00eb Allahut, me shpres\u00eb q\u00eb ta arrij p\u00ebrkushtimin dhe Allahu t\u00eb ma z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb n\u00eb ahiret, andaj, o i D\u00ebrguar i Allahut, shpenzoje si t\u00eb duash!\u201d<\/p>\n

                                Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, i tha: \u201cT\u00eb lumt\u00eb! Kjo \u00ebsht\u00eb pasuri fitimprur\u00ebse, kjo \u00ebsht\u00eb pasuri fitimprur\u00ebse! E d\u00ebgjova \u00e7far\u00eb the dhe un\u00eb e shoh q\u00eb m\u00eb e mira \u00ebsht\u00eb t\u2019ua jap\u00ebsh t\u00eb af\u00ebrmve t\u00eb tu.\u201d<\/p>\n

                                Ebu Talha tha: \u201cAshtu do t\u00eb veproj o i D\u00ebrguar i Allahut!\u201d Pastaj Ebu Talha ua ndau sadakan\u00eb t\u00eb af\u00ebrmve dhe djemve t\u00eb xhaxhallar\u00ebve t\u00eb tij.\u2019[30]<\/sup><\/a><\/p>\n

                                Ky \u00ebsht\u00eb argument q\u00eb l\u00ebmosha e cila u jepet t\u00eb af\u00ebrmve, n\u00ebse ata jan\u00eb nevojtar\u00eb, \u00ebsht\u00eb m\u00eb e vlefshme se ajo q\u00eb u jepet t\u00eb huajve.[31]<\/sup><\/a><\/p>\n

                                  \n
                                1. L\u00ebmosha e cila u jepet atyre q\u00eb t\u00eb urrejn\u00eb dhe armiq\u00ebsojn\u00eb nga t\u00eb af\u00ebrmit \u00ebsht\u00eb sadaka m\u00eb e vlefshme. Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201cSadakaja m\u00eb e vlefshme \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb u jepet atyre t\u00eb cil\u00ebt t\u00eb urrejn\u00eb dhe t\u00eb armiq\u00ebsojn\u00eb nga t\u00eb af\u00ebrmit.\u201d[32]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n

                                  Kjo nga shkaku se shpirti nga natyrshm\u00ebria e do shpenzimin p\u00ebr t\u00eb dashurin e tij, n\u00eb krahasim me at\u00eb q\u00eb e urren, shpenzimi p\u00ebr t\u00eb \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb luft\u00eb me veten.[33]<\/sup><\/a><\/p>\n

                                    \n
                                  1. Armiq\u00ebsia n\u00eb mes farefisit \u00ebsht\u00eb e keqe e madhe. Ajo e turbullon kthjellt\u00ebsin\u00eb e af\u00ebrsis\u00eb, t\u00eb af\u00ebrmin e b\u00ebn armik dhe t\u00eb larg\u00ebt, e shkakton distancimin dhe shk\u00ebputjen farefisnore, mosrespektimin e prind\u00ebrve, p\u00ebr\u00e7arje dhe mospajtime, f\u00ebmij\u00ebt i shkat\u00ebrron shpirt\u00ebrisht, familjen dhe shoq\u00ebrin\u00eb e destabilizon. \u00c7\u00ebshtja ka arritur deri aty, saq\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn e popullit p\u00ebrdoret nj\u00eb shembull i keq: \u201cT\u00eb af\u00ebrmit jan\u00eb sikurse akrepat!\u201d<\/li>\n
                                  2. Si shkak i armiq\u00ebsis\u00eb n\u00eb mes farefisit \u00ebsht\u00eb besimi i dob\u00ebt dhe devotshm\u00ebria e zbeht\u00eb, angazhimi me dynja, mospajtimet financiare rreth kompanive dhe trash\u00ebgimive ose ndarja e tyre me vones\u00eb dhe t\u00eb ngjashme me to, padrejt\u00ebsia e prindit karshi f\u00ebmij\u00ebve duke mos qen\u00eb i drejt\u00eb dhe i barabart\u00eb me t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt nj\u00ebsoj, anashkalimi i vizitave dhe disa adete shoq\u00ebrore t\u00eb padrejta.<\/li>\n
                                  3. Paq\u00ebsimi n\u00eb mes t\u00eb t\u00eb af\u00ebrmve \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr e madhe dhe e mir\u00eb q\u00eb robin e afron tek Allahu, \u00ebsht\u00eb shkak p\u00ebr faljen e m\u00ebkateve dhe zbritjen e mir\u00ebsive, \u00ebsht\u00eb l\u00ebmosh\u00eb nga llojet e l\u00ebmosh\u00ebs, \u00ebsht\u00eb shkak p\u00ebr mbetjen dhe vazhdimin e dashuris\u00eb n\u00eb mes mysliman\u00ebve, ia ndalon shejtanit rrug\u00ebn q\u00eb t\u2019i prish\u00eb n\u00eb mes vete, e mbyll der\u00ebn e armiq\u00ebsis\u00eb dhe e p\u00ebrmir\u00ebson shoq\u00ebrin\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi.<\/li>\n<\/ol>\n

                                    Allahu thot\u00eb: \u201cS\u2019ka kurrfar\u00eb t\u00eb mire n\u00eb shum\u00eb prej bisedave t\u00eb tyre t\u00eb fshehta, p\u00ebrve\u00e7 rastit kur ndokush k\u00ebrkon q\u00eb t\u00eb jepet sadaka ose t\u00eb kryhet nj\u00eb vep\u00ebr e mir\u00eb apo paq\u00ebsim nd\u00ebrmjet njer\u00ebzve. Atij q\u00eb e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb p\u00ebr t\u00eb fituar k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e Allahut, Ne do t\u2019i japim nj\u00eb shp\u00ebrblim t\u00eb madh.\u201d (En-Nisa: 114)<\/p>\n

                                    Dhe thot\u00eb: \u201cN\u00ebse ju i p\u00ebrmir\u00ebsoni marr\u00ebdh\u00ebniet dhe ruheni nga padrejt\u00ebsia, ta dini se Allahu \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet Fal\u00ebs dhe M\u00ebshir\u00ebplot\u00eb.\u201d\u00a0 (En-Nisa: 129)<\/p>\n

                                    Dhe thot\u00eb: \u201cN\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, besimtar\u00ebt jan\u00eb v\u00ebllez\u00ebr, andaj pajtojini v\u00ebllez\u00ebrit tuaj midis tyre dhe kijeni frik\u00eb Allahun, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ju t\u00eb m\u00ebshiroheni.\u201d (El-Huxhurat: 10)<\/p>\n

                                    Dhe thot\u00eb: \u201c…Prandaj, frik\u00ebsojuni Allahut, rregulloni marr\u00ebdh\u00ebniet midis jush…\u201d (El-Enfal: 1)<\/p>\n

                                    Dhe thot\u00eb: \u201c…Pajtimi \u00ebsht\u00eb m\u00eb i mir\u00eb.\u201d (En-Nisa: 128)<\/p>\n

                                    Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201cA t\u2019ju lajm\u00ebroj p\u00ebr vepr\u00ebn q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mir\u00eb n\u00eb grad\u00eb se agj\u00ebrimi, namazi dhe sadakaja (vullnetare)?\u201d I than\u00eb: \u201cPo, o i D\u00ebrguar i Allahut.\u201d U tha: \u201cPaq\u00ebsimi n\u00eb mes t\u00eb t\u00eb af\u00ebrmve, kurse futja e armiq\u00ebsis\u00eb n\u00eb mes tyre \u00ebsht\u00eb rruajtje (p\u00ebr q\u00ebllim \u00ebsht\u00eb se e d\u00ebmton fen\u00eb dhe t\u00eb mirat e njeriut -sh.p-).\u201d[34]<\/sup><\/a><\/p>\n

                                    Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201c\u00c7do dit\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn lind dielli p\u00ebr \u00e7do nyje (t\u00eb trupit) t\u00eb njeriut ka sadaka: paq\u00ebsimi n\u00eb mes dy vetave \u00ebsht\u00eb sadaka, t\u00eb ndihmosh nj\u00eb njeri t\u00eb hip\u00ebn n\u00eb kafsh\u00eb ose t\u2019i ngarkoj\u00eb gj\u00ebrat n\u00eb kafsh\u00eb \u00ebsht\u00eb sadaka, fjala e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb sadaka…\u201d[35]<\/sup><\/a><\/p>\n

                                      \n
                                    1. Sheriati p\u00ebr hir t\u00eb paq\u00ebsimit e lejoi (me kritere t\u00eb caktuara) g\u00ebnjeshtr\u00ebn, e n\u00eb rastin e paq\u00ebsimit n\u00eb mes familjar\u00ebve \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi.<\/li>\n<\/ol>\n

                                      Ajo q\u00eb lejohet nga g\u00ebnjeshtra n\u00eb paq\u00ebsimin e njer\u00ebzve \u00ebsht\u00eb t\u2019i thuhet nj\u00ebr\u00ebs pal\u00eb se filani ka fjal\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr ty, t\u00eb lavd\u00ebron, lutet p\u00ebr ty, d\u00ebshiron t\u00eb pajtohet me ty, dhe t\u00eb ngjashme me to (edhe pse realisht nuk jan\u00eb ato fjal\u00ebt e pal\u00ebs tjet\u00ebr, por p\u00ebr ta zbutur zemr\u00ebn e pal\u00ebve t\u00eb armiq\u00ebsuara, lejohet t\u2019u thuhen fjal\u00eb t\u00eb tilla, q\u00eb t\u00eb arrihet pajtimi, -sh.p-).<\/p>\n

                                      Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201cNuk \u00ebsht\u00eb g\u00ebnjeshtar ai q\u00eb p\u00ebrmir\u00ebson n\u00eb mes njer\u00ebzve dhe e p\u00ebrcjell t\u00eb mir\u00ebn me q\u00ebllim paq\u00ebsimi ose e flet t\u00eb mir\u00ebn.\u201d[36]<\/sup><\/a><\/p>\n

                                        \n
                                      1. Patjet\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb e kan\u00eb t\u00eb mundohen q\u00eb t\u2019i sh\u00ebrojn\u00eb armiq\u00ebsit\u00eb n\u00eb mes familjar\u00ebve, me pajtimin e tyre, me hulumtimin e problemeve dhe shkaqeve q\u00eb e kan\u00eb sjell\u00eb armiq\u00ebsin\u00eb, me d\u00ebgjimin e pal\u00ebve, duke nd\u00ebrmjet\u00ebsuar njer\u00ebzit e men\u00e7urit dhe t\u00eb ditur, me neutralizimin e pal\u00ebve q\u00eb e nxisin konfliktin, me sh\u00ebrimin e armiq\u00ebsis\u00eb me urt\u00ebsi, dije dhe men\u00e7uri, derisa t\u00eb qart\u00ebsohen paqart\u00ebsit\u00eb dhe t\u00eb zgjidhet armiq\u00ebsia.<\/li>\n
                                      2. M\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrdoret urt\u00ebsia, men\u00e7uria, t\u00eb largohen budallall\u00ebqet nga t\u00eb gjitha pal\u00ebt, sepse nuk \u00ebsht\u00eb e logjikshme q\u00eb t\u00eb armiq\u00ebsohen dy familje p\u00ebr shkak t\u00eb loj\u00ebs s\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, ose shkaku i p\u00ebrkrahjes s\u00eb ndonj\u00eb klubi t\u00eb futbollit!<\/li>\n
                                      3. Me r\u00ebnd\u00ebsi po ashtu \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb v\u00ebrtetohen fjal\u00ebt dhe t\u00eb mos i besohet thashethemexhiut.<\/li>\n<\/ol>\n

                                        N\u00ebse vjen dikush te ti dhe t\u00eb sjell lajme q\u00eb urrehen nga ndonj\u00eb i af\u00ebrm yti, mos i beso atij, sepse ai \u00ebsht\u00eb jo i besuesh\u00ebm. Allahu thot\u00eb: \u201cO ju q\u00eb keni besuar! N\u00ebse ndonj\u00eb njeri i pandersh\u00ebm ju sjell ndonj\u00eb lajm, sigurohuni mir\u00eb (n\u00eb \u00ebsht\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb), p\u00ebr t\u00eb mos i b\u00ebr\u00eb d\u00ebm ndokujt padashje, e t\u00eb pendoheni pastaj p\u00ebr at\u00eb q\u00eb keni b\u00ebr\u00eb.\u201d (El-Huxhurat: 6)<\/p>\n

                                          \n
                                        1. N\u00eb mes familjar\u00ebve duhet t\u00eb mbisundoj\u00eb falja, t\u00eb l\u00ebshohet pe n\u00eb disa gj\u00ebra p\u00ebr hir t\u00eb afrimit t\u00eb zemrave, t\u2019i jepet prioritet \u00e7doher\u00eb pajtimit, t\u00eb p\u00ebrmenden m\u00eb shpesh vlerat e faljes dhe t\u00eb heqjes dor\u00eb nga di\u00e7ka, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb arrihet di\u00e7ka m\u00eb e madhe, t\u00eb pranohen arsyetimet e faljet dhe t\u00eb p\u00ebrmbahen nga qortimi.<\/li>\n<\/ol>\n

                                          N\u00ebse l\u00ebshon pak pe nga haku yt n\u00eb kompensim t\u00eb ruajtjes s\u00eb dashuris\u00eb s\u00eb djalit t\u00eb xhaxhait ose djalit t\u00eb daj\u00ebs, ti je fitimtar. Pasuria kompensohet, nd\u00ebrsa i af\u00ebrmi nuk kompensohet.<\/p>\n

                                          Allahu thot\u00eb: \u201c…Por q\u00eb t\u00eb falni \u00ebsht\u00eb m\u00eb pran\u00eb devotshm\u00ebris\u00eb. Mos harroni q\u00eb t\u00eb b\u00ebheni bamir\u00ebs midis jush!…\u201d (El-Bekare: 237)<\/p>\n

                                          Po ashtu thot\u00eb: \u201cPor, at\u00eb q\u00eb fal dhe pajton, e pret shp\u00ebrblimi i Allahut…\u201d (Esh-Shura: 40)<\/p>\n

                                          Kur Allahu i p\u00ebrmend cil\u00ebsit\u00eb e t\u00eb devotshm\u00ebve thot\u00eb: \u201c…dhe ua falin fajet njer\u00ebzve. Allahu i do bamir\u00ebsit.\u201d (Ali Imran: 134)<\/p>\n

                                            \n
                                          1. N\u00ebse i af\u00ebrmi t\u00eb l\u00ebndon n\u00eb ndonj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, m\u00eb e mira gj\u00eb \u00ebsht\u00eb durimi dhe kthimi i s\u00eb keqes me t\u00eb mir\u00eb. Kjo e ruan dashurin\u00eb, i ruan raportet n\u00eb mes farefisit, ia leht\u00ebson myslimanit l\u00ebndimet q\u00eb me to ballafaqohet, e ndoshta i af\u00ebrmi kur e sheh bamir\u00ebsin\u00eb dhe durimin e t\u00eb af\u00ebrmit t\u00eb vet me t\u00eb, i vjen turp nga vetvetja. Allahu thot\u00eb: \u201cDhe ata q\u00eb durojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb fituar dashurin\u00eb e Zotit t\u00eb tyre, q\u00eb falin namazin, q\u00eb ndajn\u00eb fshehurazi dhe haptazi nga ajo q\u00eb ua kemi dh\u00ebn\u00eb Ne dhe, q\u00eb t\u00eb keqen e kthejn\u00eb me t\u00eb mir\u00eb. K\u00ebtyre u takon shp\u00ebrblimi n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e fundit.\u201d (Er-Rad: 22)<\/li>\n
                                          2. Nga problemet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, me t\u00eb cilat ballafaqohet nj\u00eb familje e kapur p\u00ebr fe, jan\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit e devijuar. Tabiati vidhet dhe njer\u00ebzit nga natyrshm\u00ebria e tyre ndikohen nj\u00ebri nga tjetri, prandaj p\u00ebrzierja me farefisin jo t\u00eb kapur p\u00ebr fe mund t\u2019i \u00e7oj\u00eb deri n\u00eb devijim. P\u00ebrzierja burra me gra, shp\u00ebrfillja e namazit, shikimi n\u00eb haram, b\u00ebrja zakon e shqiptimit t\u00eb fjal\u00ebve t\u00eb liga e t\u00eb turpshme dhe t\u00eb ngjashme me to; t\u00eb gjitha k\u00ebto jan\u00eb nga dukurit\u00eb e r\u00ebnies s\u00eb imanit dhe rrezikut t\u00eb devijimit.<\/li>\n
                                          3. Mbajtja e baraspesh\u00ebs n\u00eb mes tij dhe vizitave t\u00eb farefisit si dhe sh\u00ebrimi i devijimit t\u00eb tyre, b\u00ebhet me k\u00ebshilla dhe me thirrjen e tyre n\u00eb fen\u00eb e Allahut, nxitjen e tyre p\u00ebr pendim dhe istigfar, b\u00ebrja e tubimeve javore ose mujore p\u00ebr lexim t\u00eb Kuranit, ose d\u00ebgjim t\u00eb k\u00ebshillave si dhe duhet t\u2019u t\u00ebrhiqet v\u00ebrejtja q\u00eb t\u00eb p\u00ebrkujdesen p\u00ebr ndjenjat e t\u00eb kapurit p\u00ebr fe q\u00eb gjat\u00eb vizit\u00ebs s\u00eb tyre t\u00eb mos veprojn\u00eb m\u00ebkate dhe vepra t\u00eb turpshme.<\/li>\n
                                          4. Myslimani \u00ebsht\u00eb xheloz p\u00ebr fen\u00eb dhe nderin e tij. Ai p\u00ebrkujdeset p\u00ebr ruajtjen dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e familjes s\u00eb tij, andaj duhet pasur kujdes nga p\u00ebrzierja e gjinive ose nga t\u00eb vetmuarit burr\u00eb me grua t\u00eb huaj, me pretekst se t\u00eb gjith\u00eb jemi nj\u00eb familje dhe farefis!<\/li>\n<\/ol>\n

                                            N\u00eb nj\u00eb hadith: \u201cAllahu xhelozon dhe po ashtu besimtari xhelozon. Xhelozia e Allahut \u00ebsht\u00eb kur besimtari i afrohet asaj q\u00eb ia ka ndaluar atij.\u201d[37]<\/sup><\/a><\/p>\n

                                            Kur besimtari e m\u00ebson q\u00eb ka dikush, grua ose burr\u00eb nga t\u00eb af\u00ebrmit, q\u00eb ndikon negativisht n\u00eb fen\u00eb dhe moralin e familjes s\u00eb tij, duhet q\u00eb t\u00eb jet\u00eb i kujdessh\u00ebm dhe ta sh\u00ebroj\u00eb problemin me urt\u00ebsi.<\/p>\n

                                              \n
                                            1. Me r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb mbik\u00ebqyrja e familjes dhe e f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb vazhdim\u00ebsi, thirrja e tyre n\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe ndalimi i tyre nga e keqja n\u00eb rast q\u00eb v\u00ebrtetohet se jan\u00eb ndikuar nga sjellja e keqe e ndonj\u00eb familjarit dhe kan\u00eb r\u00ebn\u00eb n\u00eb \u00e7far\u00ebdo lloj devijimi.<\/li>\n
                                            2. Shk\u00ebputja e lidhjeve farefisnore \u00ebsht\u00eb e ndaluar dhe p\u00ebr obligim e kemi t\u2019i mbajm\u00eb lidhjet edhe me t\u00eb af\u00ebrmit m\u00ebkatar\u00eb dhe q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb kapur p\u00ebr fe. Ata duhet t\u2019i k\u00ebshillojm\u00eb, ta japim mundin dhe p\u00ebrpjekjen maksimale t\u2019i drejtojm\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn dhe t\u2019i largojm\u00eb nga e kota. Ata jan\u00eb m\u00eb meritor\u00eb nga t\u00eb tjer\u00ebt q\u00eb t\u00eb k\u00ebshillohen.<\/li>\n
                                            3. N\u00ebse besimtari i sheh t\u00eb af\u00ebrmit se nuk ndalen nga b\u00ebrja e m\u00ebkateve, e n\u00eb ve\u00e7anti atyre t\u00eb m\u00ebdhave, dhe kjo ndikon n\u00eb imanin dhe fen\u00eb e tij (d.m.th. besimtarit); mbajtja e lidhjeve me ta duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb kufirin e minimales, duke i rralluar vizitat, duke mos i zgjatur ndejat me ta, nganj\u00ebher\u00eb mjafton thirrja n\u00eb telefon, por kjo e t\u00ebra pasi t\u00eb jepet mundi dhe energjia maksimale n\u00eb k\u00ebshillimin e tyre dhe kthimin e tyre drejt rrug\u00ebs s\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<\/li>\n
                                            4. E ligjshme \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb largohesh nga i af\u00ebrmi i devijuar, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb hijshme pa ndonj\u00eb d\u00ebm, n\u00ebse ta merr mendja se largimi do t\u00eb ndikoj\u00eb pozitivisht tek ai dhe do t\u00eb largohet nga harami. T\u00eb af\u00ebrmit duhet t\u2019i qart\u00ebsohet se largimi \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb r\u00ebnies s\u00eb tij n\u00eb harame. Po ashtu duhet t\u00eb shtohen lutjet p\u00ebr udh\u00ebzimin e tij, e kur t\u00eb t\u00eb jepet mund\u00ebsia p\u00ebr thirrjen e tij n\u00eb fe dhe t\u00eb k\u00ebshilluarit e tij, veproje at\u00eb.<\/li>\n<\/ol>\n

                                              E lusim Allahun p\u00ebr drejtim dhe sakt\u00ebsi, t\u00eb na zbukuroj\u00eb me bukurin\u00eb e imanit dhe t\u00eb na udh\u00ebzoj\u00eb p\u00ebr n\u00eb moralin dhe veprat m\u00eb t\u00eb mira.<\/p>\n

                                              Fal\u00ebnderimi i takon Allahut, Zotit t\u00eb bot\u00ebve.<\/p>\n

                                              [1]<\/a> Shih: Esh-Sherh El-Mumti\u2019 (11\/203).<\/p>\n

                                              [2]<\/a> Shih: Es-Sahah, El-Xhevherij (1\/199). Lisanul Arab (1\/655), Fet\u2019hul Barij (5\/380), El-Meusua El-Fik\u2019hije (33\/66).<\/p>\n

                                              [3]<\/a> Shih: Esh-Sherh El-Mumti\u2019, Ib\u00ebn Uthejmin (11\/203, 13\/498).<\/p>\n

                                              [4]<\/a> Mahrem \u00ebsht\u00eb \u00e7donj\u00ebri q\u00eb ndalohet me t\u00eb martesa, si: babai, v\u00ebllai, mixha, daja etj. (sh.p.)<\/p>\n

                                              [5]<\/a> Shih: Fet\u2019hul Barij (10\/414), Fetava El-Lexhnetu Ed-Daime (25\/291), Fetava Islamije (4\/195).<\/p>\n

                                              [6]<\/a> Imam Ahmedi (7108), imam Hakimi (7245), shejh Albani e sakt\u00ebsoi n\u00eb El-Irva (2\/226).<\/p>\n

                                              [7]<\/a> Muslimi (2548).<\/p>\n

                                              [8]<\/a> Sherh En-Nevevij ala sahih Muslim (16\/103).<\/p>\n

                                              [9]<\/a> E as familja e burrit p\u00ebr gruan e tij s\u2019jan\u00eb farefis p\u00ebr shkak se mes tyre s\u2019ka lidhje gjaku, por mes tyre ekziston lidhje krushqie. (sh.p.)<\/p>\n

                                              [10]<\/a> Fetava Islamije, Ib\u00ebn Baz (4\/195).<\/p>\n

                                              [11]<\/a> Shih: Tefsir Er-Razij (3\/587).<\/p>\n

                                              [12]<\/a> Shih: Tefsir Ib\u00ebn Kethir (2\/206).<\/p>\n

                                              [13]<\/a> Buhariu (6138).<\/p>\n

                                              [14]<\/a> Imam Ahmedi (1740), shejh Albani e sakt\u00ebsoi n\u00eb Sahih Es-Siretul Nebevije (fq. 174).<\/p>\n

                                              [15]<\/a> Muslimi (832).<\/p>\n

                                              [16]<\/a> Buhariu (1396), Muslimi (13).<\/p>\n

                                              [17]<\/a> Buhariu (5986), Muslimi (2557).<\/p>\n

                                              [18]<\/a> Ahmedi (25259), shejh Albani n\u00eb Sahih El-Xhami\u2019 (3767).<\/p>\n

                                              [19]<\/a> Ebu Davudi (1694), Et-Tirmidhiu (1907), shejh Albani e sakt\u00ebsoi.<\/p>\n

                                              [20]<\/a> Buhariu (5987), Muslimi (2554).<\/p>\n

                                              [21]<\/a> Buhariu (5984), Muslimi (2556).<\/p>\n

                                              [22]<\/a> Shih: Ikmal El-Mualim, El-Kadij Ijad (8\/20), Sherh En-Nevevij ala sahih Muslim (16\/113).<\/p>\n

                                              [23]<\/a> Sherh Rijadu Es-Salihin, shejh Ib\u00ebn Uthejmin (3\/185).<\/p>\n

                                              [24]<\/a> Buhariu (5991).<\/p>\n

                                              [25]<\/a> Muslimi (2558).<\/p>\n

                                              [26]<\/a> Ahmedi (21415), shejh Albani e sakt\u00ebsoi n\u00eb Et-Telikat El-Hisan (450).<\/p>\n

                                              [27]<\/a> Tirmidhiu (658), Nesaiu (2582), Ib\u00ebn Maxhe (1844), shejh Albani e vler\u00ebsoi hadithin si t\u00eb mir\u00eb n\u00eb El-Irva (883).<\/p>\n

                                              [28]<\/a> Buhariu (2592), Muslimi (999).<\/p>\n

                                              [29]<\/a> Sherh Sahih El-Buharij, Ib\u00ebn Battal (7\/11), Fet\u2019hul Barij (5\/219).<\/p>\n

                                              [30]<\/a> Buhariu (1461), Muslimi (998).<\/p>\n

                                              [31]<\/a> Shih: Sherh En-Nevevij ala Muslim (7\/86).<\/p>\n

                                              [32]<\/a> Imam Ahmedi (23530), shejh Albani e sakt\u00ebsoi n\u00eb El-Irva (892).<\/p>\n

                                              [33]<\/a> Keshful Mushkil, Ib\u00ebn El-Xheuzij (4\/121).<\/p>\n

                                              [34]<\/a> Ebu Davudi (4919), Tirmidhiu (2509), shejh Albani n\u00eb Sahih Sunen Ebu Davud (4919).<\/p>\n

                                              [35]<\/a> Buhariu (2989), Muslimi (1009).<\/p>\n

                                              [36]<\/a> Buhariu (2692), Muslimi (2605).<\/p>\n

                                              [37]<\/a> Buhariu (5223), Muslim (2761).<\/p>\n

                                               <\/p>\n

                                              Dr. Muhamed Salih el-Munexhid<\/p>\n

                                              Nga arabishtja: Irfan Jahiu<\/p>\n

                                              Pjes\u00eb e librit \u201cUDH\u00cbZIME DHE DISPOZITA P\u00cbR NDODHIT\u00cb E NDRYSHME GJAT\u00cb VITIT\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                                              Me af\u00ebrsi gjaku n\u00ebnkuptojm\u00eb t\u00eb af\u00ebrmit nga ana e babait ose e n\u00ebn\u00ebs. Af\u00ebrsia ndodh kur dy njer\u00ebz lidhen nj\u00ebri me tjetrin me lindje t\u00eb af\u00ebrt ose t\u00eb larg\u00ebt, si p.sh.: djali i mixh\u00ebs ka af\u00ebrsi gjaku me ty, sepse ju t\u00eb dy lidheni me lindje q\u00eb p\u00ebrfundon te gjyshi (baba i babait).[1] T\u00eb af\u00ebrm […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4513,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,6,67],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4512","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-c95-ahlak","8":"category-c96-davet","9":"category-te-zgjedhura"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4512","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4512"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4514,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4512\/revisions\/4514"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}