{"id":4531,"date":"2020-09-15T10:35:33","date_gmt":"2020-09-15T10:35:33","guid":{"rendered":"http:\/\/shkollaislame.com\/?p=4531"},"modified":"2020-09-15T10:35:33","modified_gmt":"2020-09-15T10:35:33","slug":"eklipsi-i-diellit-dhe-eklipsi-i-henes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=4531","title":{"rendered":"EKLIPSI I DIELLIT DHE EKLIPSI I H\u00cbN\u00cbS"},"content":{"rendered":"<ol>\n<li>Me eklips t\u00eb Diellit (n\u00eb gjuh\u00ebn arabe el-kusuf) dhe me eklips t\u00eb H\u00ebn\u00ebs (n\u00eb gjuh\u00ebn arabe el-husuf) n\u00ebnkuptojm\u00eb humbjen e shk\u00eblqimit t\u00eb Diellit ose t\u00eb drit\u00ebs s\u00eb H\u00ebn\u00ebs, plot\u00ebsisht ose pjes\u00ebrisht, dhe err\u00ebsimin e tyre.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Fjal\u00ebt \u201cel-kusuf\u201d dhe \u201cel-husuf\u201d jan\u00eb sinonime, fjal\u00eb me kuptim t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb, q\u00eb aludojn\u00eb n\u00eb err\u00ebsim dhe eklips.<\/p>\n<p>N\u00eb Kuran \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur fjala \u201cel-husuf\u201d ku Allahu thot\u00eb: \u201cPor, kur syt\u00eb t\u2019i verbohen dhe t\u00eb zihet H\u00ebna.\u201d (El-Kijame: 7-8)<\/p>\n<p>Disa thon\u00eb q\u00eb m\u00eb gramatikore dhe m\u00eb e drejt\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb p\u00ebrdoret termi \u201cel-kusuf\u201d p\u00ebr z\u00ebnien e Diellit, nd\u00ebrsa \u201cel-husuf\u201d p\u00ebr z\u00ebnien e H\u00ebn\u00ebs. Me k\u00ebt\u00eb mendim m\u00eb s\u00eb tep\u00ebrmi dallohen fukahat\u00eb (jurist\u00ebt islam\u00eb).<\/p>\n<p>T\u00eb tjer\u00ebt than\u00eb q\u00eb \u201cel-kusuf\u201d p\u00ebrdoret kur dielli ose h\u00ebna e humbin shk\u00eblqimin dhe drit\u00ebn pjes\u00ebrisht, nd\u00ebrsa \u201cel-husuf\u201d p\u00ebrdoret kur Dielli ose H\u00ebna e humbin shk\u00eblqimin dhe drit\u00ebn plot\u00ebsisht.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li>Eklipsi i Diellit dhe eklipsi i H\u00ebn\u00ebs, Dielli dhe H\u00ebna, nata dhe dita, furtunat dhe v\u00ebrshimet, ret\u00eb dhe era, t\u00eb nxeht\u00ebt dhe t\u00eb ftoht\u00ebt, yjet dhe orbita, t\u00ebrmetet dhe vullkanet, k\u00ebto t\u00eb gjitha jan\u00eb shenja nga shenjat e Allahut t\u00eb Madh\u00ebruar q\u00eb aludojn\u00eb n\u00eb nj\u00ebshm\u00ebrin\u00eb e Tij, n\u00eb t\u00eb besuarit n\u00eb nj\u00eb Zot t\u00eb vet\u00ebm dhe n\u00eb veprimtarin\u00eb e Tij, p\u00ebrjetshm\u00ebrin\u00eb e Tij dhe se Ai \u00ebsht\u00eb Mbajt\u00ebsi i gjith\u00e7kaje me fuqin\u00eb e madhe t\u00eb Tij, me sundimin dhe drejtimin e p\u00ebrsosur t\u00eb Tij, n\u00eb t\u00eb merituarit e adhurimit vet\u00ebm t\u00eb Tij, t\u00eb Cilit nuk i p\u00ebrshkruhet ortak dhe se nuk i takon adhurimi askujt tjet\u00ebr me t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebrve\u00e7 Atij, dhe t\u00eb gjitha krijesat kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr T\u00eb, i binden dhe i p\u00ebrulen Atij. Natyra n\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb nuk ka ndikim, as fuqi dhe \u00e7far\u00ebdo q\u00eb na godet nuk ka mundur t\u00eb mos na godiste dhe \u00e7far\u00ebdo q\u00eb nuk na ka goditur as q\u00eb ka mundur t\u00eb na godiste.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Allahu n\u00eb disa ajete thot\u00eb: \u201cMe t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, n\u00eb krijimin e qiejve dhe t\u00eb Tok\u00ebs dhe n\u00eb nd\u00ebrrimin e nat\u00ebs e t\u00eb dit\u00ebs, ka shenja p\u00ebr mendar\u00ebt&#8230;\u201d (Ali Imran: 190)<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb Tok\u00eb ka shenja p\u00ebr ata q\u00eb besojn\u00eb me bindje, po edhe n\u00eb vetet tuaja &#8211; a nuk e shihni vall\u00eb?\u201d (Edh-Dharijat: 20-21)<\/p>\n<p>\u201cA nuk e shohin ata mbret\u00ebrin\u00eb e qiejve e t\u00eb Tok\u00ebs dhe gjith\u00e7ka q\u00eb ka krijuar Allahu, duke menduar se mund t\u2019u jet\u00eb afruar fundi?! N\u00eb \u00e7far\u00eb Shpallje tjet\u00ebr do t\u00eb besojn\u00eb pas k\u00ebsaj?!\u201d (El-Earaf: 185)<\/p>\n<p>\u201cAllahut nuk mund t\u2019i shp\u00ebtoj\u00eb asgj\u00eb, as n\u00eb qiej, as n\u00eb Tok\u00eb. Ai \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet i Gjith\u00ebdijsh\u00ebm dhe i Fuqish\u00ebm p\u00ebr \u00e7do gj\u00eb.\u201d (Fatir: 44.)<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li>Z\u00ebnia e Diellit dhe z\u00ebnia e H\u00ebn\u00ebs jan\u00eb nga shenjat e Allahut q\u00eb na e kujtojn\u00eb Dit\u00ebn e Kiametit dhe v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e ahiretit, ashtu si\u00e7 Allahu thot\u00eb: \u201cPor, kur syt\u00eb t\u2019i verbohen dhe t\u00eb zihet H\u00ebna, dhe Dielli e H\u00ebna t\u00eb bashkohen, at\u00eb dit\u00eb njeriu do t\u00eb thot\u00eb: \u201cKu t\u00eb iki?\u201d \u201d (El-Kijame: 7-10)<\/li>\n<\/ol>\n<p>Allahu n\u00eb Dit\u00ebn e Kiametit do t\u2019i bashkoj\u00eb Diellin me H\u00ebn\u00ebn, do t\u00eb zihen, err\u00ebsohen dhe do ta humbin shk\u00eblqimin. H\u00ebna do t\u00eb zihet e do ta humb\u00eb drit\u00ebn e saj, dielli do t\u00eb mblidhet e do ta humb\u00eb shk\u00eblqimin e tij, e m\u00eb pas do t\u00eb hidhen n\u00eb zjarr, ashtu si\u00e7 Allahu thot\u00eb: \u201cKur Dielli t\u00eb mblidhet e t\u00eb humb\u00eb shk\u00eblqimin;&#8230;\u201d (Et-Tekuir: 1)<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li>Dielli dhe h\u00ebna jan\u00eb dy shenja t\u00eb m\u00ebdha nga shenjat e Allahut. Ato jan\u00eb nga dhuntit\u00eb e Allahut dhe jan\u00eb burim i jetes\u00ebs s\u00eb shum\u00eb gjallesave, gj\u00eb q\u00eb e b\u00ebn t\u00eb detyruar fal\u00ebnderimin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb Allahut, ashtu si\u00e7 Allahu thot\u00eb: \u201cAi e ka b\u00ebr\u00eb Diellin burim drite, kurse H\u00ebn\u00ebn e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb shk\u00eblqej\u00eb, duke ia caktuar asaj fazat, q\u00eb ju ta dini numrin e viteve dhe njehsimin e koh\u00ebs. Allahu i krijoi k\u00ebto vet\u00ebm me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Ai ua shpjegon shenjat e Tij njer\u00ebzve q\u00eb kuptojn\u00eb.\u201d (Junus: 5)<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u201c&#8230;e po ashtu edhe Diellin dhe H\u00ebn\u00ebn, q\u00eb l\u00ebvizin vazhdimisht. Ai ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbimin tuaj nat\u00ebn dhe dit\u00ebn.\u201d (Ibrahim: 33)<\/p>\n<p>N\u00eb eklipsin e Diellit dhe n\u00eb eklipsin e H\u00ebn\u00ebs ka paralajm\u00ebrim dhe kujtim se kjo dhunti ka mund\u00ebsi t\u00eb humbet. Eklipsi ua kujton krijesave varf\u00ebrin\u00eb e tyre t\u00eb madhe p\u00ebr Allahun dhe panevojshm\u00ebrin\u00eb e plot\u00eb t\u00eb Allahut p\u00ebr krijesat, ngase Ai \u00ebsht\u00eb Absoluti, t\u00eb Cilit i p\u00ebrgj\u00ebrohet gjith\u00e7ka n\u00eb amshim, por edhe n\u00eb t\u00eb gjitha nevojat, gjendjet dhe gj\u00ebrat e patjet\u00ebrsueshme, krijesat t\u00eb gjitha At\u00eb e synojn\u00eb. Kjo e detyron frik\u00ebrespektin e rob\u00ebrve p\u00ebr Zotin e tyre dhe frik\u00ebn nga zbritja e nd\u00ebshkimit t\u00eb Tij si dhe kthimin e rob\u00ebrve kah Allahu me n\u00ebnshtrim, pendim dhe k\u00ebrkimfalje.<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li>Z\u00ebnia e Diellit dhe z\u00ebnia e H\u00ebn\u00ebs ndodhin si rezultat i shkaqeve t\u00eb dukshme q\u00eb perceptohen dhe urt\u00ebsive hyjnore. K\u00ebto t\u00eb dyja nuk bien ndesh nj\u00ebra me tjetr\u00ebn dhe nuk ka kund\u00ebrshtim n\u00eb mes vete. Myslimani i men\u00e7ur dhe me zem\u00ebr t\u00eb gjall\u00eb nuk ngat\u00ebrron mes tyre. Ai nuk angazhohet vet\u00ebm se me shkakun material duke e braktisur urt\u00ebsin\u00eb hyjnore, sikurse q\u00eb veprojn\u00eb ateist\u00ebt materialist\u00eb, q\u00eb nuk besojn\u00eb n\u00eb Allahun dhe q\u00eb merren vet\u00ebm me shkaqet, e braktisin meditimin dhe p\u00ebrsiatjen n\u00eb madh\u00ebshtin\u00eb e Allahut dhe urt\u00ebsin\u00eb e Tij, ashtu si\u00e7 Allahu thot\u00eb: \u201cAta e din\u00eb vet\u00ebm an\u00ebn e dukshme t\u00eb k\u00ebsaj jete, nd\u00ebrsa p\u00ebr jet\u00ebn tjet\u00ebr jan\u00eb t\u00eb pakujdessh\u00ebm.\u201d (Er-Rum: 7); dhe po ashtu thot\u00eb: \u201cEh, sa shum\u00eb shenja ka n\u00eb qiej dhe n\u00eb Tok\u00eb, pran\u00eb t\u00eb cilave ata kalojn\u00eb pa ua v\u00ebn\u00eb veshin!\u201d (Jusuf: 105)<\/li>\n<li>Nga urt\u00ebsit\u00eb e ndodhjes s\u00eb eklipsit t\u00eb Diellit dhe t\u00eb H\u00ebn\u00ebs \u00ebsht\u00eb se ato jan\u00eb shenja q\u00eb Allahu i d\u00ebrgon p\u00ebr t\u2019i frik\u00ebsuar njer\u00ebzit q\u00eb ata t\u00eb pendohen e t\u2019i kthehen Atij. Allahu thot\u00eb: \u201cNe d\u00ebrgojm\u00eb shenja vet\u00ebm p\u00ebr t\u2019i frik\u00ebsuar njer\u00ebzit.\u201d (El-Isra: 59.)<\/li>\n<\/ol>\n<p>Katade, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cAllahu i frik\u00ebson njer\u00ebzit me \u00e7far\u00ebdo nga shenjat e Tij, k\u00ebshtu q\u00eb ata t\u00eb qortohen, apo t\u00eb rikujtohen, apo t\u2019i kthehen me pendim Allahut.\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Allahu thot\u00eb. \u201cThuaj: \u201cAi ka fuqi t\u2019ju nd\u00ebshkoj\u00eb prej s\u00eb larti ose nga posht\u00eb k\u00ebmb\u00ebve tuaja, ose t\u2019ju p\u00ebr\u00e7aj\u00eb n\u00eb grupe e t\u00eb vuani nga duart e nj\u00ebri-tjetrit. Shih si ua shpjegojm\u00eb shpalljet, q\u00eb ata t\u00eb mund t\u00eb kuptojn\u00eb!\u201d (El-Enam: 65)<\/p>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin me t\u00eb, thot\u00eb. \u201cDielli dhe H\u00ebna nuk zihen p\u00ebr shkak t\u00eb vdekjes ose t\u00eb lindjes s\u00eb ndokujt, por ato jan\u00eb shenja t\u00eb Allahut q\u00eb me to i frik\u00ebson rob\u00ebrit e Tij.\u201d<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li>N\u00eb periudh\u00ebn para Islamit, arab\u00ebt besonin se yjet kan\u00eb ndikim n\u00eb ndodhit\u00eb dhe ndryshimet e gjendjes s\u00eb tok\u00ebs. Ata besonin se z\u00ebnia e Diellit vjen shkaku i ndonj\u00eb ndryshimi n\u00eb tok\u00eb, si vdekja e ndonj\u00eb njeriu t\u00eb madh, ose shkaku q\u00eb ka ndodhur ndonj\u00eb d\u00ebm e t\u00eb ngjashme me to. Kur ndodhi z\u00ebnia e Diellit n\u00eb koh\u00ebn e Pejgamberit, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, po at\u00eb dit\u00eb nd\u00ebrroi jet\u00eb i biri i tij, Ibrahimi dhe njer\u00ebzit than\u00eb: z\u00ebnia e Diellit u b\u00eb shkaku i vdekjes s\u00eb Ibrahimit!<\/li>\n<\/ol>\n<p>At\u00ebher\u00eb Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, tha. \u201cDielli dhe H\u00ebna jan\u00eb dy shenja nga shenjat e Allahut, ata nuk zihen p\u00ebr shkak t\u00eb vdekjes ose t\u00eb lindjes s\u00eb ndokujt, e n\u00ebse e shihni z\u00ebnien e tyre, lutjuni Allahut dhe falni namaz derisa s\u00ebrish t\u00eb qart\u00ebsohen.\u201d<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, i m\u00ebsoi q\u00eb kjo bindje \u00ebsht\u00eb e kot\u00eb dhe q\u00eb dielli dhe h\u00ebna jan\u00eb krijesa q\u00eb i n\u00ebnshtrohen Allahut, ato nuk kan\u00eb pushtet te krijesat e tjera e as fuqi q\u00eb ta mbrojn\u00eb veten, por ata zihen me fuqin\u00eb e Allahut dhe me urdhrin e Tij, sepse jan\u00eb shenja nga shenjat e Allahut.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li>Sipas dijetar\u00ebve t\u00eb astronomis\u00eb dhe t\u00eb fizik\u00ebs, eklipsi i Diellit ndodh kur H\u00ebna vjen midis Diellit dhe Tok\u00ebs, nd\u00ebrhyn mes tyre, me \u00e7\u2019rast i pengon rrezet e diellit dhe shk\u00eblqimin e tij prej tok\u00ebs, t\u00ebr\u00ebsisht ose pjes\u00ebrisht.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Nd\u00ebrsa eklipsi i H\u00ebn\u00ebs ndodh kur toka vjen midis Diellit dhe H\u00ebn\u00ebs, nd\u00ebrhyn mes tyre, me \u00e7\u2019rast H\u00ebna e humb drit\u00ebn e saj, plot\u00ebsisht ose pjes\u00ebrisht, sepse burimi i drit\u00ebs s\u00eb saj \u00ebsht\u00eb Dielli, e me nd\u00ebrhyrjen e Tok\u00ebs mes tyre drita nuk dep\u00ebrton deri tek ajo, pjes\u00ebrisht ose t\u00ebr\u00ebsisht.<\/p>\n<p>K\u00ebto shkaqe nuk e mohojn\u00eb faktin se eklipsi i Diellit dhe eklipsi i H\u00ebn\u00ebs jan\u00eb shenja t\u00eb Allahut p\u00ebr t\u2019i frik\u00ebsuar me to njer\u00ebzit.<\/p>\n<p>Ib\u00ebn Tejmije, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cT\u00ebrmetet jan\u00eb shenj\u00eb q\u00eb me t\u00eb Allahu i frik\u00ebson rob\u00ebrit e Tij, ashtu si\u00e7 i frik\u00ebson me eklips dhe me shenja t\u00eb tjera. Ndodhit\u00eb kan\u00eb shkaqe dhe urt\u00ebsi, dhe vet\u00eb fakti se t\u00ebrmetet jan\u00eb shenja q\u00eb me t\u00eb Allahu i frik\u00ebson njer\u00ebzit, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga urt\u00ebsit\u00eb e ndodhjes s\u00eb t\u00ebrmeteve.\u201d<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Abdulaziz ib\u00ebn Bazi, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thoshte: \u201cFakti q\u00eb eklipsi \u00ebsht\u00eb shenj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb dihet me llogari dhe prognoz\u00eb, kjo nuk mund ta mohoj\u00eb realitetin se ato jan\u00eb edhe frik\u00ebsim dhe paralajm\u00ebrim p\u00ebr njer\u00ebzit. Allahu shenjat i krijon si t\u00eb doj\u00eb dhe shkaqet e saj i rregullon si t\u00eb doj\u00eb. Dielli q\u00eb lind dhe per\u00ebndon n\u00eb koh\u00eb t\u00eb caktuar, po ashtu h\u00ebna dhe yjet, t\u00eb gjitha k\u00ebto jan\u00eb shenja nga shenjat e Allahut t\u00eb Madh\u00ebruar. Fakti q\u00eb Allahu shenjave u krijoi shkaqe dhe n\u00ebp\u00ebrmjet tyre e njohin z\u00ebnien e H\u00ebn\u00ebs, si\u00e7 e p\u00ebrmendin dijetar\u00ebt e astronomis\u00eb, nuk e mohon realitetin se ato jan\u00eb frik\u00ebsim dhe paralajm\u00ebrim nga Allahu p\u00ebr njer\u00ebzit. Shenjat e dukshme, si: Dielli, H\u00ebna, yjet, t\u00eb nxeht\u00ebt dhe t\u00eb ftoht\u00ebt, t\u00eb gjitha jan\u00eb q\u00eb frik\u00ebsojn\u00eb dhe paralajm\u00ebrojn\u00eb nga t\u00eb b\u00ebrit m\u00ebkat Allahut duke i mohuar k\u00ebto begati. Prandaj, duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm, t\u2019ia ken\u00eb frik\u00ebn Allahut dhe t\u2019i p\u00ebrulen Atij derisa t\u00eb p\u00ebrqendrohen n\u00eb at\u00eb q\u00eb Allahu e urdh\u00ebroi dhe ta braktisin at\u00eb q\u00eb Allahu ua ndaloi.\u201d<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li>Edhe eklipsi i Diellit edhe eklipsi i H\u00ebn\u00ebs i kan\u00eb koh\u00ebt e veta t\u00eb caktuara. Allahu e b\u00ebri rregull q\u00eb eklipsi i Diellit t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e fshehjes s\u00eb h\u00ebn\u00ebs, kurse eklipsi i H\u00ebn\u00ebs t\u00eb ndodh\u00eb kur h\u00ebna del e plot\u00eb<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>:<\/li>\n<\/ol>\n<p>Eklipsi i Diellit nuk ndodh vet\u00ebm se n\u00eb fund t\u00eb muajit hixhri (dit\u00ebn e 28-t\u00eb ose t\u00eb 29-t\u00eb, kur muaji \u00ebsht\u00eb i mang\u00ebt, ose dit\u00ebn e 29-t\u00eb ose t\u00eb 30-t\u00eb, kur muaji \u00ebsht\u00eb i plot\u00eb).<\/p>\n<p>Eklipsi i H\u00ebn\u00ebs nuk ndodh vet\u00ebm se n\u00eb net\u00ebt kur del h\u00ebna e plot\u00eb, n\u00eb net\u00ebt e bardha (nat\u00ebn e 13-t\u00eb, 14-t\u00eb ose 15-t\u00eb).<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li>Nuk ka gj\u00eb n\u00ebse ndodhin\u00eb e eklipsit t\u00eb Diellit, eklipsit t\u00eb H\u00ebn\u00ebs, t\u00ebrmetit dhe t\u00eb tjerave, e nd\u00ebrlidh me shkaqet e tij, sikurse t\u00eb thuhet shkak p\u00ebr ndodhjen e eklipsit t\u00eb Diellit \u00ebsht\u00eb kjo dhe kjo, e t\u00ebrmetit ka qen\u00eb kjo dhe kjo, mir\u00ebpo, nj\u00ebkoh\u00ebsisht duhet pasur kujdes q\u00eb t\u00eb mos harrohet urt\u00ebsia e ndodhjes s\u00eb tij dhe t\u00eb mos harrohet se Allahu \u00ebsht\u00eb Krijuesi i tij dhe Ai q\u00eb e rregulloi dhe e p\u00ebrcaktoi ndodhin\u00eb e tij. Kjo m\u00ebnyr\u00eb e meditimit dhe rikujtimit e ngjall frik\u00ebn dhe p\u00ebruljen n\u00eb zem\u00ebr dhe kthimin me pendim, ashtu si do dhe \u00ebsht\u00eb i k\u00ebnaqur Allahu.<\/li>\n<li>Eklipsi i Diellit dhe i H\u00ebn\u00ebs, t\u00ebrmetet dhe shenjat e tjera t\u00eb Allahut, n\u00eb esenc\u00eb jan\u00eb frik\u00ebsim p\u00ebr njer\u00ebzit dhe paralajm\u00ebrim p\u00ebr ta dhe rikujtim p\u00ebr t\u2019iu kthyer me pendim Atij, mir\u00ebpo ky frik\u00ebsim mund t\u00eb vij\u00eb edhe si nd\u00ebshkim shkaku i m\u00ebkateve. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb njer\u00ebzit jan\u00eb urdh\u00ebruar q\u00eb gjat\u00eb eklipsit t\u00eb strehohen dhe mbrohen me namaz, l\u00ebmosh\u00eb, istigfar dhe lutje, q\u00eb mos t\u2019u bjer\u00eb nd\u00ebshkimi q\u00eb Allahu paralajm\u00ebroi prej tij dhe i frik\u00ebsoi me eklips, t\u00ebrmete dhe t\u00eb ngjashme me to, gj\u00eb q\u00eb aludon se ato jan\u00eb paralajm\u00ebrim dhe frik\u00ebsim p\u00ebr zbritjen e nd\u00ebshkimeve, si rezultat i veprimit t\u00eb shkaqeve q\u00eb b\u00ebjn\u00eb p\u00ebr t\u2019i merituar ato nd\u00ebshkime.<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\"><sup>[9]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin me t\u00eb, thot\u00eb: \u201c&#8230; Prandaj, n\u00ebse shihni di\u00e7ka nga to, strehohuni n\u00eb t\u00eb p\u00ebrmendurit e Allahut, lutuni dhe k\u00ebrkoni falje prej Tij.\u201d<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><sup>[10]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb hadith tjet\u00ebr: \u201cN\u00ebse e v\u00ebreni eklipsin e Diellit, lutjuni Allahut dhe b\u00ebni tekbir, faluni dhe jepni l\u00ebmosh\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li>Kur t\u00eb ndodh\u00eb eklipsi i Diellit ose i H\u00ebn\u00ebs, p\u00eblqehet strehimi n\u00eb namaz, lutja, frik\u00ebrespekti dhe p\u00ebrulja para Allahut, b\u00ebrja e tekbirit (shqiptimi i fjal\u00ebs Allahu ekber \u2013 Allahu \u00ebsht\u00eb m\u00eb i Madhi), dh\u00ebnia e sadakas\u00eb, strehimi n\u00eb p\u00ebrmendjen e Allahut dhe istigfar (k\u00ebrkimfalje), k\u00ebrkimi mbrojtje tek Allahu nga nd\u00ebshkimi n\u00eb varr, afrimi p\u00ebr tek Allahu me vepra t\u00eb mira sipas mund\u00ebsive, derisa t\u00eb largohet eklipsi i Diellit ose i H\u00ebn\u00ebs.<\/li>\n<\/ol>\n<p>P\u00ebr k\u00ebto veprime erdh\u00ebn hadithe t\u00eb sakta:<\/p>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, p\u00ebr z\u00ebnien e Diellit dhe t\u00eb H\u00ebn\u00ebs thoshte: \u201cK\u00ebto jan\u00eb dy shenja nga shenjat e Allahut q\u00eb i d\u00ebrgon p\u00ebr njer\u00ebzit, nuk ndodhin shkaku i vdekjes apo i lindjes s\u00eb ndokujt, por Allahu me to i frik\u00ebson rob\u00ebrit e Tij. Prandaj, n\u00ebse shihni di\u00e7ka nga to, strehohuni n\u00eb namaz.\u201d<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\"><sup>[12]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb hadith tjet\u00ebr: \u201cN\u00ebse e v\u00ebreni eklipsin e Diellit, lutjuni Allahut dhe b\u00ebni tekbir, faluni dhe jepni l\u00ebmosh\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\"><sup>[13]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb hadith tjet\u00ebr: \u201cM\u00eb pas i urdh\u00ebroi q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkonin mbrojtje nga nd\u00ebshkimi n\u00eb varr.\u201d<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\"><sup>[14]<\/sup><\/a> Bazuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb hadith imam Buhariu, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, e p\u00ebrpiloi kapitullin: \u201cKapitulli i k\u00ebrkimit t\u00eb mbrojtjes nga nd\u00ebshkimi n\u00eb varr gjat\u00eb eklipsit t\u00eb Diellit.\u201d<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\"><sup>[15]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb hadith tjet\u00ebr: \u201cDielli dhe H\u00ebna nuk zihen shkaku i vdekjes s\u00eb ndokujt prandaj, n\u00ebse shihni di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb, faluni dhe lutjuni Allahut derisa t\u2019jua largoj\u00eb at\u00eb q\u00eb ju ka goditur.\u201d<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\"><sup>[16]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb hadith tjet\u00ebr: \u201cK\u00ebto shenja q\u00eb Allahu i d\u00ebrgon p\u00ebr njer\u00ebzit, nuk ndodhin shkaku i vdekjes apo i lindjes s\u00eb ndokujt, por Allahu me to i frik\u00ebson rob\u00ebrit e Tij. Prandaj, n\u00ebse shihni di\u00e7ka nga to, strehohuni n\u00eb t\u00eb p\u00ebrmendurit e Allahut, lutuni dhe k\u00ebrkoni falje prej Tij.\u201d<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\"><sup>[17]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Ib\u00ebn Haxheri, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cK\u00ebto jan\u00eb argument se gjat\u00eb z\u00ebnies s\u00eb Diellit dhe t\u00eb ngjashmeve me t\u00eb, p\u00eblqehet istigfari (k\u00ebrkimfalja), i cili \u00ebsht\u00eb shkak q\u00eb e largon belan\u00eb (fatkeq\u00ebsin\u00eb).\u201d<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\"><sup>[18]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Esma, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej saj, thot\u00eb: \u201cM\u00eb urdh\u00ebroi Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, q\u00eb gjat\u00eb z\u00ebnies s\u00eb Diellit t\u00eb liroj skllev\u00ebr.\u201d<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\"><sup>[19]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li>\u00c7udi \u00ebsht\u00eb me disa njer\u00ebz q\u00eb dukurin\u00eb e eklipsit t\u00eb Diellit dhe t\u00eb H\u00ebn\u00ebs e shnd\u00ebrrojn\u00eb n\u00eb d\u00ebfrim dhe loj\u00eb, i marrin syzet dhe teleskopin p\u00ebr ta shikuar eklipsin e Diellit ose t\u00eb H\u00ebn\u00ebs dhe angazhohen me to, e n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr e braktisin strehimin n\u00eb namaz, lutje dhe istigfar (k\u00ebrkimfalje). Kjo \u00ebsht\u00eb shkujdesje e madhe!<\/li>\n<li>Eklipsi i Diellit dhe i H\u00ebn\u00ebs \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsi e madhe p\u00ebr ta ringjallur adhurimin e frik\u00ebs nga Allahu i Lartmadh\u00ebruar.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ib\u00ebn Uthejmini, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, e p\u00ebrmendi q\u00eb njer\u00ebzit deri para disa viteve kur zihej Dielli frikoheshin aq shum\u00eb, saq\u00eb vraponin p\u00ebr n\u00eb xhamia t\u00eb frik\u00ebsuar e t\u00eb trembur.<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\"><sup>[20]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"15\">\n<li>Atij q\u00eb Allahu ia ndri\u00e7oi mendjen dhe e b\u00ebri t\u00eb kuptoj\u00eb koh\u00ebn e eklipsit t\u00eb Diellit ose t\u00eb H\u00ebn\u00ebs, nuk ka penges\u00eb q\u00eb ai t\u00eb parap\u00ebrgatitet dhe t\u2019i kushtoj\u00eb koh\u00eb. Kjo nuk bie ndesh me frik\u00ebrespektin ndaj Allahut.<\/li>\n<li>P\u00eblqehet strehimi n\u00eb namaz gjat\u00eb ndodhjes s\u00eb shenjave t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb frikshme trishtuese jo t\u00eb zakonshme, si: eklipsi i Diellit, eklipsi i H\u00ebn\u00ebs, t\u00ebrmetet, rrufet\u00eb, stuhit\u00eb dhe er\u00ebrat e forta trishtuese t\u00eb vazhdueshme, v\u00ebrshimet shkat\u00ebrruese dhe t\u00eb ngjashme me to, namazi \u00ebsht\u00eb nga veprat m\u00eb t\u00eb vlefshme q\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet tij largohen nd\u00ebshkimet dhe sprovat.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, kur e mundonte ndonj\u00eb \u00e7\u00ebshtje, falte namaz.<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\"><sup>[21]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"17\">\n<li>Namazi i eklipsit \u00ebsht\u00eb sunet i fort\u00eb dhe urrehet mosfalja e tij. Te shumica e dijetar\u00ebve namazi i eklipsit llogaritet namazi m\u00eb i fort\u00eb n\u00eb mesin e namazet vullnetare. \u00cbsht\u00eb v\u00ebrtetuar n\u00eb sunetin e Pejgamberit, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, me vep\u00ebr dhe me fjal\u00eb. Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, vet\u00eb e veproi, si dhe urdh\u00ebroi p\u00ebr faljen e tij.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Disa dijetar\u00eb than\u00eb q\u00eb namazi i eklipsit \u00ebsht\u00eb obligim.<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\"><sup>[22]<\/sup><\/a> Ib\u00ebn El-Kajimi, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cKy mendim se \u00ebsht\u00eb obligim, \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr i fort\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\"><sup>[23]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Disa t\u00eb tjer\u00eb than\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb detyrim kolektiv.<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\"><sup>[24]<\/sup><\/a> Ib\u00ebn Uthejmini, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, tha: \u201cKjo \u00ebsht\u00eb m\u00eb e vogla q\u00eb mund t\u00eb thuhet p\u00ebr t\u00eb. Ai vet\u00eb e ka mendimin q\u00eb \u00ebsht\u00eb obligim t\u00eb falet, qoft\u00eb individualisht ose kolektivisht.\u201d<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\"><sup>[25]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"18\">\n<li>Namazi i eklipsit t\u00eb Diellit b\u00ebhet i ligjsh\u00ebm kur zihet Dielli, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb dijetar\u00ebt jan\u00eb unik\u00eb n\u00eb mes tyre, si dhe namazi i eklipsit t\u00eb H\u00ebn\u00ebs b\u00ebhet i ligjsh\u00ebm kur zihet H\u00ebna, sipas shumic\u00ebs s\u00eb dijetar\u00ebve.<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\"><sup>[26]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Hadithe t\u00eb sakta kan\u00eb ardhur paralelisht p\u00ebr t\u00eb dyja eklipset. Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: \u201cDielli dhe H\u00ebna nuk zihen shkaku i vdekjes s\u00eb ndokujt, prandaj, n\u00ebse shihni di\u00e7ka nga to, faluni.\u201d<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\"><sup>[27]<\/sup><\/a> Kjo n\u00ebnkupton q\u00eb urdh\u00ebresa p\u00ebr faljen e namazit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb, si p\u00ebr eklipsin e Diellit ashtu edhe p\u00ebr eklipsin e H\u00ebn\u00ebs.<\/p>\n<ol start=\"19\">\n<li>Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, vet\u00ebm nj\u00eb her\u00eb e ka falur namazin e z\u00ebnies s\u00eb Diellit n\u00eb Medine. Z\u00ebnia e Diellit ndodhi n\u00eb m\u00ebngjes, dit\u00ebn kur nd\u00ebrroi jet\u00eb i biri i tij, Ibrahimi, n\u00eb vitin e dhjet\u00eb hixhri.<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\"><sup>[28]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Namazi i eklipsit \u00ebsht\u00eb i ligjsh\u00ebm p\u00ebr burra dhe p\u00ebr gra, udh\u00ebtar dhe vendas, n\u00eb xhami dhe sht\u00ebpi, me xhemat dhe vetmas. Falja e tij n\u00eb xhami (jo faltore) me xhemat \u00ebsht\u00eb m\u00eb i vlefsh\u00ebm, shkaku se Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, e fali n\u00eb xhami.<\/li>\n<li>Namazi i eklipsit b\u00ebhet i ligjsh\u00ebm at\u00ebher\u00eb kur z\u00ebnia e Diellit ose e H\u00ebn\u00ebs v\u00ebrtetohet me pamje dhe jo me llogari astronomike, sepse Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, faljen e namazit e nd\u00ebrlidhi me pamjen e z\u00ebnies s\u00eb Diellit, e jo me llogari dhe parashikimin e ekspert\u00ebve meteorologjik\u00eb se eklipsi do t\u00eb ndodh\u00eb;<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\"><sup>[29]<\/sup><\/a> dhe tha: \u201cPrandaj, n\u00ebse shihni di\u00e7ka nga to, strehohuni n\u00eb t\u00eb p\u00ebrmendurit e Allahut, lutuni dhe k\u00ebrkoni falje prej Tij.\u201d<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\"><sup>[30]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>N\u00ebse z\u00ebnia e Diellit ose e H\u00ebn\u00ebs ndodh n\u00eb nj\u00eb vend, nuk \u00ebsht\u00eb e ligjshme p\u00ebr banor\u00ebt e vendeve t\u00eb tjera t\u00eb falin namazin e eklipsit p\u00ebr shkak se eklipsi ka ndodhur n\u00eb nj\u00eb vend tjet\u00ebr, e n\u00ebse z\u00ebnia ndodh edhe n\u00eb vendin e tyre, at\u00ebher\u00eb e falin, p\u00ebrndryshe jo.<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\"><sup>[31]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Nuk p\u00eblqehet q\u00eb p\u00ebr namazin e eklipsit t\u00eb thirret ezan dhe as ikamet. Ajo q\u00eb p\u00eblqehet \u00ebsht\u00eb thirrja duke th\u00ebn\u00eb \u201c es-salatu xhamiatun \u2013 tubohuni p\u00ebr n\u00eb namaz\u201d, nj\u00eb her\u00eb ose edhe m\u00eb tep\u00ebr derisa t\u2019i duket myezinit q\u00eb njer\u00ebzit e kan\u00eb d\u00ebgjuar thirrjen, qoft\u00eb kjo dit\u00ebn ose nat\u00ebn, bazuar n\u00eb hadithin e Abdullah ib\u00ebn Amru, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij, i cili tha: \u201cKur \u00ebsht\u00eb z\u00ebn\u00eb Dielli n\u00eb koh\u00ebn e Pejgamberit, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, u b\u00eb thirrje duke th\u00ebn\u00eb \u201cinne salate xhamiatun\u201d.\u201d<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\"><sup>[32]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Namazi i eklipsit falet dy rekate. Imami n\u00eb t\u00eb dy rekatet lexon me z\u00eb, pavar\u00ebsisht namazi a falet nat\u00ebn ose dit\u00ebn. \u00c7do rekat i namazit t\u00eb eklipsit p\u00ebrb\u00ebhet nga dy lexime, dy rukuja dhe dy sexhde:<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pra, imami n\u00eb rekatin e par\u00eb e lexon El-Fatiha dhe nj\u00eb sure t\u00eb gjat\u00eb, m\u00eb pas shkon n\u00eb ruku ku q\u00ebndron gjat\u00eb, pastaj ngrihet nga rukuja n\u00eb k\u00ebmb\u00eb ku q\u00ebndron gjat\u00eb. Prap\u00eb e lexon El-Fatiha dhe nj\u00eb sure m\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr se t\u00eb par\u00ebn, m\u00eb pas shkon n\u00eb ruku ku q\u00ebndron m\u00eb shkurt se her\u00ebn e par\u00eb, pastaj ngrihet nga rukuja dhe bie n\u00eb sexhde. I b\u00ebn dy sexhde ku q\u00ebndron n\u00eb to gjat\u00eb, sexhden e par\u00eb e b\u00ebn m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb se t\u00eb dyt\u00ebn, si dhe e zgjat q\u00ebndrimin n\u00eb mes dy sexhdeve.<\/p>\n<p>Pastaj ngrihet p\u00ebr n\u00eb rekatin e dyt\u00eb ku vepron nj\u00ebjt\u00eb si n\u00eb rekatin e par\u00eb, por e fal m\u00eb shkurt qoft\u00eb n\u00eb lexim, q\u00ebndrim n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, n\u00eb ruku dhe n\u00eb sexhde.<\/p>\n<p>N\u00eb fund ulet n\u00eb teshehud, e thot\u00eb etehijatin, salavatet, lutjet dhe jep selam.<\/p>\n<ol start=\"25\">\n<li>N\u00eb namazin e eklipsit p\u00eblqehet q\u00eb q\u00ebndrimi n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, n\u00eb ruku dhe n\u00eb sexhde t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i gjat\u00eb. Kjo vlen edhe p\u00ebr shtyllat e tjera t\u00eb namazit. Zgjatja mund t\u00eb zbatohet at\u00ebher\u00eb kur koha e z\u00ebnies s\u00eb Diellit ose H\u00ebn\u00ebs \u00ebsht\u00eb e gjat\u00eb, p\u00ebrndryshe n\u00eb raste e tjera namazin e zgjat sipas mund\u00ebsive.<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\"><sup>[33]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00eb hadithin q\u00eb e p\u00ebrcjell Ebu Musa, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij, thuhet: \u201cNuk e kam par\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb Profetin, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, ta zgjat\u00eb q\u00ebndrimin n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, n\u00eb ruku dhe n\u00eb sexhde sikurse n\u00eb namazin e eklipsit.\u201d<a href=\"#_ftn34\" name=\"_ftnref34\"><sup>[34]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Aisha, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej saj, p\u00ebrcjell dhe thot\u00eb: \u201cProfeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, u priu njer\u00ebzve n\u00eb faljen e namazit t\u00eb eklipsit. Q\u00ebndrimin n\u00eb k\u00ebmb\u00eb e zgjati, m\u00eb pas shkoi n\u00eb ruku duke q\u00ebndruar gjat\u00eb n\u00eb t\u00eb, dikur u ngrit nga rukuja p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, por nuk e zgjati k\u00ebt\u00eb q\u00ebndrim sikurse her\u00ebn e par\u00eb. M\u00eb pas shkoi prap\u00eb n\u00eb ruku duke e zgjatur at\u00eb, por jo si her\u00ebn e par\u00eb dhe pasi u ngrit nga rukuja, ra n\u00eb sexhde ku e zgjati at\u00eb. N\u00eb rekatin e dyt\u00eb e veproi t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn si n\u00eb rekatin e par\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn35\" name=\"_ftnref35\"><sup>[35]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"26\">\n<li>Nuk ka sure t\u00eb ve\u00e7anta q\u00eb p\u00eblqehet t\u00eb lexohen n\u00eb namazin e eklipsit. \u00c7far\u00ebdo sure q\u00eb lexohet nga Kurani lejohet, pavar\u00ebsisht se leximi a \u00ebsht\u00eb i gjat\u00eb apo i shkurt\u00ebr.<a href=\"#_ftn36\" name=\"_ftnref36\"><sup>[36]<\/sup><\/a> P\u00ebr at\u00eb q\u00eb nuk e di Kuranin p\u00ebrmendsh, nuk ka penges\u00eb q\u00eb t\u00eb lexoj\u00eb nga Mus\u2019hafi.<\/li>\n<li>Transmetimi m\u00eb i sakt\u00eb dhe m\u00eb i njohur q\u00eb p\u00ebrcillet p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn e faljes s\u00eb namazit t\u00eb eklipsit \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb thot\u00eb se namazi falet dy rekate, n\u00eb \u00e7do rekat nga dy ruku. Dijetar\u00ebt e m\u00ebdhenj, si: imam Ahmedi, Buhariu dhe Shafiu, Allahu i m\u00ebshiroft\u00eb, transmetimet e tjera i gjykuan si t\u00eb pasakta dhe t\u00eb gabuara nga ana e transmetuesve, sikurse transmetimi \u201ctri ruku n\u00eb nj\u00eb rekat\u201d, \u201ckat\u00ebr ruku n\u00eb nj\u00eb rekat\u201d dhe transmetime t\u00eb tjera. Pra, nuk lejohet t\u00eb shtohen m\u00eb tep\u00ebr se dy ruku n\u00eb nj\u00eb rekat.<a href=\"#_ftn37\" name=\"_ftnref37\"><sup>[37]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>N\u00ebse namazi i eklipsit falet sikurse namazet e tjera vullnetare, namazi \u00ebsht\u00eb n\u00eb rregull dhe arrihet esenca e sunetit, por braktiset ajo m\u00eb e vlefshmja, ngase namazi i eklipsit i ka dy q\u00ebndrime, ruku dhe dy sexhde n\u00eb \u00e7do rekat, e me braktisjen e tyre namazfal\u00ebsi humb mir\u00ebsi, por namazi i tij \u00ebsht\u00eb i vlefsh\u00ebm edhe pa to, shkaku se ato jan\u00eb nga suneti dhe nuk detyrohet t\u00eb veprohen.<a href=\"#_ftn38\" name=\"_ftnref38\"><sup>[38]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Koha e namazit t\u00eb eklipsit fillon me paraqitjen e eklipsit t\u00eb Diellit ose t\u00eb H\u00ebn\u00ebs dhe mbaron me largimin e t\u00ebr\u00ebsish\u00ebm. Me faljen e namazit fillohet menj\u00ebher\u00eb sa t\u00eb filloj\u00eb z\u00ebnia dhe nuk pritet t\u00eb plot\u00ebsohet z\u00ebnia e Diellit ose e H\u00ebn\u00ebs.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin me t\u00eb, thot\u00eb. \u201cDielli dhe H\u00ebna jan\u00eb dy shenja nga shenjat e Allahut, ato nuk zihen p\u00ebr shkak t\u00eb vdekjes apo t\u00eb lindjes s\u00eb ndokujt, n\u00ebse e shihni z\u00ebnien e tyre lutjuni Allahut dhe falni namaz derisa s\u00ebrish t\u00eb qart\u00ebsohen\u201d<a href=\"#_ftn39\" name=\"_ftnref39\"><sup>[39]<\/sup><\/a> Me nj\u00eb transmetim: \u201c&#8230;derisa s\u00ebrish t\u00eb paraqiten.\u201d<a href=\"#_ftn40\" name=\"_ftnref40\"><sup>[40]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb hadith tjet\u00ebr: \u201c&#8230;n\u00ebse e shihni z\u00ebnien e tyre, falni namaz dhe lutjuni Allahut, derisa ta largoj\u00eb at\u00eb q\u00eb ju ka goditur.\u201d<a href=\"#_ftn41\" name=\"_ftnref41\"><sup>[41]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, n\u00eb hadith e qart\u00ebsoi se namazi p\u00ebrfundon me largimin e eklipsit dhe me paraqitjen e s\u00ebrishme t\u00eb drit\u00ebs dhe shk\u00eblqimit t\u00eb Diellit ose t\u00eb H\u00ebn\u00ebs. Namazi p\u00eblqehet t\u00eb falet q\u00eb t\u2019i afrohemi Allahut dhe me k\u00ebt\u00eb ta kthej\u00eb shk\u00eblqimin e Diellit ose H\u00ebn\u00ebs, e kur t\u00eb arrihet kjo, me t\u00eb p\u00ebrfundon edhe synimi i faljes s\u00eb namazit.<a href=\"#_ftn42\" name=\"_ftnref42\"><sup>[42]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"30\">\n<li>N\u00ebse, para se t\u00eb fillohet me faljen e namazit, Dielli ose H\u00ebna qart\u00ebsohen, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast koha e namazit vet\u00ebm se ka kaluar dhe namazi m\u00eb nuk p\u00ebrs\u00ebritet. N\u00eb k\u00ebt\u00eb jan\u00eb unik\u00eb t\u00eb gjith\u00eb dijetar\u00ebt, sepse namazi i eklipsit \u00ebsht\u00eb sunet dhe koha e faljes s\u00eb tij m\u00eb ka kaluar. Namazi i eklipsit \u00ebsht\u00eb namaz q\u00eb falja e tij nd\u00ebrlidhet me shkak (arsye) dhe kur mungon shkaku (arsyeja), n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast z\u00ebnia e Diellit ose e H\u00ebn\u00ebs, nuk ligj\u00ebrohet m\u00eb falja e tij. Me namaz synohet largimi i eklipsit, e kjo ve\u00e7 m\u00eb \u00ebsht\u00eb arritur, prandaj bie edhe falja e namazit.<a href=\"#_ftn43\" name=\"_ftnref43\"><sup>[43]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>N\u00ebse je duke e falur namazin e eklipsit, nd\u00ebrkoh\u00eb largohet eklipsi i Diellit ose i H\u00ebn\u00ebs, namazi nuk nd\u00ebrpritet, por vazhdohet dhe plot\u00ebsohet, sipas form\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb ligjshme, vet\u00ebm se e shkurton dhe nuk e zgjat, pavar\u00ebsisht qoft\u00eb kjo n\u00eb rekatin e par\u00eb ose t\u00eb dyt\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb jan\u00eb unik\u00eb dijetar\u00ebt.<a href=\"#_ftn44\" name=\"_ftnref44\"><sup>[44]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>N\u00ebse Dielli ose H\u00ebna p\u00ebrgjat\u00eb z\u00ebnies s\u00eb tyre mbulohen me re dhe kjo pastaj i b\u00ebn njer\u00ebzit t\u00eb dyshojn\u00eb se a \u00ebsht\u00eb larguar eklipsi apo jo, mundet q\u00eb namazin ta falin, sepse n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast esenca \u00ebsht\u00eb q\u00eb ka eklips.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Kur Dielli mbulohet me re dhe dyshohet n\u00eb fillimin e eklipsit t\u00eb tij, k\u00ebtu namazi nuk falet, sepse n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast esenca \u00ebsht\u00eb q\u00eb nuk ka eklips dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb jan\u00eb unik\u00eb t\u00eb gjith\u00eb dijetar\u00ebt.<a href=\"#_ftn45\" name=\"_ftnref45\"><sup>[45]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"33\">\n<li>N\u00ebse ndodh eklips e pastaj qielli mbulohet nga ret\u00eb, nuk ka penges\u00eb n\u00ebse u kthehemi dijetar\u00ebve t\u00eb astronomis\u00eb p\u00ebr ta kuptuar koh\u00ebn e largimit t\u00eb eklipsit, sepse \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtetuar me prova q\u00eb mendimi i tyre \u00ebsht\u00eb i rregullt.<a href=\"#_ftn46\" name=\"_ftnref46\"><sup>[46]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Kur Dielli \u00ebsht\u00eb me eklips dhe vjen koha e per\u00ebndimit t\u00eb tij, dhe H\u00ebna \u00ebsht\u00eb me eklips dhe vjen koha q\u00eb sabahu t\u00eb lind\u00eb, namazi i eklipsit n\u00eb k\u00ebto raste nuk falet, sepse koha e p\u00ebrfitimit nga drita dhe shk\u00eblqimi i tyre vet\u00ebm se m\u00eb ka kaluar.<a href=\"#_ftn47\" name=\"_ftnref47\"><sup>[47]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>N\u00ebse falja e namazit t\u00eb eklipsit p\u00ebrfundon, kurse eklipsi i Diellit ose i H\u00ebn\u00ebs ende nuk ka p\u00ebrfunduar, nuk ligj\u00ebrohet p\u00ebrs\u00ebritja e namazit. Ajo q\u00eb ligj\u00ebrohet n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast \u00ebsht\u00eb angazhimi me dhik\u00ebr dhe dua, derisa t\u00eb largohet eklipsi i Diellit ose i H\u00ebn\u00ebs, sepse Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, nuk ka shtuar m\u00eb tep\u00ebr se dy rekate.<a href=\"#_ftn48\" name=\"_ftnref48\"><sup>[48]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>N\u00eb namazin e eklipsit rekati arrihet me arritjen e rukus\u00eb s\u00eb par\u00eb nga secili rekat, sepse rukuja \u00ebsht\u00eb shtyll\u00eb e namazit. Ai q\u00eb i humb nj\u00ebri rekat, e kompenson at\u00eb pasi imami t\u00eb jap\u00eb selam, duke e falur rekatin, me dy ruku dhe dy sexhde.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Disa dijetar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb than\u00eb: \u201cKush e arrin nj\u00ebr\u00ebn ruku nga t\u00eb dyja rukut\u00eb e nj\u00eb rekati (\u00e7do rekat n\u00eb namazin e eklipsit i ka nga dy ruku) e ka arritur rekatin e plot\u00eb, sepse t\u00eb dy rukut\u00eb e nj\u00eb rekati jan\u00eb sikurse nj\u00eb ruku.<a href=\"#_ftn49\" name=\"_ftnref49\"><sup>[49]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"37\">\n<li>N\u00ebse namazfal\u00ebsi arrin q\u00eb ta fal\u00eb namazin me xhemat, por jo t\u00eb t\u00ebrin shkaku i vones\u00ebs, pasi imami t\u00eb jap\u00eb selam, ai duhet t\u00eb ngrihet dhe ta fal\u00eb pjes\u00ebn e tjet\u00ebr t\u00eb namazit q\u00eb i ka ikur, pavar\u00ebsisht a ka kaluar eklipsi apo ende vazhdon. N\u00ebse eklipsi ende vazhdon, mir\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb namazin ta zgjas\u00eb, a n\u00ebse ka kaluar, at\u00ebher\u00eb e plot\u00ebson namazin duke e falur m\u00eb shkurt.<a href=\"#_ftn50\" name=\"_ftnref50\"><sup>[50]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Namazi i eklipsit \u00ebsht\u00eb namaz me shkas (arsye) dhe, sipas mendimit m\u00eb t\u00eb sakt\u00eb, ligj\u00ebrohet q\u00eb t\u00eb falet edhe n\u00eb ato koh\u00eb q\u00eb urrehet t\u00eb falet namazi vullnetar, sikurse pas namazit t\u00eb ikindis\u00eb dhe pas namazit t\u00eb sabahut.<a href=\"#_ftn51\" name=\"_ftnref51\"><sup>[51]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>N\u00ebse koha e namazit t\u00eb eklipsit p\u00ebrputhet me koh\u00ebn e namazit farz, i jepet p\u00ebrpar\u00ebsi namazit farz n\u00eb \u00e7do rast dhe gjendje, edhe kur ekziston mund\u00ebsia dhe frika q\u00eb namazi i eklipsit t\u00eb ik\u00ebn, sepse \u00ebsht\u00eb sunet. Po ashtu n\u00eb mesin e xhematit ka t\u00eb dob\u00ebt, pleq dhe me nevoja, e p\u00ebr ata \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb dhe e mundimshme q\u00eb ta falin nj\u00ebherit namazin e eklipsit e pastaj ta falin farzin, prandaj e falin farzin dhe kush do pastaj e fal namazin e eklipsit.<a href=\"#_ftn52\" name=\"_ftnref52\"><sup>[52]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>N\u00ebse fillohet me faljen e namazit t\u00eb eklipsit para se t\u00eb hyj\u00eb koha e namazit farz dhe nd\u00ebrkoh\u00eb hyn koha e namazit farz, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, n\u00ebse koha \u00ebsht\u00eb e ngusht\u00eb, detyrohet q\u00eb namazi i eklipsit t\u00eb shkurtohet q\u00eb farzi t\u00eb falet me koh\u00eb e, n\u00ebse ka hap\u00ebsir\u00eb, at\u00ebher\u00eb mund t\u00eb vazhdohet n\u00eb faljen e namazit t\u00eb eklipsit.<a href=\"#_ftn53\" name=\"_ftnref53\"><sup>[53]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>N\u00ebse koha e eklipsit p\u00ebrputhet me vitrin, teravit\u00eb, ose namazin e xhenazes, i jepet p\u00ebrpar\u00ebsi atij namazi q\u00eb koha e tij \u00ebsht\u00eb n\u00eb prag t\u00eb ikjes. N\u00ebse jan\u00eb t\u00eb barabart\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt, i jepet p\u00ebrpar\u00ebsi atij namazi q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb i fort\u00eb se tjetri n\u00eb vler\u00eb, pra, i jepet p\u00ebrpar\u00ebsi namazit t\u00eb xhenazes para namazit t\u00eb eklipsit, i jepet p\u00ebrpar\u00ebsi faljes s\u00eb namazit t\u00eb eklipsit para namazeve vullnetare t\u00eb rregullta (q\u00eb falen para dhe pas farzit), vitrit dhe teravive.<a href=\"#_ftn54\" name=\"_ftnref54\"><sup>[54]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Imami p\u00eblqehet q\u00eb pas faljes s\u00eb namazit t\u00eb eklipsit ta mbaj\u00eb hutben<a href=\"#_ftn55\" name=\"_ftnref55\"><sup>[55]<\/sup><\/a>, t\u2019i k\u00ebshilloj\u00eb njer\u00ebzit dhe t\u2019ua zbus\u00eb zemrat e tyre, t\u2019ua rikujtoj\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e eklipsit dhe nd\u00ebrlidhjen e tij me Dit\u00ebn e Kiametit, me Xhenetin dhe me Xhehenemin, t\u2019i paralajm\u00ebroj\u00eb nga shkaqet q\u00eb e detyrojn\u00eb futjen e njeriut n\u00eb zjarr, t\u2019i urdh\u00ebroj\u00eb ta shpeshtojn\u00eb duan\u00eb, istigfarin, t\u00eb p\u00ebrmendurit e Allahut, sadakan\u00eb dhe k\u00ebrkimin e mbrojtjes nga nd\u00ebshkimi n\u00eb varr.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00cbsht\u00eb v\u00ebrtetuar n\u00eb hadith t\u00eb sakt\u00eb q\u00eb Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, n\u00eb dit\u00ebn e z\u00ebnies s\u00eb Diellit, pasi e fali namazin e eklipsit iu drejtua njer\u00ebzve dhe e mbajti hutben e eklipsit, n\u00eb t\u00eb e fal\u00ebnderoi Allahun dhe e lavd\u00ebroi, dhe tha: \u201cDielli dhe H\u00ebna jan\u00eb dy shenja nga shenjat e Allahut, ato nuk zihen p\u00ebr shkak t\u00eb vdekjes apo t\u00eb lindjes s\u00eb ndokujt, n\u00ebse e v\u00ebreni eklipsin, lutjuni Allahut dhe b\u00ebni tekbir, faluni dhe jepni l\u00ebmosh\u00eb.\u201d Pastaj tha: \u201cO ju umeti i Muhamedit! Pasha Allahun, nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb xheloz askush nga ju se Allahu, kur robi i Tij ose rob\u00ebresha e Tij kryejn\u00eb imoralitet! O ju umeti i Muhamedit! Pasha Allahun, po ta dinit at\u00eb q\u00eb e di un\u00eb, do t\u00eb qeshnit m\u00eb pak dhe do t\u00eb qanit m\u00eb shum\u00eb! A e kam p\u00ebrmbushur detyr\u00ebn dhe e kam p\u00ebrcjell\u00eb mesazhin!\u201d<a href=\"#_ftn56\" name=\"_ftnref56\"><sup>[56]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"43\">\n<li>Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, n\u00eb hutben e eklipsit e p\u00ebrmendi imoralitetin dhe paralajm\u00ebroi nga ai, p\u00ebrmendja e k\u00ebtij m\u00ebkati t\u00eb madh n\u00eb ve\u00e7anti n\u00eb k\u00ebt\u00eb hutbe ka urt\u00ebsi t\u00eb mrekullueshme p\u00ebr at\u00eb q\u00eb e mediton. Paraqitja e imoralitetit \u00ebsht\u00eb nga shenjat e shkat\u00ebrrimit t\u00eb bot\u00ebs, ai \u00ebsht\u00eb nga shenjat e ndodhis\u00eb s\u00eb Kiametit, ashtu si\u00e7 erdhi n\u00eb hadith: \u201cNga shenjat e Kiametit: pak\u00ebsimi i dijes, paraqitja e injoranc\u00ebs, paraqitja e imoralitetit&#8230;\u201d, me nj\u00eb transmetim tjet\u00ebr: \u201c&#8230;p\u00ebrhapja e imoraliteti&#8230;\u201d<a href=\"#_ftn57\" name=\"_ftnref57\"><sup>[57]<\/sup><\/a> Kur t\u00eb paraqitet imoraliteti, Allahu zem\u00ebrohet dhe zem\u00ebrimi i Tij shtohet, dhe ky zem\u00ebrim patjet\u00ebr e sjell nd\u00ebshkimin dhe l\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb Tok\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb tradita e Allahut n\u00eb krijesat e Tij.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Abdullah ib\u00ebn Mesudi, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij, thot\u00eb: \u201cNuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrhapur kamata dhe imoraliteti me nj\u00eb vend vet\u00ebm se Allahu e jep lejen e Tij p\u00ebr ta shkat\u00ebrruar at\u00eb vend.\u201d<a href=\"#_ftn58\" name=\"_ftnref58\"><sup>[58]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"44\">\n<li>Njohja e koh\u00ebve t\u00eb eklipsit t\u00eb Diellit dhe t\u00eb H\u00ebn\u00ebs dhe faktit se a do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pjessh\u00ebm apo t\u00eb t\u00ebr\u00ebsish\u00ebm, njohja e koh\u00ebve t\u00eb r\u00ebnies s\u00eb shiut, t\u00eb t\u00ebrmeteve dhe fryrjes s\u00eb er\u00ebrave dhe pritshm\u00ebria e tyre q\u00eb t\u00eb ndodhin, nuk b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb sht\u00ebnien e fallit sipas yjeve apo pretendimit t\u00eb njohjes t\u00eb s\u00eb ardhmes, sepse ato informata bazohen n\u00eb gj\u00ebra q\u00eb perceptohen, mbi prova dhe n\u00eb studime universale n\u00eb ligjet e Allahut, k\u00ebshtu q\u00eb nganj\u00ebher\u00eb mund t\u00eb q\u00ebllohet e nganj\u00ebher\u00eb t\u00eb gabohet, dhe k\u00ebtu s\u2019ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me besimin se yjet kan\u00eb ndikim n\u00eb gjendjet tok\u00ebsore.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Kjo q\u00eb u cek m\u00eb lart nuk bie ndesh dhe nuk e mohon faktin q\u00eb eklipsi i Diellit, i H\u00ebn\u00ebs apo t\u00ebrmetet jan\u00eb shenja nga shenjat e Allahut q\u00eb me to i frik\u00ebson rob\u00ebrit e Tij, q\u00eb ata t\u2019i kthehen Zotit t\u00eb tyre dhe t\u00eb p\u00ebrqendrohen n\u00eb adhurimin e Tij.<a href=\"#_ftn59\" name=\"_ftnref59\"><sup>[59]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"45\">\n<li>Kur t\u00eb ndodhin eklipsi i Diellit ose i H\u00ebn\u00ebs, t\u00ebrmetet dhe shenja t\u00eb tjera t\u00eb m\u00ebdha, p\u00eblqehet frik\u00ebrespekti dhe p\u00ebrulja para Allahut, kthimi kah Allahu dhe largimi nga m\u00ebkatet, ngutja p\u00ebr n\u00eb pendim dhe istigfar, k\u00ebmb\u00ebngulja n\u00eb lutje dhe dua, b\u00ebrja e dhikrit, dh\u00ebnia e sadakas\u00eb dhe b\u00ebrja e veprave t\u00eb tjera me q\u00ebllim q\u00eb ato t\u00eb jen\u00eb shkak q\u00eb t\u00eb largohet nd\u00ebshkimi dhe fatkeq\u00ebsia.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Allahu thot\u00eb: \u201cShkat\u00ebrrimi n\u00eb tok\u00eb dhe n\u00eb det \u00ebsht\u00eb shfaqur si pasoj\u00eb e pun\u00ebve t\u00eb k\u00ebqija t\u00eb njer\u00ebzve, k\u00ebshtu q\u00eb (Allahu) do t\u2019i b\u00ebj\u00eb \u201ct\u00eb shijojn\u00eb\u201d pjes\u00eb nga ajo q\u00eb kan\u00eb punuar, me q\u00ebllim q\u00eb ata t\u00eb kthehen (n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsim).\u201d (Er-Rum: 41)<\/p>\n<p>Po ashtu thot\u00eb: \u201cVet\u00ebm sikur t\u00eb p\u00ebruleshin kur u erdhi nd\u00ebshkimi Yn\u00eb! Por zemrat e tyre u b\u00ebn\u00eb gur, nd\u00ebrsa djalli ua paraqiste si t\u00eb bukura veprat e tyre t\u00eb k\u00ebqija.\u201d (El-Enam: 43)<\/p>\n<p>Dhe thot\u00eb: \u201cPor Allahu nuk do t\u2019i nd\u00ebshkonte ata, p\u00ebrderisa ti ishe n\u00eb mesin e tyre dhe Allahu nuk do t\u2019i nd\u00ebshkoj\u00eb ata, p\u00ebrderisa ata i k\u00ebrkojn\u00eb falje Atij.\u201d (El-Enfal: 33)<\/p>\n<ol start=\"46\">\n<li>Ib\u00ebn Tejmije, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cPrej sunetit n\u00eb shkaqet e hairit dhe t\u00eb sherrit \u00ebsht\u00eb q\u00eb njeriu gjat\u00eb shkaqeve t\u00eb hairit t\u00eb duksh\u00ebm t\u00eb veproj\u00eb vepra t\u00eb mira, q\u00eb me to Allahu ta sjell\u00eb hairin, kurse te shkaqet e sherrit t\u00eb duksh\u00ebm t\u00eb veproj\u00eb adhurime q\u00eb me to Allahu ta largoj\u00eb sherrin.\u201d<a href=\"#_ftn60\" name=\"_ftnref60\"><sup>[60]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>E lusim Allahun q\u00eb t\u00eb na jap\u00eb mbar\u00ebsi p\u00ebr at\u00eb q\u00eb Ai e do dhe At\u00eb e k\u00ebnaq dhe k\u00ebrkojm\u00eb mbrojtje tek Ai nga sprovat, t\u00eb dukshme dhe t\u00eb padukshme.<\/p>\n<p>Fal\u00ebnderimi i takon Allahut, Zotit t\u00eb bot\u00ebve.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Shih: El-Mexhmua, En-Nevevij (5\/43), Lisanul Arab, Ib\u00ebn Mendhur, (9\/67\/298), El-Misbah El-Munir, El-Fejumij (1\/169, 2\/533).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Tefsir Et-Taberij (14\/638).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Buhariu (1044), Muslimi (901).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Buhariu (1060), Muslimi (901).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Shih: Fet\u2019hul Barij (2\/527).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Mexhmual Fetava (24\/264).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Fetava ue Risail Ib\u00ebn Baz (30\/290).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Shih: Mexhmua El-Fetava (23\/255), Esh-Sherh El-Mumtia\u2019, Ib\u00ebn Uthejmin (5\/174).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Miftah Darus Seade, Ib\u00ebn El-Kajimi (2\/1411), Fetava Ib\u00ebn Uthejmin (16\/320), dhe Fetava Nur ala Derb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Buhariu (1059), Muslimi (912).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Buhariu (1044), Muslimi (901).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Buhariu (1047), Muslimi (901).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Buhariu (1044), Muslimi (901).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Buhariu (1050).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Thuhet me k\u00ebt\u00eb rast se err\u00ebsira e eklipsit t\u00eb Diellit kur e p\u00ebrfshin diellin t\u00ebr\u00ebsisht i sh\u00ebmb\u00ebllen err\u00ebsir\u00ebs s\u00eb varrit, prandaj ka frik\u00eb nga kjo dhe nga ajo, k\u00ebshtu q\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet eklipsit arrihet deri te k\u00ebshillimi p\u00ebr t\u2019u kapur p\u00ebr veprat q\u00eb e shp\u00ebtojn\u00eb njeriun nga v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e ahiretit. Shih: Fet\u2019hul Barij, Ib\u00ebn Haxher (2\/538), Irshad Es-Sarij, El-Kastalanij (2\/275).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Buhariu (1040), Muslimi (911).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Buhariu (1059), Muslimi (912).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> Fet\u2019hul Barij (2\/546).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> Buhariu (1054).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Shih: Esh-Sherh El-Mumtia\u2019 (5\/178).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Ebu Davudi (1319), Albani e vler\u00ebsoi si t\u00eb mir\u00eb hadithin.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Shih: Bedaiu\u2019 Es-Sanaia\u2019, El-Kasanij El-Hanefij (1\/280).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Kitabu Es-Salah (fq.34).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Shih: El-Insaf fi marifeti er-raxhih minel hilaf, El-Merdavij El-Hanbelij (2\/443).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> Shih: Esh-Sherh El-Mumtia\u2019 (4\/7).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Shih: El-Mugni, Ib\u00ebn Kudame (3\/321), El-Mexhmua, En-Nevevij (5\/44).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> Buhariu (1040), Muslimi (911).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> Shih: Mexhmual Fetava (18\/17), Zadul Mead, Ib\u00ebn El-Kajim (1\/439), Tevdihul Ehkam min Bulugil Meram, El-Besam (3\/60).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Shih: Mexhmual Fetava (24\/258), Fetava Ib\u00ebn Baz (13\/30), Esh-Sherh El-Mumtia\u2019 (5\/170, 223).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> Buhariu (1059), Muslimi (912).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> Fetava Ib\u00ebn Baz (13\/31).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> Buhariu (1051), Muslimi (910).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a> Shih: Mexhmual Fetava (24\/260), Fetava Ib\u00ebn Uthejmin (16\/322), El-Insaf, El-Merdavij El-Hanbelij (2\/442).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a> Buhariu (1059), Muslimi (912).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a> Buhariu (1044), Muslimi (901).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a> Shih: El-Mugni (3\/322), Mexhmual Fetava (5\/47).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a> Shih: El-Mugni (3\/322), Mexhmual Fetava (5\/47),<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref38\" name=\"_ftn38\">[38]<\/a> Shih: Sherh En-Nevevij ala Muslim (6\/198), Mexhmual Fetava (24\/259), Zadul Mead. Ib\u00ebn El-Kajim (1\/436). Irva El-Galil, shejh Albani (3\/132).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref39\" name=\"_ftn39\">[39]<\/a> Shih: El-Mexhmua\u2019, En-Nevevij (5\/63), El-Insaf, El-Merdavij (2\/448), Esh-Sherh El-Mumtia\u2019 (5\/197).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref40\" name=\"_ftn40\">[40]<\/a> Buhariu (1060), Muslimi (915).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref41\" name=\"_ftn41\">[41]<\/a> Buhariu (1040), Muslimi (911).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref42\" name=\"_ftn42\">[42]<\/a> El-Mugni. Ib\u00ebn Kudame (3\/330).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref43\" name=\"_ftn43\">[43]<\/a> El-Mugni. Ib\u00ebn Kudame (3\/330), Fet\u2019hul Barij (2\/528), ), Esh-Sherh El-Mumtia\u2019 (5\/190).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref44\" name=\"_ftn44\">[44]<\/a> El-Mugni. Ib\u00ebn Kudame (3\/330), El-Mexhmua\u2019 (5\/54), El-Insaf (2\/445).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref45\" name=\"_ftn45\">[45]<\/a> El-Mugni. Ib\u00ebn Kudame (3\/330), El-Mexhmua\u2019 (5\/54).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref46\" name=\"_ftn46\">[46]<\/a> Esh-Sherh El-Mumtia\u2019 (5\/189).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref47\" name=\"_ftn47\">[47]<\/a> El-Mugni. Ib\u00ebn Kudame (3\/330), El-Insaf (2\/446).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref48\" name=\"_ftn48\">[48]<\/a> El-Mugni. Ib\u00ebn Kudame (3\/331), El-Mexhmua\u2019 (5\/54), Mexhmual Fetava (24\/260), Fetava Ib\u00ebn Baz (13\/43).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref49\" name=\"_ftn49\">[49]<\/a> El-Mugni. Ib\u00ebn Kudame (3\/332), El-Mexhmua\u2019 (5\/61), Edh-Dhehira, El-Karafij (2\/430), El-Insaf, El-Merdavij (2\/448), Esh-Sherh El-Mumtia\u2019 (5\/197).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref50\" name=\"_ftn50\">[50]<\/a> El-Mexhmua\u2019 (5\/61).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref51\" name=\"_ftn51\">[51]<\/a> Fetava Ib\u00ebn Baz (13\/42).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref52\" name=\"_ftn52\">[52]<\/a> El-Mugni (3\/331), Fetava Ib\u00ebn Uthejmin (16\/308).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref53\" name=\"_ftn53\">[53]<\/a> Esh-Sherh El-Mumtia\u2019 (5\/190).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref54\" name=\"_ftn54\">[54]<\/a> El-Mugni (3\/331).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref55\" name=\"_ftn55\">[55]<\/a> Hutbeja nuk mbahet sikurse e xhumas\u00eb, dy pjes\u00eb me nj\u00eb ulje, por mbahet sikurse e Bajramit pa ulje (sh.p.)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref56\" name=\"_ftn56\">[56]<\/a> Buhariu (1044), Muslimi (901) dhe shtojca \u201cA e kam p\u00ebrmbushur detyr\u00ebn dhe e kam p\u00ebrcjell\u00eb mesazhin!\u201d \u00ebsht\u00eb e Muslimit.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref57\" name=\"_ftn57\">[57]<\/a> Buhariu (81), Muslimi (2671), transmetimi i dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb i Muslimit.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref58\" name=\"_ftn58\">[58]<\/a> Shih: Ed-Dau ue Ed-Deva, Ib\u00ebn El-Kajim (fq.379).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref59\" name=\"_ftn59\">[59]<\/a> Shih: Fetava El-Lexhnetu Daime (1\/634, 635, 8\/323), El-Kaul Mufid, Ib\u00ebn Uthejmin (1\/531).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref60\" name=\"_ftn60\">[60]<\/a> Mexhmual Fetava (35\/170).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"penci-entry-content entry-content\">\n<article id=\"post-72073\" class=\"penci-single-artcontent post-72073 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-dija-daveti category-namazi penci-post-item\">\n<div class=\"penci-entry-content entry-content\">\n<p>Dr. Muhamed Salih el-Munexhid<\/p>\n<p>Nga arabishtja: Irfan Jahiu<\/p>\n<p>Pjes\u00eb e librit \u201cUDH\u00cbZIME DHE DISPOZITA P\u00cbR NDODHIT\u00cb E NDRYSHME GJAT\u00cb VITIT\u201d<\/p>\n<\/div>\n<footer class=\"penci-entry-footer\">\n<div class=\"penci-source-via-tags-wrap\"><\/div>\n<\/footer>\n<\/article>\n<div class=\"penci-post-pagination\">\n<div class=\"prev-post\">\n<div class=\"penci_media_object\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<footer class=\"penci-entry-footer\">\n<div class=\"penci-source-via-tags-wrap\"><\/div>\n<p><span class=\"penci-social-buttons penci-social-share-footer\"><a class=\"penci-post-like penci_post-meta_item  single-like-button penci-social-item like\" title=\"Like\" href=\"https:\/\/rtvpendimi.com\/meditimi-dhe-leximi-i-kuranit-2\/#\" data-post_id=\"72129\" data-like=\"Like\" data-unlike=\"Unlike\"><i class=\"fa fa-thumbs-o-up\"><\/i><span class=\"penci-share-number\">0<\/span><\/a><span class=\"share-handler penci-social-item\"><i class=\"fa fa-share-alt\"><\/i><span class=\"penci-share-number\">0<\/span><\/span><\/span><\/footer>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me eklips t\u00eb Diellit (n\u00eb gjuh\u00ebn arabe el-kusuf) dhe me eklips t\u00eb H\u00ebn\u00ebs (n\u00eb gjuh\u00ebn arabe el-husuf) n\u00ebnkuptojm\u00eb humbjen e shk\u00eblqimit t\u00eb Diellit ose t\u00eb drit\u00ebs s\u00eb H\u00ebn\u00ebs, plot\u00ebsisht ose pjes\u00ebrisht, dhe err\u00ebsimin e tyre. Fjal\u00ebt \u201cel-kusuf\u201d dhe \u201cel-husuf\u201d jan\u00eb sinonime, fjal\u00eb me kuptim t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb, q\u00eb aludojn\u00eb n\u00eb err\u00ebsim dhe eklips. N\u00eb Kuran \u00ebsht\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4532,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,6,67],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4531","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-c95-ahlak","8":"category-c96-davet","9":"category-te-zgjedhura"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4531","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4531"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4531\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4533,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4531\/revisions\/4533"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}