{"id":589,"date":"2015-02-22T15:19:39","date_gmt":"2015-02-22T15:19:39","guid":{"rendered":"http:\/\/shkollaislame.com\/SHKIWP\/index.php\/2015\/02\/22\/pese-themelet-imanore-ne-edukimin-e-femijeve\/"},"modified":"2015-02-22T15:19:39","modified_gmt":"2015-02-22T15:19:39","slug":"pese-themelet-imanore-ne-edukimin-e-femijeve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=589","title":{"rendered":"Pes\u00eb themelet imanore n\u00eb edukimin e femij\u00ebve"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">P&euml;r ta filluar nj&euml; proces edukues t&euml; sakt&euml; dhe preciz, kemi nevoj&euml; q&euml; ta fillojm&euml; n&euml; form&euml; t&euml; planifikuar dhe shkencor, dhe po ashtu kemi nevoj&euml; p&euml;r precizitet dhe sakt&euml;si n&euml; zgjedhjen e mjeteve dhe metodave t&euml; p&euml;rshtatshme p&euml;r &ccedil;do person n&euml; ve&ccedil;anti. Islami e ka themeluar metodologjin&euml; e tij t&euml; madhe edukuese n&euml; nj&euml; form&euml; q&euml; i p&euml;rshtatet &ccedil;do individi, si do q&euml; t&euml; jen&euml; cil&euml;sit&euml; e tija.<\/p>\n<p>  <!--more-->  <\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Neve na mbetet q&euml; ta hulumtojm&euml; dhe meditojm&euml; brend&euml;sin&euml; dhe kuptimet e k&euml;saj metodologjie, q&euml; t&euml; arrijm&euml; n&euml; zgjidhjen e &ccedil;do problemi edukativ, dhe sh&euml;rimin e &ccedil;do s&euml;mundjes q&euml; paraqitet te f&euml;mij&euml;t tan&euml;, dhe po ashtu tek ne m&euml; t&euml; moshuarit.<br \/>Muhamedi, sal-lallahu alejhi ue selem, themeloi metodologji edukuese dhe shkoll&euml; familjare t&euml; rrall&euml;, unike n&euml; kultivimin dhe edukimin e f&euml;mij&euml;ve. Po ashtu vendosi rregulla edukuese teorike t&euml; cilat i d&euml;shmoi me sukses t&euml; madh praktika, dhe e t&euml;r&euml; bota ende vazhdon ta d&euml;shmon superioritetin e k&euml;saj edukate.<br \/>Mundemi t&rsquo;i ve&ccedil;ojm&euml; dhe num&euml;rojm&euml; themelet m&euml; t&euml; r&euml;nd&euml;sishme, n&euml; disa themele t&euml; p&euml;rgjithshme, me t&euml; cilat i edukoi Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, f&euml;mij&euml;t e tij dhe urdh&euml;roi n&euml; edukimin e f&euml;mij&euml;ve t&euml; Ummetit mbi k&euml;to themele.<br \/>1- Themeli Ideologjik: Ky themel p&euml;rfaq&euml;son boshtin kurrizor e &ccedil;do mendimi, dhe prapavij&euml;n e domosdoshme t&euml; &ccedil;do sjelljeje. Po ashtu p&euml;rfaq&euml;son mb&euml;shtetjen kryesore n&euml; l&euml;kundjet dhe nd&euml;rrimet e kushteve t&euml; ndryshme jet&euml;sore. P&euml;r at&euml; shkak Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, e vendosi themelin ideologjik si themel t&euml; par&euml; n&euml; metodologjin&euml; e edukimit t&euml; f&euml;mij&euml;ve, se kur e kaplon zemr&euml;n dhe besimin e njeriut, dyshimi dhe dob&euml;sia, i l&euml;kund dhe &ccedil;rregullon pjes&euml;t pasuese t&euml; saj, si mendimin, sjelljen dhe konceptin. Prandaj, e v&euml;rejti Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, se obligohet p&euml;rforcimi i besimit n&euml; zemrat e f&euml;mij&euml;ve prej mosh&euml;s f&euml;mij&euml;rore, k&euml;shtu q&euml; ata f&euml;mij&euml; m&euml; von&euml; t&euml; rriten me pal&euml;kundshm&euml;ri t&euml; dalluar n&euml; ideologji dhe metodologji. Me themel ideologjik k&euml;tu n&euml;nkuptojm&euml;, at&euml; &ccedil;ka mundet t&euml; vendoset dhe p&euml;rforcohet n&euml; zemr&euml;n e f&euml;mij&euml;ve, prej besimit n&euml; Zotin e tyre, prej besimit n&euml; emrat dhe cil&euml;sit&euml; e Tij, prej kuptimit t&euml; qenit rob i Tij, pastaj besimit n&euml; profet&euml;t, librat qiellor&euml;, dit&euml;n e fundit, kaderin, fsheht&euml;sit&euml; dhe t&euml; padukshmet. Pra, ky themel i p&euml;rfshin t&euml; gjitha an&euml;t e jet&euml;s, dhe t&euml; gjith&euml; Pejgamber&euml;t n&euml; thirrjen e tyre n&euml; nj&euml;sim dhe besim t&euml; Allahut, kan&euml; ardhur me k&euml;t&euml; themel.<br \/>Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, ishte i kujdessh&euml;m n&euml; mbjelljen e besimit t&euml; past&euml;r n&euml; Allahun azze ue xhel n&euml; zemrat e f&euml;mij&euml;ve t&euml; tij dhe f&euml;mij&euml;ve t&euml; Ummetit dhe nuk lejonte q&euml; t&euml; bien viktima t&euml; epsheve t&euml; tyre, apo ideologjive t&euml; ndryshme, q&euml; t&rsquo;i largojn&euml; prej rrug&euml;s s&euml; drejt&euml;.<br \/>V&euml;rejm&euml; se si Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, ecte n&euml; rrug&euml;, i hipur n&euml; kafsh&euml;n e tij dhe pas tij nj&euml; vog&euml;lush i quajtur Ib&euml;n Abas, radijallahu anhuma, e m&euml;sonte m&euml;sime p&euml;r besim t&euml; past&euml;r, duke i th&euml;n&euml;: &ldquo;O djalosh, do t&rsquo;i m&euml;soj disa fjal&euml;: Ruaje fen&euml; e Allahut, Allahu do t&euml; ruaj&euml; ty. Ruaje fen&euml; e Allahut, Allahun do ta gjesh para teje. Kur t&euml; k&euml;rkosh, k&euml;rko prej Allahut. N&euml;se k&euml;rkon ndihm&euml;, k&euml;rko prej Allahut. Dije, sikur t&euml;r&euml; populli t&euml; tubohej q&euml; t&euml; t&euml; ndihmojn&euml; n&euml; di&ccedil;, nuk do t&euml; t&euml; ndihmonin, p&euml;rve&ccedil; at&euml; &ccedil;ka t&euml; ka caktuar Allahu. E n&euml;se do t&euml; tuboheshin q&euml; n&euml; di&ccedil; t&euml; t&euml; b&euml;jn&euml; d&euml;m, nuk do t&euml; t&euml; d&euml;mtonin, p&euml;rve&ccedil; n&euml; at&euml; &ccedil;ka Allahu tash m&euml; t&euml; ka caktuar. Jan&euml; ngritur lart&euml; penat dhe jan&euml; thar&euml; faqet ( d.m.th. &ccedil;do gj&euml; &euml;sht&euml; caktuar dhe mbaruar)&rdquo;. ( Tirmidhiu). Pra, e v&euml;rejm&euml; se si ai mbjell n&euml; zemr&euml;n e k&euml;tij vog&euml;lushi lidhje t&euml; fort&euml; me Allahun e tij, mb&euml;shtetjen n&euml; At&euml;, besimin n&euml; prezenc&euml;n a Tij, ruajtjen e fes&euml; s&euml; Tij dhe mos frika prej njer&euml;zve kur ai vepron me fen&euml; e Allahut azze ue xhel.<br \/>2- Themeli i dyt&euml; edukues: Dituria: N&euml; edukim r&euml;nd&euml;sia e k&euml;tij themeli vjen p&euml;r shkak se dituria p&euml;rfaq&euml;son &ccedil;el&euml;sin e madh p&euml;r kuptimin dhe nd&euml;rtimin e rezistenc&euml;s morale, dhe lloji i dituris&euml; s&euml; pranuar p&euml;r njeriun formon animet, tendencat dhe bindjet e tija, n&euml; drejtim t&euml; asaj &ccedil;ka e rrethon at&euml;, prej gjallesave dhe kozmosit.<br \/>Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, ishte i kujdessh&euml;m t&rsquo;ua m&euml;soj&euml; atyre diturin&euml; e dobishme dhe t&rsquo;ua v&euml;rtetoj&euml; se nevoja e tyre p&euml;r diturin&euml; s&rsquo;&euml;sht&euml; m&euml; e vog&euml;l se nevoja e tyre p&euml;r ushqim dhe pije. Prandaj, i thoshte atyre duke i nxitur, se: &ldquo;Dijetar&euml;t jan&euml; pasardh&euml;sit e t&euml; D&euml;rguarve&rdquo;. ( Ebu Davudi), dhe i m&euml;sonte q&euml; t&euml; k&euml;rkojn&euml; mbrojtje tek Allahu prej dituris&euml; q&euml; s&rsquo;b&euml;n dobi, k&euml;shtu q&euml; njeriu t&euml; frikohet dhe mos shpreson mendjemadh&euml;sis&euml; dhe lavd&euml;rimin mes njer&euml;zve. Duaja q&euml; ua m&euml;sonte atyre ishte: &ldquo;O Zot, k&euml;rkoj mbrojtjen t&euml;nde prej dituris&euml; q&euml; s&rsquo;b&euml;n dobi dhe prej zemr&euml;s q&euml; nuk ka frik&euml;&rdquo;. ( Muslimi).<br \/>3- Themeli i tret&euml;: T&euml; qenit rob i sinqert&euml; p&euml;r Allahun dhe largimi prej m&euml;kateve dhe gjynaheve. Edukata prodhuese patjet&euml;r duhet t&euml; posedon p&euml;rmbajtje t&euml; brendshme t&euml; sinqert&euml; dhe cil&euml;si individuale t&euml; dalluara, q&euml; t&euml; mundet ta nd&euml;rton brend&euml;sin&euml; e personalitetit tek f&euml;mij&euml;t. Pastaj, ai f&euml;mij&euml; mundet ta jeton jet&euml;n e tij si i sinqert&euml; e jo rrenacak, si i past&euml;r e jo i njollosur dhe f&euml;lliqur, dhe gjithmon&euml; t&euml; jet&euml; n&euml; lidhje me Zotin e tij dhe t&euml; ndjen n&euml; brend&euml;sin&euml; e tij se Ai e kontrollon, dhe k&euml;shtu t&euml; drejtohet sjellja dhe ideologjia e tij, dhe t&euml; drejtohen shpresat dhe ambiciet e tija.<br \/>Muadh ib&euml;n Xhebeli nj&euml; dit&euml; u fal me Pejgamberin, sal-lallahu alejhi ue selem, dhe pas namazit Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, atij i tha: &ldquo;O Muadh, pasha Allahun t&euml; dua p&euml;r hir t&euml; Allahut, prandaj mos harro q&euml; pas &ccedil;do namazi t&euml; thuash: O Zoti im, m&euml; ndihmo mua n&euml; p&euml;rmendjen T&euml;nde, n&euml; fal&euml;nderimin ndaj Teje dhe n&euml; form&euml;n e mir&euml; t&euml; adhurimit&rdquo;. (Ebu Davudi).<br \/>Pra, ai, sal-lallahu alejhi ue selem, i m&euml;sonte se adhurimi &euml;sht&euml; mir&euml;si, begati, dhe fisnik&euml;ri prej Allahut azze ue xhel, dhe s&rsquo;&euml;sht&euml; p&euml;rpjekje prej njeriut ose aktivitet trupor, por &euml;sht&euml; mbar&euml;si Hyjnore. T&euml; gjith&euml; jan&euml; nevojtar p&euml;r mbar&euml;sin&euml; e Zotit t&euml; tyre q&euml; t&rsquo;i leht&euml;sohet adhurimi i pranuar. Po ashtu, e m&euml;sonte se adhurimi k&euml;rkon p&euml;rhershm&euml;ri n&euml; k&euml;rkimin e ndihm&euml;s prej Allahut, se pa k&euml;rkimin e ndihm&euml;s prej Tij, mundet ta b&euml;n njeriun t&euml; g&euml;zohet me veprat e tij, t&euml; b&euml;het kryelart&euml; e n&euml; fund t&euml; shkat&euml;rrohet. Prandaj ai, sal-lallahu alejhi ue selem, ngulit n&euml; zemr&euml;n e tij se besimtari kur e adhuron Allahun e tij duhet t&euml; k&euml;rkon ndihm&euml; prej Tij, dhe t&euml; mb&euml;shtetet n&euml; At&euml;, se Ai azze ue xhel &euml;sht&euml; i cili e mbar&euml;son njeriun n&euml; n&euml;nshtrimin e Tij.<br \/>4- Themeli i kat&euml;rt, Veprimi ose Zbatimi: Edukata e Muhamedit, sal-lallahu alejhi ue selem, &euml;sht&euml; edukat&euml; zbatuese q&euml; s&rsquo;mjafton vet&euml;m me fjal&euml;, por vazhdimisht thirr n&euml; veprim dhe zbatim, prandaj s&rsquo;ka dituri pa vep&euml;r, dhe s&rsquo;ka k&euml;shill&euml; pa sh&euml;mb&euml;lltyr&euml;, dhe s&rsquo;ka koncept pa realizim. Muhamedi, sal-lallahu alejhi ue selem, ishte i kujdessh&euml;m q&euml; t&euml; jen&euml; m&euml;simet e tija p&euml;r f&euml;mij&euml;t e tij edukat&euml; e cila kalon prej fjal&euml;s n&euml; vep&euml;r nd&euml;rtimi ose n&euml; moral t&euml; p&euml;lqyer ose n&euml; p&euml;rmir&euml;simin e sjelljes n&euml; t&euml; mir&euml;.<br \/>Zot&euml;rimi i nj&euml; profesioni n&euml; m&euml;nyr&euml; t&euml; p&euml;rsosur p&euml;r njeriun &euml;sht&euml; vlera e besimit t&euml; lart&euml;, si&ccedil; ka ardhur n&euml; hadith: &ldquo;Allahu e do &ccedil;donj&euml;rin prej jush, i cili kur punon e zot&euml;ron profesionin e vet&rdquo;. ( Taberaniu)<br \/>Shkall&euml;n q&euml; e arrit&euml;n dijetar&euml;t n&euml; Islam, nuk e arrit&euml;n thjesht me diturin&euml; e tyre, por e arrit&euml;n kur ia bashk&euml;ngjit&euml;n dituris&euml; s&euml; tyre vepr&euml;n, k&euml;shtu q&euml; u b&euml;n&euml; dijetar&euml;t m&euml; t&euml; aftit p&euml;r p&euml;rmir&euml;simin n&euml; tok&euml;.<br \/>Po ashtu, Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, i m&euml;sonte se vep&euml;r e dobishme dhe e k&euml;rkuar &euml;sht&euml; ajo e cila ta nd&euml;rton Ahiretin dhe ta p&euml;rmir&euml;son dynjan&euml;, e jo ajo e cila ta shkat&euml;rron dynjan&euml; dhe Ahiretin, dhe se &ccedil;do individ e ka obligim ta zvog&euml;lon papun&euml;sin&euml; dhe pasivitetin prej rritjes, duke iu th&euml;n&euml;: &ldquo;Q&euml; ndonj&euml;ri prej jush ta marr&euml; litarin dhe t&euml; mbledh dru dhe t&rsquo;i vej&euml; n&euml; shpin&euml;, &euml;sht&euml; m&euml; mir&euml; p&euml;r t&euml; sesa t&euml; shkoj&euml; te dikush q&euml; Allahu i ka dh&euml;n&euml; pasuri dhe t&euml; k&euml;rkoj&euml; l&euml;mosh&euml; nga ai, i dha ai apo jo&rdquo;. (Buhariu dhe Muslimi), dhe i thot&euml; atyre: &ldquo;N&euml;se vjen dita e Gjykimit dhe nj&euml; besimtar ka n&euml; dor&euml; nj&euml; fidan p&euml;r t&euml; mbjell&euml; para s&euml; t&euml; vij&euml; ajo dit&euml;, le ta mbjell&euml;&rdquo;. ( Ahmedi).<br \/>5- Themeli i pest&euml;: Morali. Muhamedi, sal-lallahu alejhi ue selem, i m&euml;sonte se morali i mir&euml; &euml;sht&euml; kufi, i cili e mbron sjelljen prej devijimit, kriminalitetit dhe gabimit. Ai q&euml; nuk posedon moral t&euml; mir&euml;, s&rsquo;ka shoq&euml;ri dhe s&rsquo;ka v&euml;llaz&euml;ri, ikin njer&euml;zit prej tij dhe e urrejn&euml; m&euml; t&euml; af&euml;rmit e tij.<br \/>Ai i cili s&rsquo;ka moral t&euml; mir&euml; e mbisundon epshi i tij dhe bie n&euml; gabime, dhe &ccedil;far&euml;do diturie t&euml; m&euml;son nuk shfaqen tek ai gjurm&euml;t e asaj diturie. Edhe pse metodologjit&euml; tjera jo islame e nd&euml;rtojn&euml; nj&euml; qytetar t&euml; sinqert&euml;, t&euml; cilit nuk i intereson se &ccedil;ka veprojn&euml; t&euml; tjer&euml;t, metodologjia islame tenton ta nd&euml;rtoj&euml; nj&euml; njeri t&euml; sinqert&euml; me moral t&euml; lart&euml;, i cili ua do t&euml; tjer&euml;ve at&euml; q&euml; e do p&euml;r vete. Vet Pejgamberi, sal-lallahu alejhi ue selem, e sheh se porosia e tij n&euml; p&euml;rgjith&euml;si kristalizohet n&euml; nj&euml; kuptim t&euml; vet&euml;m, i cili &euml;sht&euml; morali i mir&euml; dhe edukata n&euml; at&euml; moral, dhe thot&euml;: &ldquo;Jam d&euml;rguar q&euml; t&rsquo;i p&euml;rkryej vlerat morale&rdquo;. (Ahmedi), dhe i nxit n&euml; kultivimin e moralit t&euml; lart&euml;, duke th&euml;n&euml;: &ldquo;V&euml;rtet m&euml; i dashuri tek un&euml; prej jush dhe m&euml; i af&euml;rti tek un&euml; dit&euml;n Gjykimit do t&euml; jet&euml; ai i cili &euml;sht&euml; me moral m&euml; t&euml; mir&euml;&rdquo;. (Ahmedi).<br \/> Nga arabishtja: Irfan JAHIU<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P&euml;r ta filluar nj&euml; proces edukues t&euml; sakt&euml; dhe preciz, kemi nevoj&euml; q&euml; ta fillojm&euml; n&euml; form&euml; t&euml; planifikuar dhe shkencor, dhe po ashtu kemi nevoj&euml; p&euml;r precizitet dhe sakt&euml;si n&euml; zgjedhjen e mjeteve dhe metodave t&euml; p&euml;rshtatshme p&euml;r &ccedil;do person n&euml; ve&ccedil;anti. Islami e ka themeluar metodologjin&euml; e tij t&euml; madhe edukuese n&euml; nj&euml; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":{"0":"post-589","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-c94-gruaja-dhe-familja"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=589"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/589\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}