{"id":54,"date":"2012-03-13T23:09:41","date_gmt":"2012-03-13T23:09:41","guid":{"rendered":"http:\/\/shkollaislame.com\/SHKIWP\/index.php\/2012\/03\/13\/parathenia-e-iben-maxhes\/"},"modified":"2012-03-13T23:09:41","modified_gmt":"2012-03-13T23:09:41","slug":"parathenia-e-iben-maxhes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=54","title":{"rendered":"PARATH\u00cbNIA E  IB\u00cbN MAXHES"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"images\/Parathenia.jpg\" alt=\"Parathenia\" width=\"150\" height=\"150\" style=\"float: left;\" \/>Allahu i Madh\u00ebrish\u00ebm n\u00eb librin e Tij fisnik e ka garantuar ruajtjen e Kur&#8217;anit dhe kjo garanci p\u00ebrfshin edhe ruajtjen e Sunnetit t\u00eb Pejgamberit t\u00eb Tij. N\u00eb ruajtjen e Sunnetit kontribuan dhe sh\u00ebrbyen edhe dijetar\u00ebt e palodhsh\u00ebm, t\u00eb cil\u00ebt sakrifikuan \u00e7do gj\u00eb q\u00eb posedonin. <!--more--> El-Hafidh Ebul Haxhaxh El-Miz-zij, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: &#8220;Sa i p\u00ebrket Sunnetit, Allahu b\u00ebri q\u00eb at\u00eb ta ruajn\u00eb dijetar\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, hufadh\u00eb, specialist\u00eb, njoh\u00ebs t\u00eb hadithit. Ata e pastruan hadithin nga devijimet e ekstremist\u00ebve, nga g\u00ebnjeshtrat e t\u00eb kot\u00ebve dhe nga komentimet e injorant\u00ebve. Nga kujdesi q\u00eb kishin p\u00ebr ruajtjen e hadithit dhe nga frika se mos humbiste, dijetar\u00ebt e hadithit u munduan t\u00eb gjenin lloj-lloj m\u00eb nyrash p\u00ebr ta shkruar hadithin e Resulullahut sal-lAllahu alejhi ve sel-lem.<\/p>\n<p>Librat m\u00eb autentik\u00eb, m\u00eb t\u00eb q\u00eblluar, m\u00eb larg gabimeve dhe m\u00eb t\u00eb pranuar nga masa e gjer\u00eb, por edhe nga dijetar\u00ebt, jan\u00eb: 1) Koleksioni autentik i imam Muhamed ib\u00ebn Ismail El Buhariut.<\/p>\n<p>2) Koleksioni autentik i imam Muslim ib\u00ebn Haxhaxh En-Nejsaburit. Pas tyre vijn\u00eb: 3) Suneni i Ebu Davudit. 4) El Xhami&#8217; (Suneni) i Tirmidhiut. 5) Suneni i Nesaiut. 6) Suneni i Ib\u00ebn Maxhes, edhe pse ky i fundit nuk e ka arritur shkall\u00ebn e librave t\u00eb p\u00ebrmendur m\u00eb lart. Allahu i m\u00ebshiroft\u00eb t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta dijetar\u00eb! Secili koleksion ka ve\u00e7orit\u00eb e veta, p.sh. sunenet jan\u00eb koleksione q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb hadithe t\u00eb rregullave t\u00eb praktik\u00ebs, si ibadete (adhurime), muamelate (marr\u00ebdh\u00ebnie), etj., du ke mos p\u00ebrmendur kapituj t\u00eb historis\u00eb, tefsirit, besimit etj. K\u00ebta libra u p\u00ebrhap\u00ebn nd\u00ebr njer\u00ebz dhe zun\u00eb vend n\u00eb t\u00eb gjitha trojet islame. Nx\u00ebn\u00ebsit e dijes ishin t\u00eb interesuar t&#8217;i posedonin ata dhe p\u00ebr ta u shkruan shum\u00eb libra t\u00eb tjer\u00eb, disa prej t\u00eb cil\u00ebve sqaronin hadithet (metnin) q\u00eb p\u00ebrmbanin k\u00ebta libra, nd\u00ebrsa shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb sqaronin zinxhir\u00ebt e transmetimeve (sene &#8211; din), por kishte edhe t\u00eb till\u00eb q\u00eb p\u00ebrmblidhnin t\u00eb dy aspektet. K\u00ebsaj radhe kemi zgjedhur &#8220;Sunenin&#8221; e Ib\u00ebn Maxhes dhe kemi shk\u00ebputur nga ai vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb, parath\u00ebnien e tij, duke par\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb dhe nevoj\u00ebn e madhe q\u00eb kan\u00eb lexuesit p\u00ebr t\u00eb pasur njohuri rreth haditheve q\u00eb jan\u00eb vendosur n\u00eb k\u00ebt\u00eb parath\u00ebnie, e cila gjithsej ka 266 hadithe. P\u00ebr sa u p\u00ebrket kuptimeve t\u00eb hadithit, do t\u00eb mundohemi t\u00eb p\u00ebrmendim fjal\u00ebt e dijetar\u00ebve, nd\u00ebrsa sa i p\u00ebrket shkall\u00ebs s\u00eb haditheve do t\u00eb mb\u00ebshtetemi n\u00eb th\u00ebniet e dijetarit shqiptar Muhamed Nasirudin Albani, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb. N\u00eb vazhdim do t\u00eb flasim shkurtimisht rreth k\u00ebtij suneni.<\/p>\n<p><strong>Autori<\/strong><\/p>\n<p>Ebu Abdilah Muhamed Ib\u00ebn Jezid Ib\u00ebn Maxheh el-Hafidh el-Kebir el-Huxheh el- Mufessir, autor i &#8220;Sunenit&#8221;, &#8220;Tarih-historia&#8221; dhe &#8220;Tefsir&#8221;, si dhe i shum\u00eb veprave t\u00eb tjera, dijetari i Kazvinit n\u00eb koh\u00ebn e tij. Ka lindur n\u00eb vitin 209 hixhri dhe ka vdekur n\u00eb vitin 273 hixhri.<\/p>\n<p><strong>Titulli I librit<\/strong><\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb b\u00ebr\u00eb i njohur te njer\u00ebzit me emrin &#8220;Essunen&#8221; duke iu atribuar autorit, pra &#8220;Suneni i Ib\u00ebn Maxhes&#8221;.<\/p>\n<p><strong>METODA E TIJ DHE MENDIMET E DIJETAR\u00cbVE RRETH SAJ<\/strong><\/p>\n<p>I pari q\u00eb e vendosi &#8220;Sunenin&#8221; e Ib\u00ebn Maxhes n\u00eb mesin e gjasht\u00eb librave t\u00eb njohur \u00ebsht\u00eb dijetari Ebul Fad\u00ebl Muhamed Ib\u00ebn Tahir, autor i librit &#8220;Shurut el eim-me es-site&#8221;, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt n\u00eb vend t\u00eb k\u00ebtij suneni radhit\u00ebn &#8220;Muvetain&#8221; e imam Malikut. Librin e ka radhitur n\u00eb kapituj, duke p\u00ebrmbledhur sunetet dhe &#8220;ahkamet&#8221;, rregullat e fikhut, sikurse pes\u00eb librat e tjer\u00eb. N\u00eb t\u00eb ai ka transmetuar t\u00eb tre llojet e hadithit: sahihun (autentikun), hasenin (t\u00eb mirin) dhe daifin (t\u00eb dob\u00ebtin). Gjithashtu n\u00eb t\u00eb gjenden edhe disa hadithe t\u00eb panjohura dhe t\u00eb shpikura, mir\u00ebpo n\u00eb krahasim me numrin e haditheve t\u00eb librit jan\u00eb t\u00eb pakta. P\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebsaj dukurie pozita e &#8220;Sunenit&#8221; t\u00eb Ib\u00ebn Maxhes \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt sesa pes\u00eb librat e tjer\u00eb. Profesor Muhamed Fuad Abdul Bakij thot\u00eb:<\/p>\n<p>&#8220;Numri i haditheve n\u00eb &#8220;Sunenin&#8221; e Ib\u00ebn Maxhes \u00ebsht\u00eb gjithsej 4341. Prej tyre 3002 I kan\u00eb transmetuar autor\u00ebt e pes\u00eb librave t\u00eb tjer\u00eb, disa nga ato hadithe i kan\u00eb transmetuar t\u00eb gjith\u00eb e disa prej tyre vet\u00ebm ndonj\u00ebri. Nd\u00ebrsa hadithet e mbetura, 1339, jan\u00eb hadithe shtes\u00eb ndaj pes\u00eb koleksioneve t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Ato ndahen n\u00eb 428 hadithe sahih (autentike), 199 hadithe hasen (t\u00eb mira, t\u00eb pranuara), 613 hadithe me zinxhir\u00eb t\u00eb dob\u00ebt dhe 99 me zinxhir\u00eb t\u00eb gabuar, t\u00eb panjohur dhe t\u00eb rrejsh\u00ebm.&#8221;<\/p>\n<p><strong>KUSHTI I TIJ<\/strong><\/p>\n<p>Nuk transmetohet asgj\u00eb nga vet\u00eb Ib\u00ebn Maxhe q\u00eb t\u00eb ket\u00eb th\u00ebn\u00eb &#8220;kam vendosur k\u00ebt\u00eb kusht apo at\u00eb&#8221;, por kjo gj\u00eb dihet duke m\u00ebsuar zinxhir\u00ebt e haditheve t\u00eb tij. \u00ebsht\u00eb e ditur se pozita e &#8220;Sunenit&#8221; t\u00eb Ib\u00ebn Maxhes \u00ebsht\u00eb m\u00eb e ul\u00ebt se e suneneve t\u00eb tjera p\u00ebr shkak se ka transmetuar n\u00eb sunenin e tij disa hadithe t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb panjohur (mexhahil), t\u00eb akuzuar p\u00ebr g\u00ebnjesht\u00ebr (muttehemin) dhe n\u00eb t\u00eb ka edhe disa g\u00ebnjeshtar\u00eb (kedhabin\u00eb).<\/p>\n<p><strong>INTERESIMI I DIJETAR\u00cbVE P\u00cbR SUNENIN E IB\u00cbN MAXHES<\/strong><\/p>\n<p>Dijetar\u00ebt treguan interesim t\u00eb madh, sikurse edhe ndaj librave t\u00eb tjer\u00eb, duke e p\u00ebrcjell\u00eb at\u00eb brez pas brezi gojarisht, por edhe n\u00eb shkrim. Ata hulumtuan edhe rreth transmetuesve t\u00eb tij n\u00eb mesin e transmetuesve t\u00eb gjasht\u00eb librave. Nd\u00ebrsa sa i p\u00ebrket sqarimit t\u00eb haditheve t\u00eb tij, nuk kemi hasur n\u00eb ndonj\u00eb dijetar q\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 disa sqarimeve t\u00eb shkurtra q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb imam Sindi dhe imam Sujuti, Allahu i m\u00ebshiroft\u00eb, nd\u00ebrsa sqarimet e imam Mugeltait deri m\u00eb tani jan\u00eb dor\u00ebshkrime.<\/p>\n<p>Vazhdon&#8230;<\/p>\n<p>P\u04ebrgatiti: Mr. Fidan Xhelili<\/p>\n<p>Burimi: www.shkollaislame.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Allahu i Madh\u00ebrish\u00ebm n\u00eb librin e Tij fisnik e ka garantuar ruajtjen e Kur&#8217;anit dhe kjo garanci p\u00ebrfshin edhe ruajtjen e Sunnetit t\u00eb Pejgamberit t\u00eb Tij. N\u00eb ruajtjen e Sunnetit kontribuan dhe sh\u00ebrbyen edhe dijetar\u00ebt e palodhsh\u00ebm, t\u00eb cil\u00ebt sakrifikuan \u00e7do gj\u00eb q\u00eb posedonin.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":{"0":"post-54","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-c83-hadith"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}