{"id":5528,"date":"2021-11-24T16:22:11","date_gmt":"2021-11-24T16:22:11","guid":{"rendered":"http:\/\/shkollaislame.com\/?p=5528"},"modified":"2021-11-24T16:22:11","modified_gmt":"2021-11-24T16:22:11","slug":"hadithi-hutbe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=5528","title":{"rendered":"HADITHI (HUTBE)"},"content":{"rendered":"<p>V\u00ebllez\u00ebr, i kemi p\u00ebrmendur burimet prej nga i marrim argumentet n\u00eb fen\u00eb Islame:<\/p>\n<p>Kuranin, hadithin apo sunetin, ixhman\u00eb apo konsensusin e dijetar\u00ebve islam, kijasin apo krahasimin e dispozitave t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Kuranit me ato t\u00eb koh\u00ebs bashk\u00ebkohore.<\/p>\n<p>N\u00eb fen\u00eb ton\u00eb nuk kemi vet\u00ebm Kuran dhe asgj\u00eb tjet\u00ebr. T\u00eb thot\u00eb dikush: \u2018At\u00eb q\u00eb shkruan n\u00eb Kuran e besoj, e nuk i besoj kujt tjet\u00ebr.\u2019 K\u00ebshtu nuk ka. Sepse Kurani dhe Hadithi Profetik p\u00ebr ne si besimtar\u00eb jan\u00eb nj\u00eb, e kan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn pesh\u00eb.<\/p>\n<p>Po, sepse Allahu n\u00eb Kuran na urdh\u00ebron me k\u00ebt\u00eb:<\/p>\n<p>\ufd3f \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627\u0653 \u0621\u064e\u0627\u062a\u064e\u0649\u0670\u0643\u064f\u0645\u064f \u0671\u0644\u0631\u0651\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u0641\u064e\u062e\u064f\u0630\u064f\u0648\u0647\u064f \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0646\u064e\u0647\u064e\u0649\u0670\u0643\u064f\u0645\u06e1 \u0639\u064e\u0646\u06e1\u0647\u064f \u0641\u064e\u0671\u0646\u062a\u064e\u0647\u064f\u0648\u0627\u0652\u06da \u0667\ufd3e<\/p>\n<p>\u201cAt\u00eb q\u00eb ua jep i D\u00ebrguari merreni, kurse at\u00eb q\u00eb ua ndalon, largohuni prej saj.\u201d(Hash\u00ebr,7)<\/p>\n<p>\ufd3f\u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0646\u0637\u0650\u0642\u064f \u0639\u064e\u0646\u0650 \u0671\u0644\u06e1\u0647\u064e\u0648\u064e\u0649\u0670\u0653\u0663 \u0625\u0650\u0646\u06e1 \u0647\u064f\u0648\u064e \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0648\u064e\u062d\u06e1\u064a\u065e \u064a\u064f\u0648\u062d\u064e\u0649\u0670\u0664\ufd3e<\/p>\n<p>\u201cAi nuk flet nga hamendja. Ajo \u00ebsht\u00eb shpallje q\u00eb i shpallet atij.\u201d (Nexhm,3,4)<\/p>\n<p>Madje, nj\u00eb pjes\u00eb shum\u00eb e madhe e dispozitave fetare jan\u00eb vet\u00ebm n\u00eb hadith. N\u00eb Kuran kemi shpesh her\u00eb rregulla dhe parime t\u00eb p\u00ebrgjithshme, nd\u00ebrsa n\u00eb hadith e kemi sqarimin e tyre. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye themi se hadithi nganj\u00ebher\u00eb e v\u00ebrteton at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb Kuran; si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rreziku i personit q\u00eb nuk falet, si n\u00eb Kuran ashtu edhe n\u00eb hadith theksohet kjo gj\u00eb.<\/p>\n<p>Pastaj kemi dispozita t\u00eb p\u00ebrgjithshme n\u00eb Kuran, porse hadithi i detajizon dhe i sqaron ato; si\u00e7 \u00ebsht\u00eb urdhri p\u00ebr namaz n\u00eb Kuran (Faleni namazin)(Bekare, 43), kurse n\u00eb hadith e kemi t\u00eb sqaruar \u00e7do gj\u00eb, prej tekbirit fillestar e deri n\u00eb selam. \u00c7far\u00eb thuhet n\u00eb ruku, e \u00e7far\u00eb n\u00eb sexhde, e \u00e7far\u00eb n\u00eb teshehud etj. T\u00eb gjitha k\u00ebto nuk jan\u00eb n\u00eb Kuran, por n\u00eb hadith.<\/p>\n<p>Po ashtu n\u00eb Kuran e kemi vet\u00ebm urdhrin p\u00ebr t\u2019ju p\u00ebrgjigjur ezanit t\u00eb xhumas\u00eb, nd\u00ebrsa se jan\u00eb dy rekate t\u00eb xhumas\u00eb, se ka hutbe t\u00eb xhumas\u00eb, k\u00ebt\u00eb e kemi vet\u00ebm n\u00eb hadithe.<\/p>\n<p>Ndodh\u00eb q\u00eb hadithi t\u00eb vjen me ndonj\u00eb dispozit\u00eb q\u00eb fare nuk p\u00ebrmendet n\u00eb Kuran, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb ndalimi i veshjes s\u00eb m\u00ebndafshit p\u00ebr burrat.<\/p>\n<p>Dijeni se hadithi \u00ebsht\u00eb i ruajtur.<\/p>\n<p>N\u00ebse e shikojm\u00eb historin\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, do t\u00eb gjejm\u00eb se ka rregulla p\u00ebr t\u2019u ruajtur, ka argumente e referenca t\u00eb ndryshme. Duhet t\u00eb ket\u00eb njer\u00ebz q\u00eb ishin t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb ato ndodhi, t\u00eb cil\u00ebt na e transmetojn\u00eb at\u00eb. Pastaj transmetuesi q\u00eb ishte i pranish\u00ebm n\u00eb at\u00eb ndodhi duhet t\u00eb njeri besnik e i sigurt, q\u00eb mos t\u00eb ndodh ndonj\u00eb mashtrim me t\u00eb dh\u00ebnat historike.<\/p>\n<p>Sa i p\u00ebrket hadithit kjo pun\u00eb \u00ebsht\u00eb e kryer, sepse ka rregulla shum\u00eb t\u00eb sakta e precize. Personat t\u00eb cil\u00ebt e transmetojn\u00eb hadithin duhet t\u00eb jen\u00eb fetar\u00eb t\u00eb denj\u00eb, njer\u00ebz t\u00eb cil\u00ebt jet\u00ebn e kishin p\u00ebr Allahun, q\u00eb kurr\u00eb n\u00eb jet\u00eb nuk kan\u00eb g\u00ebnjyer, madje as p\u00ebr pun\u00eb t\u00eb dynjas\u00eb. Pejgamberin\ufdfa \u00a0e kan\u00eb d\u00ebgjuar sahab\u00ebt. Pastaj k\u00ebta ua kan\u00eb transmetuar k\u00ebto hadithe gjenerat\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb, dhe k\u00ebshtu vazhdon m\u00ebsuesi nx\u00ebn\u00ebsit, q\u00eb njihet si zinxhir i transmetuesve. K\u00ebta transmetues nuk guxojn\u00eb t\u00eb njihen me m\u00ebkate t\u00eb m\u00ebdha apo t\u00eb dukshme, p\u00ebrndryshe nuk u merret hadithi. Ata duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb sakt\u00eb dhe t\u00eb kthjell\u00ebt n\u00eb memorizim e n\u00eb sh\u00ebnim t\u00eb haditheve. Duhet t\u00eb ken\u00eb kujdes t\u00eb mos b\u00ebjn\u00eb gabime gjat\u00eb diktimit apo transmetimit t\u00eb hadithit.<\/p>\n<p>Po, p\u00ebrse t\u00eb gjitha k\u00ebto kushte dhe i gjith\u00eb ky precizitet: Sh\u00ebnim, mbajte n\u00eb mend, sakt\u00ebsi, zinxhir, lodhje, udh\u00ebtime t\u00eb gjata, durim&#8230;<\/p>\n<p>E t\u00ebr\u00eb kjo, ngase kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me shpallje, me hadith; sepse me t\u00eb punohet.<\/p>\n<p>Shikoni: Imam Buhariu i ka kaluar m\u00eb tep\u00ebr se dymb\u00ebdhjet\u00eb mij\u00eb km, p\u00ebr t\u2019i mbledhur hadithet. Ai ka takuar m\u00eb tep\u00ebr se 1080 m\u00ebsues. P\u00ebr t\u00eb na afruar neve hadithin e sakt\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye edhe disa dijetar\u00eb kan\u00eb th\u00ebn\u00eb: Ai q\u00eb e ka n\u00eb sht\u00ebpi Sunenin e Ebu Davdit, librin e haditheve, \u00ebsht\u00eb sikur ta ket\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi Pejgamberin \ufdfa .<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb hadithi? \u00c7far\u00eb shkruhet n\u00eb hadith?<\/p>\n<p>Fjal\u00ebt e Pejgamberit \ufdfa : P.sh. \u201cNd\u00ebr urt\u00ebsit\u00eb pejgamberike, q\u00eb u ka arritur njer\u00ebzve deri m\u00eb sot, \u00ebsht\u00eb fjala e urt\u00eb: N\u00ebse nuk turp\u00ebrohesh, b\u00ebj \u00e7&#8217;t\u00eb duash.\u201d<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p>Veprat e Pejgamberit \ufdfa : Amir ibn Rabia (Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur me t\u00eb) tregon se e ka par\u00eb Pejgamberin \ufdfa duke falur namazin e nat\u00ebs n\u00eb udh\u00ebtim, mbi shpin\u00ebn e kafsh\u00ebs s\u00eb udh\u00ebtimit, (falej) ngado q\u00eb kthehej ajo.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p>Pra falte namaz vullnetar, kur ishte n\u00eb udh\u00ebtim, sip\u00ebr deves\u00eb, madje nuk ishte i kthyer kah kibleja. Porse p\u00ebr namazet farz, zbriste i falte n\u00eb k\u00ebmb\u00eb dhe i kthyer kah kibleja. K\u00ebtu shihet qart\u00eb se nuk kemi fjal\u00eb t\u00eb Pejgamberit \ufdfa , por vet\u00ebm kemi p\u00ebrshkrim t\u00eb namazit t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Cil\u00ebsit\u00eb e Pejgamberit \ufdfa : Gjat\u00ebsia e tij, flok\u00ebt, mjekra, veshja, ngjyra e trupit, t\u00eb mbathurat, shtrati i tij etj. T\u00eb gjitha k\u00ebto i kemi t\u00eb transmetuara n\u00eb hadithe. Ju lutem kush mund ta p\u00ebrshkruaj sot, k\u00ebshtu me k\u00ebt\u00eb sakt\u00ebsi, qoft\u00eb edhe baban\u00eb e vet?!<\/p>\n<p>Pasi i kuptuam k\u00ebto gj\u00ebra, at\u00ebher\u00eb \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb obligimi yn\u00eb karshi hadithit t\u00eb Muhamedit \ufdfa ?<\/p>\n<p>T\u2019i besojm\u00eb haditheve t\u00eb sakta.<\/p>\n<p>T\u2019i praktikojm\u00eb urdhrat e tij.<\/p>\n<p>T\u00eb largohemi nga gj\u00ebrat q\u00eb na i ndaloi ai.<\/p>\n<p>Ibadetet apo adhurimet t\u2019i b\u00ebjm\u00eb ashtu si\u00e7 i b\u00ebnte ai.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Hutbeja e dyt\u00eb:<\/strong><\/p>\n<p>Sh\u00ebrb\u00ebtor\u00ebt e hadithit jan\u00eb t\u00eb shumt\u00eb n\u00eb historin\u00eb islame. Prej tyre jan\u00eb t\u00eb njohur autor\u00ebt e gjasht\u00eb koleksioneve t\u00eb hadithit dhe t\u00eb tjer\u00ebt. \u00cbsht\u00eb interesante se shumica e tyre nuk ishin arab. Po, ata ishin musliman\u00eb, por joarab. Kjo \u00ebsht\u00eb argument se kjo fe \u00ebsht\u00eb fe bot\u00ebrore, p\u00ebr t\u00ebr\u00eb njer\u00ebzimin dhe gara p\u00ebr xhenet nuk \u00ebsht\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr arab\u00ebt, por \u00ebsht\u00eb e hapur p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. K\u00ebt\u00eb e kuptuan k\u00ebta dijetar\u00eb, andaj edhe i p\u00ebrvol\u00ebn duart p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb gar\u00eb madh\u00ebshtore.<\/p>\n<p>Prej bashk\u00ebkohor\u00ebve kemi edhe disa dijetar\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar, q\u00eb jan\u00eb njohur si sh\u00ebrb\u00ebtor apo hyzmetqar\u00eb t\u00eb hadithit: Muhamed Nasirudin Albani, Abdulkadir Arnauti dhe Shuajb Arnauti. M\u00ebsoni k\u00ebto emra, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb turp p\u00ebr ne mos t\u2019i dim\u00eb k\u00ebta emra, kurse n\u00eb bot\u00ebn islame nuk mbahet ndonj\u00eb ligj\u00ebrat\u00eb e mos t\u00eb p\u00ebrmendet emri i tyre, e sidomos emri i shejh Albanit. E ka sakt\u00ebsuar Albani, e ka dob\u00ebsuar Albani.<\/p>\n<p>Po, ata nuk e arrit\u00ebn k\u00ebt\u00eb shkall\u00eb vet\u00ebm k\u00ebshtu se kishin fat! Por ishte mir\u00ebsi e Allahut, pastaj p\u00ebrpjeka e madhe e tyre, deri n\u00eb vdekje. Shejh Albani shkonte n\u00eb bibliotek\u00eb me pun\u00ebtor\u00ebt q\u00eb e hapnin dhe dilte kur ata e mbaronin pun\u00ebn. Pra me or\u00eb t\u00eb t\u00ebra q\u00ebndronte mbi libra.<\/p>\n<p>Shejh Shujabi, e shfryt\u00ebzonte edhe rrug\u00ebn p\u00ebr dije. Ai tregon se babai i tij, nuk e linte t\u00eb shkonte p\u00ebr m\u00ebsim tek disa m\u00ebsues, k\u00ebshtu q\u00eb ai e vendosi q\u00eb sa her\u00eb ta fal\u00eb jacin\u00eb, t\u00eb shkoj me m\u00ebsuesin e ta p\u00ebrcjell\u00eb at\u00eb deri tek sht\u00ebpia e tij, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb m\u00ebsuesi t\u2019ia shpjegoj atij nj\u00eb m\u00ebsim t\u00eb l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb gjuh\u00ebs arabe.<\/p>\n<p>Pra nuk jemi duke folur p\u00ebr njer\u00ebz q\u00eb lexojn\u00eb pes\u00eb apo gjasht\u00eb or\u00eb n\u00eb dit\u00eb, sepse t\u00eb till\u00eb ka shum\u00eb, porse k\u00ebta lexonin edhe m\u00eb shum\u00eb dhe arrit\u00ebn aty ku kan\u00eb arritur.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Buhariu nr.3484.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Buhariu nr.1104.<\/p>\n<p>P\u00ebrgatiti: Mr. Flamur Kabashi<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u00ebllez\u00ebr, i kemi p\u00ebrmendur burimet prej nga i marrim argumentet n\u00eb fen\u00eb Islame: Kuranin, hadithin apo sunetin, ixhman\u00eb apo konsensusin e dijetar\u00ebve islam, kijasin apo krahasimin e dispozitave t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Kuranit me ato t\u00eb koh\u00ebs bashk\u00ebkohore. N\u00eb fen\u00eb ton\u00eb nuk kemi vet\u00ebm Kuran dhe asgj\u00eb tjet\u00ebr. T\u00eb thot\u00eb dikush: \u2018At\u00eb q\u00eb shkruan n\u00eb Kuran [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5529,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,6,17,58,18,67],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5528","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-c95-ahlak","8":"category-c96-davet","9":"category-c83-hadith","10":"category-c115-hutbet","11":"category-c102-shkenca-e-hadithit","12":"category-te-zgjedhura"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5528","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5528"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5530,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5528\/revisions\/5530"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}