{"id":4593,"date":"2020-10-10T10:39:47","date_gmt":"2020-10-10T10:39:47","guid":{"rendered":"http:\/\/shkollaislame.com\/?p=4593"},"modified":"2020-10-10T10:39:47","modified_gmt":"2020-10-10T10:39:47","slug":"lidhshmeria-ne-mes-dhikrit-dhe-lutjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=4593","title":{"rendered":"LIDHSHM\u00cbRIA N\u00cb MES DHIKRIT DHE LUTJES"},"content":{"rendered":"<p>Kan\u00eb ardhur shum\u00eb argumente q\u00eb tregojn\u00eb se dhikrit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm i thon\u00eb lutje. Me lutje k\u00ebtu p\u00ebr q\u00ebllim \u00ebsht\u00eb lutja e k\u00ebrkes\u00ebs.<\/p>\n<p>Prej argumenteve \u00ebsht\u00eb hadithi q\u00eb e p\u00ebrcjell Ibn Abasi se Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, gjat\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsis\u00eb thoshte: \u201cLa ilahe il-lAllahu el-Adhimu el-Halimu, la ilahe il-lAllahu Rabbul Arshil Adhimi, la ilahe il-lAllahu Rabbus semavati ve Rabbul erdi ve Rabbul Arshil kerim<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>.\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Me nj\u00eb transmetim tjet\u00ebr q\u00eb e sh\u00ebnon imam Buhariu (numri i hadithit 6345) thuhet: \u201cPejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, gjat\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsive lutej me k\u00ebto fjal\u00eb&#8230;\u201d<\/p>\n<ul>\n<li>Dijetar\u00ebt e qart\u00ebsuan k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje:<\/li>\n<\/ul>\n<p>Husejn ibn Hasen el-Mervezij, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, tha: \u201cE pyeta Ibn Ujejne, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, p\u00ebr hadithin ku thuhet: \u2018Prej lutjeve q\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti lutej Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, n\u00eb Arafat ishte: la ilahe il-lAllahu vahdehu la sherike lehu&#8230;<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>\u2019\u201d M\u00eb tha: \u2018Ky \u00ebsht\u00eb dhik\u00ebr dhe n\u00eb t\u00eb nuk ka lutje, por Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, p\u00ebrcjell prej Allahut t\u00eb ket\u00eb th\u00ebn\u00eb: \u2018Atij q\u00eb p\u00ebrmendja Ime ia merr koh\u00ebn dhe nuk i mbetet koh\u00eb t\u00eb m\u00eb lutet, do t\u2019ia jap atij m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn se q\u00eb ua jap atyre q\u00eb m\u00eb luten.\u2019<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>\u2019<\/p>\n<p>Umeje ibn ebi es-Salt kur e lavd\u00ebronte Abdullah ibn Xhed\u2019an thoshte:<\/p>\n<p><em>A ta p\u00ebrmendi nevoj\u00ebn time apo m\u00eb mjafton turpi yt,<\/em><\/p>\n<p><em>turpin ti e ke tipar dhe veti.<\/em><\/p>\n<p><em>E, n\u00ebse dikush t\u00eb lavd\u00ebron nj\u00eb dit\u00eb, atij i mjafton lavd\u00ebrimi yt.<\/em><\/p>\n<p>Sufjani, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, tha: \u2018Kjo krijes\u00eb (p\u00ebr q\u00ebllim \u00ebsht\u00eb Abdullah ibn Xhed\u2019an) q\u00eb njihej p\u00ebr bujar, kur lavd\u00ebrohej i mjaftonte q\u00eb t\u00eb jepte pa i k\u00ebrkuar! E vall\u00eb si \u00ebsht\u00eb puna me Krijuesin?<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>El-Hatabij, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, tha: \u201cLut\u00ebsi kur lutet, e hap lutjen e tij me lavd\u00ebrimin e Allahut, k\u00ebshtu duke i dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi lavd\u00ebrimit t\u00eb Allahut para k\u00ebrkes\u00ebs s\u00eb tij. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast lavd\u00ebrimi \u00ebsht\u00eb quajtur lutje, sepse ai i ka paraprir\u00eb lutjes dhe \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb mjet q\u00eb \u00e7on tek ajo; kjo sipas metodologjis\u00eb s\u00eb atyre q\u00eb i em\u00ebrojn\u00eb gj\u00ebrat me emrin e shkaktarit.\u201d<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Ibn Tejmije, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, tha: \u201c\u00c7donj\u00ebri prej tyre, edhe lutja edhe dhikri, b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb n\u00eb nj\u00ebri-tjetrin dhe e p\u00ebrfshijn\u00eb nj\u00ebri-tjetrin.\u201d<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>&#8211; Sipas asaj q\u00eb u tha m\u00eb lart, konstatohet se:<\/p>\n<ul>\n<li>N\u00ebse me lutje p\u00ebr q\u00ebllim \u00ebsht\u00eb lutja e adhurimit, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast \u00ebsht\u00eb sinonim i dhikrit.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>N\u00ebse me lutje p\u00ebr q\u00ebllim \u00ebsht\u00eb lutja e k\u00ebrkes\u00ebs, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast lutja e ve\u00e7on dhikrin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm, nd\u00ebrsa dhikri mbetet absolutisht m\u00eb i p\u00ebrgjithsh\u00ebm se lutja. E, kjo, sepse lutja nuk mund t\u00eb shk\u00ebputet nga fakti q\u00eb \u00ebsht\u00eb dhik\u00ebr, nd\u00ebrsa dhikri mund t\u00eb jet\u00eb lutje dhe mund t\u00eb mos jet\u00eb lutje.<\/li>\n<li>Lutja dhe dhikri jan\u00eb t\u00eb lidhur reciprokisht me nj\u00ebri-tjetrin, jan\u00eb t\u00eb pandash\u00ebm, p\u00ebr faktin q\u00eb lutja e k\u00ebrkes\u00ebs \u00ebsht\u00eb dhik\u00ebr, lavd\u00ebrim, p\u00ebrulje dhe nevoj\u00eb, sikur q\u00eb me dhik\u00ebr synohet t\u00eb p\u00ebrfitohet dobia dhe t\u00eb largohet d\u00ebmi, t\u00eb shpresohet shp\u00ebrblimi dhe t\u00eb ket\u00eb frik\u00eb nga d\u00ebnimi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Si p\u00ebrfundim arrihet se lidhja n\u00eb mes lutjes dhe dhikrit mund t\u00eb jet\u00eb sinonim dhe asociacion, ose lidhje e p\u00ebrgjithshme dhe q\u00eb e ve\u00e7on t\u00eb p\u00ebrgjithshmen, ose \u00ebsht\u00eb lidhje reciproke e pandashme ku nuk mund t\u00eb paramendohet ndarja prej nj\u00ebri-tjetrit. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb shkak shumica e librave q\u00eb jan\u00eb shkruar p\u00ebr dhikrin i p\u00ebrfshijn\u00eb n\u00eb to edhe lutjet dhe e kund\u00ebrta.\u201d<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Por, zakonisht kur p\u00ebrmendet dhikri e ka p\u00ebr q\u00ebllim kuptimin e vet t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe kur p\u00ebrmendet lutja p\u00ebr q\u00ebllim e ka lutjen e k\u00ebrkes\u00ebs. Abdurrahman ibn Hasen, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cKur p\u00ebrmendet fjala lutje n\u00eb Kuran, n\u00eb Sunet, n\u00eb gjuh\u00ebn arabe, n\u00eb gjuh\u00ebn e sahab\u00ebve dhe t\u00eb atyre q\u00eb vijn\u00eb pas tyre prej dijetar\u00ebve, p\u00ebr q\u00ebllim m\u00eb s\u00eb shumti e kan\u00eb lutjen e d\u00ebshir\u00ebs dhe k\u00ebrkes\u00ebs. K\u00ebshtu than\u00eb dijetar\u00ebt e gjuh\u00ebs dhe t\u00eb tjer\u00ebt.\u201d<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\"><sup>[9]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Leximi i Kuranit \u00ebsht\u00eb m\u00eb i vlefsh\u00ebm se dhikri dhe lutja e p\u00ebrgjithshme; dhikri \u00ebsht\u00eb m\u00eb i vlefsh\u00ebm se lutja, nd\u00ebrsa shqiptimi i dhikrit t\u00eb p\u00ebrcaktuar me koh\u00eb, vend ose gjendje, \u00ebsht\u00eb m\u00eb i vlefshmi.<\/p>\n<p>Ibn el-Kajimi, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cLeximi i Kuranit \u00ebsht\u00eb m\u00eb i vlefsh\u00ebm se dhikri, nd\u00ebrsa dhikri \u00ebsht\u00eb m\u00eb i vlefsh\u00ebm se lutja nga aspekti i k\u00ebndv\u00ebshtrimit t\u00eb duksh\u00ebm t\u00eb \u00e7donj\u00ebrit prej tyre. Nganj\u00ebher\u00eb mund t\u00eb vij\u00eb situata q\u00eb m\u00eb i vogli n\u00eb vler\u00eb t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb meritor se m\u00eb i miri n\u00eb vler\u00eb. E n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast nuk lejohet q\u00eb t\u00eb braktiset m\u00eb meritori dhe t\u00eb shkohet drejt atij q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb i mir\u00eb n\u00eb vler\u00eb. Kjo i bie t\u00eb jet\u00eb sikur n\u00eb rastin e tesbihut n\u00eb ruku dhe n\u00eb sexhde, ku th\u00ebnia e tij \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mir\u00eb se leximi i Kuranit, bile leximi i Kuranit n\u00eb ruku dhe sexhde ndalohet. Po ashtu dhikri q\u00eb b\u00ebhet pas ngritjes nga rukuja \u00ebsht\u00eb m\u00eb i mir\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast se leximi i Kuranit n\u00eb t\u00eb. Po ashtu teshehudi si dhe dhikri n\u00eb mes dy sexhdeve (rabbigfirli, verhamni, vehdini, veafini, verzukni)<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><sup>[10]<\/sup><\/a> jan\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb se leximi i Kuranit n\u00eb to. Gjithashtu dhikri q\u00eb b\u00ebhet pas farzit \u00ebsht\u00eb m\u00eb i mir\u00eb se angazhimi me lexim t\u00eb Kuranit. Po ashtu p\u00ebrgjigjja e myezinit dhe p\u00ebrs\u00ebritja e fjal\u00ebve t\u00eb tij \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mir\u00eb se leximi i Kuranit. Edhe pse, realisht, vlera e Kuranit karshi t\u00eb gjitha fjal\u00ebve t\u00eb tjera \u00ebsht\u00eb si vlera e Allahut karshi krijesave t\u00eb Tij, por p\u00ebr \u00e7do situat\u00eb p\u00ebrdoret ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e p\u00ebrshtatshmja p\u00ebr t\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb me dhikrin e p\u00ebrkufizuar me vende t\u00eb ve\u00e7anta i cili \u00ebsht\u00eb m\u00eb i mir\u00eb se leximi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i Kuranit, leximi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb m\u00eb i mir\u00eb se dhikri i p\u00ebrgjithsh\u00ebm, p\u00ebrve\u00e7 n\u00ebse do Allahu q\u00eb t\u2019i vij\u00eb robit ndonj\u00eb situat\u00eb kur dhikri dhe lutja n\u00eb at\u00eb moment t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb dobish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb se leximi i Kuranit.<\/p>\n<p>Si p\u00ebr shembull:<\/p>\n<p>Robi t\u2019i kujtoj\u00eb gjynahet e tij dhe kjo ta nxit\u00eb t\u00eb pendohet duke b\u00ebr\u00eb istigfar. Ose t\u00eb ndodhet me nj\u00eb situat\u00eb ku frik\u00ebsohet nga d\u00ebmi i shejtan\u00ebve njer\u00ebz dhe xhind, e kjo ta \u00e7oj\u00eb t\u00eb kapet p\u00ebr dhikrin dhe lutjet q\u00eb e ruajn\u00eb dhe mbrojn\u00eb. Po ashtu robi mund t\u00eb ballafaqohet me ndonj\u00eb nevoj\u00eb t\u00eb domosdoshme, ku, n\u00ebse largohet prej k\u00ebrkimit dhe p\u00ebrmendjes s\u00eb nevoj\u00ebs, zemra e tij nuk do t\u00eb jet\u00eb e pranishme n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, a, n\u00ebse drejtohet me lutje dhe k\u00ebrkimin e saj, krejt zemra e tij t\u00ebr\u00ebsisht do t\u2019i drejtohet Allahut, me p\u00ebrulje dhe frik\u00ebrespekt. K\u00ebshtu angazhimi i tij me lutje n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb i dobish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb, edhe pse leximi i Kuranit dhe dhikri jan\u00eb m\u00eb t\u00eb vlefsh\u00ebm dhe me shp\u00ebrblim m\u00eb t\u00eb madh se lutja.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb kaptin\u00eb e dobishme q\u00eb k\u00ebrkon kuptim t\u00eb thell\u00eb dhe dallim n\u00eb mes t\u00eb vlefshm\u00ebris\u00eb s\u00eb ndonj\u00eb gj\u00ebje n\u00eb vete dhe vlefshm\u00ebris\u00eb s\u00eb saj n\u00eb situata t\u00eb ndryshme. K\u00ebshtu secilit ia jep hakun e vet q\u00eb e meriton dhe \u00e7do gj\u00eb vendoset n\u00eb vendin e vet t\u00eb duhur.<\/p>\n<p>E pyeta nj\u00eb dit\u00eb Ibn Tejmijen, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, dhe i thash\u00eb: Disa dijetar\u00eb jan\u00eb pyetur se kush \u00ebsht\u00eb m\u00eb i dobish\u00ebm p\u00ebr robin, tesbihi apo istigfari? Tha: \u2018N\u00ebse petku \u00ebsht\u00eb i past\u00ebr, at\u00ebher\u00eb parfumi dhe uji i lules jan\u00eb m\u00eb t\u00eb dobish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb. A, n\u00ebse petku \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrlyer, at\u00ebher\u00eb sapuni dhe uji i nxeht\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb dobish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb.\u2019 Pastaj m\u00eb tha: \u2018E si do t\u00eb jet\u00eb \u00e7\u00ebshtja n\u00ebse petku vazhdon t\u00eb jet\u00eb i p\u00ebrlyer?\u2019 \u201d<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u201cNuk ka t\u00eb adhuruar q\u00eb meriton t\u00eb adhurohet p\u00ebrve\u00e7 Allahut t\u00eb Madh\u00ebruar e t\u00eb Urt\u00eb. Nuk ka t\u00eb adhuruar q\u00eb meriton t\u00eb adhurohet p\u00ebrve\u00e7 Allahut, Zotit t\u00eb Arshit t\u00eb Lart\u00ebsuar. Nuk ka t\u00eb adhuruar q\u00eb meriton t\u00eb adhurohet p\u00ebrve\u00e7 Allahut, Zotit t\u00eb qiejve t\u00eb Tok\u00ebs dhe Zotit t\u00eb Arshit Fisnik.\u201d (sh.p.)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Buhariu (7\/154) dhe Muslimi (4\/2092).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Imam Ahmedi (6922), shejh Albani e vler\u00ebsoi t\u00eb dob\u00ebt n\u00eb Daif el-Xhami\u2019 (4464).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Tirmidhiu (2926) dhe e vler\u00ebsoi hadithin t\u00eb mir\u00eb, kurse disa t\u00eb tjer\u00eb e vler\u00ebsuan t\u00eb dob\u00ebt.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Fet\u2019hul Barij (11\/176-177).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Sha\u2019nu ed-Dua (fq. 206).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Mexhmu\u2019 el-Fetava (15\/19), Beda\u2019i el-Fevaid (3\/10).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Ed-Dua ve menziletehu minel akideti el-Islamie (1\/77-78).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Fet\u2019hul Mexhid (fq. 180).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> \u201cO Allah m\u00eb fal, m\u00eb m\u00ebshiro, m\u00eb udh\u00ebzo, m\u00eb jep sh\u00ebndet dhe m\u00eb jep furnizim.\u201d (sh.p.)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> El-Vabil es-Sajib (fq. 91-92).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dr. Muhamed Salih el-Munexhid<\/p>\n<p>Pjes\u00eb nga libri i p\u00ebrkthyer n\u00eb shqip: \u201cDometh\u00ebniet dhe kuptimet e dhikrit\u201d<\/p>\n<p>Nga arabishtja: Irfan JAHIU<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kan\u00eb ardhur shum\u00eb argumente q\u00eb tregojn\u00eb se dhikrit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm i thon\u00eb lutje. Me lutje k\u00ebtu p\u00ebr q\u00ebllim \u00ebsht\u00eb lutja e k\u00ebrkes\u00ebs. Prej argumenteve \u00ebsht\u00eb hadithi q\u00eb e p\u00ebrcjell Ibn Abasi se Pejgamberi, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, gjat\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsis\u00eb thoshte: \u201cLa ilahe il-lAllahu el-Adhimu el-Halimu, la ilahe il-lAllahu Rabbul Arshil Adhimi, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4594,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,6,67],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4593","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-c95-ahlak","8":"category-c96-davet","9":"category-te-zgjedhura"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4593","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4593"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4593\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4595,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4593\/revisions\/4595"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4593"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4593"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4593"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}