{"id":5964,"date":"2022-07-07T10:27:46","date_gmt":"2022-07-07T10:27:46","guid":{"rendered":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=5964"},"modified":"2022-07-07T10:28:29","modified_gmt":"2022-07-07T10:28:29","slug":"dita-e-arafatit-dispozita-dhe-dobi-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=5964","title":{"rendered":"DITA E ARAFATIT &#8211; DISPOZITA DHE DOBI"},"content":{"rendered":"<ol>\n<li>Dita e Arafatit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga dhjet\u00eb dit\u00ebt e vlefshme t\u00eb Dhulhixhes. \u00cbsht\u00eb dita m\u00eb e mir\u00eb e dynjas\u00eb pas dit\u00ebs s\u00eb Kurban Bajramit, madje disa dijetar\u00eb e privilegjuan mbi dit\u00ebn e Kurban Bajramit dhe disa t\u00eb tjer\u00eb than\u00eb se \u00ebsht\u00eb dita e Haxhit t\u00eb Madh, mir\u00ebpo m\u00eb e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb se dita e Kurban Bajramit \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mir\u00eb se dita e Arafatit dhe ajo \u00ebsht\u00eb dita e Haxhit t\u00eb Madh. Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: <em>\u201cDita m\u00eb e madhe tek Allahu \u00ebsht\u00eb dita e Kurban Bajramit.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Arafati \u00ebsht\u00eb dita e n\u00ebnt\u00eb dhe e parafundit nga dhjet\u00eb dit\u00ebt e Dhulhixhes q\u00eb jan\u00eb dit\u00ebt m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb dynjas\u00eb. Pra, koha e Arafatit \u00ebsht\u00eb me vler\u00eb, kurse jeta ik\u00ebn, frym\u00ebmarrjet jan\u00eb t\u00eb num\u00ebruara, vitet t\u00eb kufizuara, besimtari nxiton q\u00eb t\u2019i shfryt\u00ebzoj\u00eb or\u00ebt e saj dhe ngutet q\u00eb ta arrij\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e Allahut n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb.<\/li>\n<li>N\u00eb dit\u00ebn e Arafatit u p\u00ebrsos feja dhe u plot\u00ebsua dhuntia e Allahut ndaj mysliman\u00ebve. Nj\u00eb \u00e7ifut i tha Omer ib\u00ebn Hatabit, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij: \u201cO ti udh\u00ebheq\u00ebs i mysliman\u00ebve! \u00cbsht\u00eb nj\u00eb ajet n\u00eb librin tuaj (Kuranin) q\u00eb e lexoni, po t\u00eb na kishte zbritur neve \u00e7ifut\u00ebve, ne do ta merrnim dit\u00ebn e zbritjes s\u00eb tij p\u00ebr fest\u00eb!\u201d Omeri i tha: \u201cCili ajet?\u201d \u00c7ifuti i tha: <strong>\u201cSot jua p\u00ebrsosa fen\u00eb tuaj, e plot\u00ebsova dhuntin\u00eb Time ndaj jush dhe zgjodha q\u00eb Islami t\u00eb jet\u00eb feja juaj.\u201d<\/strong> (El-Maide: 3). Omeri tha: \u201cNe e dim\u00eb koh\u00ebn dhe vendin n\u00eb t\u00eb cilin i ka zbritur ky ajet Profetit, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb; ai ishte duke q\u00ebndruar n\u00eb Arafat dhe ishte dit\u00eb e xhuma.\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Allahu e p\u00ebrsosi fen\u00eb e Tij n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit, n\u00eb haxhin e lamtumir\u00ebs. Shumica e komentuesve t\u00eb Kuranit thon\u00eb se Allahu e p\u00ebrsosi fen\u00eb e Tij duke e ngritur at\u00eb m\u00eb lart se t\u00eb gjitha fet\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb at\u00eb vit asnj\u00eb idhujtar nuk e kreu haxhin me ta, dhe e p\u00ebrsosi duke e p\u00ebrfshir\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb detyrimeve dhe ligjeve, hallallit dhe haramit. Pas k\u00ebtij ajeti zbrit\u00ebn edhe nj\u00eb num\u00ebr dispozitash, si ajeti i kamat\u00ebs, ajeti i kelales<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>, dhe ajete t\u00eb tjera.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Dita e Arafatit tek Allahu \u00ebsht\u00eb nga dit\u00ebt m\u00eb t\u00eb mira, Allahu \u00e7\u00ebshtjen e saj e madh\u00ebshtoi, vler\u00ebn e saj e rriti karshi dit\u00ebve t\u00eb tjera dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb rob\u00ebrit e Tij i nderon dhe u jep mir\u00ebsi. N\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb lutjet pranohen, gabimet falen, gjynahet shlyhen, duart e p\u00ebrulura ngriten kah Allahu me p\u00ebrul\u00ebsi dhe shpres\u00eb, dhe Allahu mburret me ata q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb Arafat para melaqeve t\u00eb Tij.<\/li>\n<li>Nga vlera e dit\u00ebs s\u00eb Arafatit \u00ebsht\u00eb t\u00eb betuarit e Allahut n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb dhe nuk betohet Allahu, p\u00ebrve\u00e7se n\u00eb di\u00e7ka e cila \u00ebsht\u00eb madh\u00ebshtore. Allahu thot\u00eb: <strong>\u201cP\u00ebr d\u00ebshmitarin dhe p\u00ebr at\u00eb q\u00eb d\u00ebshmohet.\u201d <\/strong>(El-Buruxh: 3); P\u00ebr at\u00eb q\u00eb d\u00ebshmohet \u00ebsht\u00eb dita e Arafatit, sepse njer\u00ebzit d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb, d.m.th. prezantojn\u00eb, tubohen dhe mblidhen n\u00eb t\u00eb. Komenti i ajetit erdhi n\u00eb nj\u00eb hadith t\u00eb Profetit, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, i cili thot\u00eb: <em>\u201cDita e premtimit \u00ebsht\u00eb dita e Kiametit, dita q\u00eb p\u00ebr at\u00eb d\u00ebshmohet \u00ebsht\u00eb dita e Arafatit dhe dita e d\u00ebshmitarit \u00ebsht\u00eb dita e xhuma.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Q\u00ebndrimi i haxhiler\u00ebve n\u00eb Arafat na e rikujton tubimin e njer\u00ebzve n\u00eb dit\u00ebn e Kiametit, nd\u00ebrsa veshja e ihramit t\u00eb bardh\u00eb na e rikujton vdekjen dhe qefinin. Allahu p\u00ebr dit\u00ebn e Kiametit tha<strong>: \u201cPa dyshim, n\u00eb k\u00ebto <\/strong>(ngjarje<strong>) ka k\u00ebshill\u00eb p\u00ebr at\u00eb q\u00eb i druhet d\u00ebnimit t\u00eb Dit\u00ebs s\u00eb Gjykimit. Ajo \u00ebsht\u00eb Dita n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb tubohen t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit; ajo \u00ebsht\u00eb Dit\u00eb e d\u00ebshmuar.\u201d<\/strong> (Hud: 103)<\/li>\n<li>Nga vlera e dit\u00ebs s\u00eb Arafatit \u00ebsht\u00eb se kjo dit\u00eb \u00ebsht\u00eb teku (el-vetr), n\u00eb t\u00eb cilin u betua Allahu dhe tha: <strong>\u201cBetohem p\u00ebr \u00e7iftin dhe tekun.\u201d<\/strong> (El-Fexhr: 3). Ib\u00ebn Abasi dhe Ikrimeh dhe Dahaku, Allahu i m\u00ebshiroft\u00eb, than\u00eb: \u201c\u00c7ifti \u00ebsht\u00eb dita e Kurban Bajramit, sepse \u00ebsht\u00eb dita e dhjet\u00eb, kurse teku \u00ebsht\u00eb dita e Arafatit, sepse \u00ebsht\u00eb dita e n\u00ebnt\u00eb e muajit Dhulhixhe.\u201d<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Ebu Zubejr p\u00ebrcjell nga Xhabir ib\u00ebn Abdullah, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tyre, se Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: <em>\u201cNuk ka dit\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb tek Allahu se dita e Arafatit. Allahu zbret n\u00eb qiellin e dynjas\u00eb dhe mburret para banor\u00ebve t\u00eb qiellit me banor\u00ebt e tok\u00ebs.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Nga Ummu Seleme, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej saj, v\u00ebrtetohet t\u00eb ket\u00eb th\u00ebn\u00eb: \u201cSa dit\u00eb e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb dita kur zbret Allahu n\u00eb qiellin e dynjas\u00eb.\u201d I than\u00eb: \u201cOj n\u00ebna e besimtar\u00ebve! E cila dit\u00eb \u00ebsht\u00eb kjo?\u201d Ajo tha: \u201cDita e Arafatit.\u201d<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Dijetari Ib\u00ebn Tejmije, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cAllahu e p\u00ebrshkroi Veten e Tij se zbret n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit n\u00eb shum\u00eb hadithe t\u00eb v\u00ebrteta.\u201d<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\"><sup>[9]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li>Allahu n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit e liron nga zjarri i Xhehenemit at\u00eb q\u00eb d\u00ebshiron, nga haxhiler\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb Arafat apo nga mysliman\u00ebt anek\u00ebnd bot\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt nuk jan\u00eb n\u00eb haxh. Pjes\u00ebmarrja e p\u00ebrbashk\u00ebt e tyre n\u00eb lirimin nga zjarri dhe faljen e tyre n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit b\u00ebjn\u00eb q\u00eb dita, e cila vjen pas Arafatit t\u00eb jet\u00eb fest\u00eb p\u00ebr mysliman\u00ebt n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebt e bot\u00ebs, pavar\u00ebsisht prezantuan apo nuk prezantuan n\u00eb haxh. Nd\u00ebrsa mospjes\u00ebmarrja e t\u00eb gjith\u00eb mysliman\u00ebve n\u00eb haxh p\u00ebr \u00e7do vit \u00ebsht\u00eb m\u00ebshir\u00eb nga Allahu dhe leht\u00ebsim p\u00ebr rob\u00ebrit e Tij, prandaj edhe kryerjen e haxhit Allahu e b\u00ebri t\u00eb detyruar nj\u00eb her\u00eb n\u00eb jet\u00eb, e jo p\u00ebr \u00e7do vit.<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><sup>[10]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>N\u00eb dit\u00ebn e Arafatit myslimani duhet t\u00eb ket\u00eb mendim t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr Allahun, se ata q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb Arafat do t\u2019i nderoj\u00eb me falje dhe m\u00ebshir\u00eb, dhe nuk duhet t\u00eb d\u00ebshp\u00ebrohet nga m\u00ebshira e Allahut.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Abdullah ib\u00ebn Mubarek, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cN\u00eb dit\u00ebn e Arafatit shkova te Sufjan eth-Theurij, dhe e pash\u00eb t\u00eb gjunj\u00ebzuar duke qar\u00eb. I thash\u00eb: \u201cCili nga njer\u00ebzit e tubuar n\u00eb Arafat i ka pun\u00ebt m\u00eb keq?\u201d U p\u00ebrgjigj: \u201cAi i cili mendon se Allahu nuk ua fal atyre (m\u00ebkatet, Xhenetin&#8230;).\u201d<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li>Lirimi i besimtar\u00ebve nga zjarri dhe falja e m\u00ebkateve jan\u00eb vler\u00eb e dit\u00ebs s\u00eb Arafatit dhe kjo vler\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr haxhiler\u00ebt q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb Arafat, po \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrgjithshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb mysliman\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt vepruan me shkaqet e faljes dhe lirimit nga zjarri.<\/li>\n<li>Vlera e k\u00ebsaj dite i p\u00ebrfshin t\u00eb gjith\u00eb, ata t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb n\u00eb haxh dhe ata t\u00eb cil\u00ebt nuk jan\u00eb n\u00eb haxh, mir\u00ebpo haxhiu i cili q\u00ebndroi n\u00eb Arafat e ka nj\u00eb privilegj m\u00eb tep\u00ebr, ai e bashkoi vler\u00ebn e vendit dhe vler\u00ebn e koh\u00ebs.<\/li>\n<li>Myslimani n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit p\u00eblqehet t\u2019i shtoj\u00eb adhurimet dhe ato vepra t\u00eb cilat e afrojn\u00eb tek Allahu dhe q\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet tyre shpresohet ta arrij\u00eb faljen dhe lirimin nga zjarri. Nga ato vepra \u00ebsht\u00eb edhe t\u00eb p\u00ebrmendurit e shpesht\u00eb t\u00eb Allahut, e n\u00eb ve\u00e7anti t\u00eb shqiptuarit e fjal\u00ebs la ilahe il-lallah, e cila \u00ebsht\u00eb \u201cbaza dhe themeli i fes\u00eb islame, t\u00eb cil\u00ebn e p\u00ebrsosi Allahu n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\"><sup>[12]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: <em>\u201cDuaja m\u00eb e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb duaja q\u00eb b\u00ebhet n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit, dhe duaja m\u00eb e mir\u00eb q\u00eb e kam th\u00ebn\u00eb un\u00eb dhe profet\u00ebt para meje \u00ebsht\u00eb: la ilahe il-lallahu, uahdehu la sherike lehu, lehul mulku ue lehul hamdu ue huve ala kul-li shejin kadir.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\"><sup>[13]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00eb nj\u00eb transmetim tjet\u00ebr: <em>\u201cDuaja q\u00eb m\u00eb tep\u00ebr lutej Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit ishte: la ilahe il-lallahu, uahdehu la sherike lehu, lehul mulku ue lehul hamdu, bijedihi elhair, ue huve ala kul-li shejin kadir.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\"><sup>[14]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"16\">\n<li>Shp\u00ebrblimi vjen sipas llojit t\u00eb vepr\u00ebs, ai q\u00eb e liron nj\u00eb skllav, Allahu do ta liroj\u00eb nga zjarri at\u00eb q\u00eb e liroi skllavin. T\u00eb p\u00ebrmendurit e shpesht\u00eb t\u00eb Allahut me tehlil (la ilahe il-lallah) dhe realizimi i nj\u00ebsimit t\u00eb Allahut (teuhidit) myslimanin e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb shp\u00ebrblehet si t\u00eb liroj\u00eb skllev\u00ebr dhe lirimi i tyre p\u00ebr at\u00eb q\u00eb i liroi nga skllav\u00ebria e b\u00ebn t\u00eb detyruar lirimin e tij nga zjarri.<\/li>\n<li>D\u00ebshmia e fjal\u00ebs la ilahe il-lallah \u00ebsht\u00eb e barabart\u00eb me lirimin e skllev\u00ebrve dhe lirimi i tyre nga skllav\u00ebria e b\u00ebn t\u00eb detyruar lirimin nga zjarri p\u00ebr at\u00eb q\u00eb i liroi. Ka ardhur n\u00eb hadith: <em>\u201cKush thot\u00eb n\u00eb dit\u00eb nj\u00ebqind her\u00eb: la ilahe il-llahu uahdehu la sherike lehu, lehul mulku ue lehul hamdu, ue huve ala kul-li shejin kadir, \u00ebsht\u00eb e barabart\u00eb sikurse t\u2019i liroj\u00eb dhjet\u00eb skllev\u00ebr, i shkruhen nj\u00ebqind t\u00eb mira dhe i shlyhen nj\u00ebqind t\u00eb k\u00ebqija&#8230;\u201d<\/em><a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\"><sup>[15]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Shqiptimi i fjal\u00ebs s\u00eb teuhidit (la ilahe il-lallah) me \u00e7ilt\u00ebrsi dhe sinqeritet \u201ci lan dhe i shlyen gjynahet derisa nuk mbetet gjynah, dhe s\u2019ka vep\u00ebr q\u00eb ia tejkalon asaj n\u00eb vler\u00eb dhe ai q\u00eb e thot\u00eb sinqerisht nga zemra Allahu ia ndalon atij zjarrin e Xhehenemit.\u201d<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\"><sup>[16]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>T\u00eb par\u00ebt tan\u00eb t\u00eb mir\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj dite b\u00ebnin p\u00ebrpjekje p\u00ebr n\u00eb vepra t\u00eb mira dhe bamir\u00ebsi. Hakim ib\u00ebn Hizam, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, me vete n\u00eb Arafat i mori nj\u00ebqind deve p\u00ebr kurban dhe nj\u00ebqind skllev\u00ebr, t\u00eb cil\u00ebt i liroi nga skllav\u00ebria, dhe kur njer\u00ebzit e pan\u00eb vepr\u00ebn e tij filluan t\u00eb qajn\u00eb dhe t\u00eb luten duke th\u00ebn\u00eb: \u201cO Zoti yn\u00eb! Ky robi Yt liroi nga rob\u00ebrit e tij, nd\u00ebrsa ne jemi rob\u00ebrit e Tu, o Zot na liro nga zjarri i Xhehenemit.\u201d<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\"><sup>[17]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ai q\u00eb e liron nj\u00eb skllav mysliman, p\u00ebr \u00e7do organ t\u00eb liruar nga trupi i tij, Allahu do ta liroj\u00eb nga zjarri edhe \u00e7do organ t\u00eb atij q\u00eb e liroi skllavin.<\/p>\n<ol start=\"20\">\n<li>P\u00eblqehet n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit t\u00eb shpeshtohet t\u00eb p\u00ebrmendurit e Allahut, n\u00eb \u00e7do koh\u00eb dhe n\u00eb t\u00eb gjitha gjendjet, n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, ulur apo i shtrir\u00eb, i hipur n\u00eb mjet apo duke ecur.<\/li>\n<li>Njashtu p\u00eblqehet t\u00eb shpeshtohet tehlili (la ilahe il-lallah), tekbiri (Allahu ekber) dhe tahmidi (elhamdulilah). Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, p\u00ebr dhjet\u00eb dit\u00ebt e Dhulhixhes, ku n\u00eb to b\u00ebn pjes\u00eb edhe dita e Arafatit, thot\u00eb: <em>\u201cShpeshtoni n\u00eb to tehlilin, tekbirin dhe tahmidin.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\"><sup>[18]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>N\u00ebse dita e Arafatit bie n\u00eb dit\u00ebn e xhuma, kjo \u00ebsht\u00eb mir\u00ebsi dhe fest\u00eb e dyfisht\u00eb, shkaku i bashkimit t\u00eb k\u00ebtyre dy dit\u00ebve m\u00eb t\u00eb mira n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb, dhe shkaku se p\u00ebrputhet me dit\u00ebn e q\u00ebndrimit t\u00eb Profetit, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin me t\u00eb, n\u00eb Arafat, dhe shkaku se bashkohen koh\u00ebt e pranimit t\u00eb lutjes, ajo e dit\u00ebs s\u00eb xhuma pas namazit t\u00eb ikindis\u00eb me q\u00ebndrimin e haxhiler\u00ebve n\u00eb Arafat p\u00ebr lutje dhe dua, dhe njashtu shkaku i vlerave t\u00eb tjera.<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\"><sup>[19]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>\u00cbsht\u00eb bindje e kot\u00eb dhe e pabaz\u00eb ajo q\u00eb e besojn\u00eb disa njer\u00ebz se n\u00ebse dita e Arafatit bie n\u00eb dit\u00ebn e xhuma at\u00ebher\u00eb haxhi i atij viti \u00ebsht\u00eb i barabart\u00eb me shtat\u00eb, shtat\u00ebdhjet\u00eb apo shtat\u00ebdhjet\u00eb e dy haxhe, apo edhe m\u00eb shum\u00eb.<\/li>\n<li>Agj\u00ebrimi i dit\u00ebs s\u00eb Arafatit p\u00ebr ata q\u00eb nuk jan\u00eb n\u00eb haxh \u00ebsht\u00eb tradit\u00eb profetike dhe thesar i madh. Agj\u00ebrimi i k\u00ebsaj dite i shlyen m\u00ebkatet e dy viteve, t\u00eb kaluar\u00ebs dhe asaj q\u00eb vjen: <em>\u201cAgj\u00ebrimi i dit\u00ebs s\u00eb Arafatit, shpresoj dhe llogaris q\u00eb Allahu t\u2019i fal\u00eb m\u00ebkatet e vitit q\u00eb kaloi dhe atij q\u00eb vjen.\u201d; me nj\u00eb transmetim tjet\u00ebr: \u201c&#8230; i shlyen m\u00ebkatet e vitit q\u00eb kaloi dhe vitit t\u00eb ardhsh\u00ebm\u201d.<\/em><a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\"><sup>[20]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>M\u00eb e mira dhe m\u00eb e p\u00ebrsosura tek agj\u00ebrimi vullnetar i p\u00ebrcaktuar, ku n\u00eb t\u00eb b\u00ebn pjes\u00eb edhe agj\u00ebrimi i dit\u00ebs s\u00eb Arafatit, \u00ebsht\u00eb q\u00eb nijeti p\u00ebr agj\u00ebrim t\u00eb b\u00ebhet nat\u00ebn me q\u00ebllim q\u00eb shp\u00ebrblimi t\u00eb jet\u00eb i plot\u00eb dhe jo i mang\u00ebt, dhe me ngritjen p\u00ebr syfyr llogaritet se \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nijeti.<\/li>\n<li>\u00cbsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb nxitet familja, f\u00ebmij\u00ebt dhe ata q\u00eb i kemi n\u00ebn p\u00ebrgjegj\u00ebsi q\u00eb ta agj\u00ebrojn\u00eb dit\u00ebn e Arafatit dhe t\u00eb ngriten p\u00ebr syfyr. Seid ib\u00ebn Xhubejr, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thoshte: \u201cZgjoni sh\u00ebrb\u00ebtor\u00ebt tuaj n\u00eb syfyr p\u00ebr ta agj\u00ebruar dit\u00ebn e Arafatit.\u201d<\/li>\n<li>N\u00ebse dita e Arafatit bie n\u00eb dit\u00ebn e xhuma apo t\u00eb shtun\u00eb, nuk ka penges\u00eb dhe nuk urrehet q\u00eb nj\u00ebra nga k\u00ebto dit\u00eb t\u00eb ve\u00e7ohet me agj\u00ebrim. Myslimani n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast e agj\u00ebron t\u00eb xhuman\u00eb apo t\u00eb shtun\u00ebn si dit\u00eb q\u00eb ligj\u00ebrohet agj\u00ebrimi i saj, e jo se \u00ebsht\u00eb dit\u00eb e xhuma apo e shtun\u00eb.<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\"><sup>[21]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Atij q\u00eb i kan\u00eb mbetur dit\u00eb nga Ramazani pa i agj\u00ebruar, nuk ka penges\u00eb q\u00eb ta agj\u00ebroj\u00eb dit\u00ebn e Arafatit me nijet t\u00eb agj\u00ebrimit vullnetar, e pastaj t\u2019i kompensoj\u00eb ato dit\u00eb t\u00eb Ramazanit. Lejohet, sipas mendimit m\u00eb t\u00eb sakt\u00eb, agj\u00ebrimi vullnetar para se t\u00eb kompensohen dit\u00ebt e paagj\u00ebruara t\u00eb Ramazanit, sepse \u00ebsht\u00eb agj\u00ebrim i p\u00ebrcaktuar q\u00eb ik me kalimin e dit\u00ebs s\u00eb vet, kurse te kompensimi i dit\u00ebve t\u00eb humbura \u00e7\u00ebshtja \u00ebsht\u00eb m\u00eb e gjer\u00eb dhe ekziston m\u00eb tep\u00ebr hap\u00ebsir\u00eb.<\/li>\n<li>Atij q\u00eb i ka mbetur ndonj\u00eb dit\u00eb e Ramazanit pa agj\u00ebruar dhe dit\u00ebn e Arafatit e agj\u00ebron me nijet kompensimi t\u00eb dit\u00ebs s\u00eb humbur t\u00eb Ramazanit, agj\u00ebrimi i tij pranohet si kompensim dhe shpresohet ta marr\u00eb shp\u00ebrblimin e agj\u00ebrimit t\u00eb Arafatit, sipas mendimit t\u00eb disa dijetar\u00ebve, e k\u00ebshtu me kompensimin e dit\u00ebs s\u00eb humbur t\u00eb Ramazanit e merr edhe shp\u00ebrblimin e agj\u00ebrimit t\u00eb dit\u00ebs s\u00eb Arafatit. Dijetari Ib\u00ebn Uthejmini, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, \u00ebsht\u00eb n\u00eb mesin e atyre dijetar\u00ebve q\u00eb e ka dh\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb fetva.<\/li>\n<li>Por ajo m\u00eb e mira \u00ebsht\u00eb q\u00eb kompensimi i dit\u00ebve t\u00eb humbura t\u00eb Ramazanit t\u00eb b\u00ebhet jasht\u00eb dit\u00ebs s\u00eb Arafatit, nj\u00ebherit ta agj\u00ebroj\u00eb dit\u00ebn e Arafatit me nijet agj\u00ebrimi vullnetar, e m\u00eb pas t\u2019i agj\u00ebroj\u00eb dit\u00ebt e humbura t\u00eb Ramazanit dhe k\u00ebshtu t\u00eb bashkoj\u00eb n\u00eb mes t\u00eb dy mir\u00ebsive, mir\u00ebsis\u00eb s\u00eb kompensimit dhe mir\u00ebsis\u00eb s\u00eb agj\u00ebrimit t\u00eb dit\u00ebs s\u00eb Arafatit.<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\"><sup>[22]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Udh\u00ebtarit, p\u00ebrderisa nuk gjen v\u00ebshtir\u00ebsi ta agj\u00ebroj\u00eb dit\u00ebn e Arafatit gjat\u00eb udh\u00ebtimit t\u00eb tij, i lejohet t\u00eb agj\u00ebroj\u00eb.<\/li>\n<li>At\u00eb q\u00eb e pengon ndonj\u00eb arsye e sh\u00ebndosh\u00eb ta agj\u00ebroj\u00eb dit\u00ebn e Arafatit, si i s\u00ebmuri, gruaja me menstruacione apo gjidh\u00ebn\u00ebsja, dhe nga tradita e tij apo saj ka qen\u00eb ta agj\u00ebroj\u00eb dit\u00ebn e Arafatit p\u00ebr \u00e7do vit, ai apo ajo do t\u00eb shp\u00ebrblehet sipas nijetit, dhe nga pamund\u00ebsia e agj\u00ebrimit t\u00eb k\u00ebsaj dite le t\u00eb p\u00ebrkujdeset t\u00eb veproj\u00eb vepra t\u00eb tjera bamir\u00ebsie dhe nga ato q\u00eb ia shlyejn\u00eb m\u00ebkatet.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, me nj\u00eb hadith tha: <em>\u201cKur robi s\u00ebmuret apo \u00ebsht\u00eb udh\u00ebtar, i shkruhen shp\u00ebrblimet atij, sikurse ka punuar si vendas dhe i sh\u00ebndosh\u00eb.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\"><sup>[23]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"33\">\n<li>P\u00ebrkujdesu q\u00eb gjynahet e tua t\u00eb per\u00ebndojn\u00eb (falen dhe shlyhen) me per\u00ebndimin e diellit t\u00eb dit\u00ebs s\u00eb Arafatit.<\/li>\n<li>Tekbiri p\u00ebrcaktuar<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\"><sup>[24]<\/sup><\/a> fillon pas \u00e7do namazi farz prej sabahut t\u00eb dit\u00ebs s\u00eb Arafatit, p\u00ebr at\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb haxh, kurse p\u00ebr haxhiun prej namazit t\u00eb drek\u00ebs n\u00eb dit\u00ebn e Kurban Bajramit, dhe p\u00ebrfundon me p\u00ebrfundimin e namazit t\u00eb ikindis\u00eb n\u00eb dit\u00ebn e tret\u00eb t\u00eb Teshrikut d.m.th. dit\u00ebn e kat\u00ebrt t\u00eb Kurban Bajramit.<\/li>\n<li>Duaja n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit shpresohet t\u00eb pranohet, prandaj \u00ebsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb shpeshtohen lutjet duke k\u00ebrkuar nga mir\u00ebsit\u00eb e dynjas\u00eb dhe ahiretit, duke i ngritur duart gjat\u00eb duas\u00eb, me p\u00ebrulje dhe shpres\u00eb, me lutje dhe me sy t\u00eb p\u00ebrlotur: <em>\u201cDuaja m\u00eb e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb duaja n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\"><sup>[25]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>E r\u00ebnd\u00ebsishme gjat\u00eb duas\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb zemra t\u00eb jet\u00eb prezente dhe jo t\u00eb jet\u00eb e shkujdesur, t\u00eb ndihet af\u00ebrsia e Allahut dhe bujaria e Tij. Kjo ndikon m\u00eb s\u00eb tep\u00ebrmi q\u00eb duaja t\u2019i drejtohet Allahut me sinqeritet dhe me p\u00ebrulje.<\/li>\n<li>P\u00ebr myslimanin m\u00eb s\u00eb miri \u00ebsht\u00eb t\u00eb lutet me ato dua q\u00eb kan\u00eb ardhur n\u00eb Kuran dhe Sunet, si: <strong>\u201cZoti yn\u00eb, na jep t\u00eb mira n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb, na jep t\u00eb mira n\u00eb bot\u00ebn tjet\u00ebr dhe na ruaj nga d\u00ebnimi i Zjarrit <\/strong>(t\u00eb Xhehenemit).<strong>\u201d<\/strong> (El-Bekare: 201)<\/li>\n<\/ol>\n<p><em>\u201cZoti im! Ma p\u00ebrmir\u00ebso fen\u00eb time, e cila \u00ebsht\u00eb strehimi i \u00e7\u00ebshtjeve time, ma p\u00ebrmir\u00ebso k\u00ebt\u00eb dynja n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jetoj, ma p\u00ebrmir\u00ebso ahiretin n\u00eb t\u00eb cilin \u00ebsht\u00eb kthimi im, dhe ma shto jet\u00ebn n\u00eb \u00e7do mir\u00ebsi dhe ma b\u00ebj vdekjen t\u00eb rehatshme nga \u00e7do e keqe.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Dhe dua t\u00eb tjera nga Kurani dhe Suneti, t\u00eb cilat jan\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, e n\u00ebse nuk di nga ato dua at\u00ebher\u00eb mundet t\u00eb b\u00ebj\u00eb dua me fjal\u00eb t\u00eb veta q\u00eb nuk bien n\u00eb kund\u00ebrshtim me fen\u00eb e Allahut.<\/p>\n<ol start=\"38\">\n<li>N\u00eb lutjet profetike k\u00ebrkohej falja e gjynaheve, m\u00ebshira, lirimi nga zjarri i Xhehenemit, falja dhe shp\u00ebtimi, sinqeriteti, udh\u00ebzimi, devotshm\u00ebria, virtytshm\u00ebria, pasuria, mbuloja nga m\u00ebkatet, risku, mbrojtja, sh\u00ebndeti, fitorja, siguria dhe ajo m\u00eb e madhja nga gjitha k\u00ebto, k\u00ebrkimi i Firdeusit t\u00eb lart\u00eb dhe k\u00ebnaq\u00ebsia e shikimit n\u00eb Fytyr\u00ebn e Allahut. Andaj k\u00ebto lutje dhe t\u00eb ngjashmet me to t\u2019i b\u00ebjm\u00eb pjes\u00eb t\u00eb duave tona n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit.<\/li>\n<li>Dit\u00ebn e Arafatit duhet p\u00ebrpjekje e gjer\u00eb n\u00eb t\u00eb p\u00ebrmendurit e Allahut, n\u00eb lutje, lexim t\u00eb Kuranit, dhik\u00ebr t\u00eb shum\u00ebllojsh\u00ebm, lutje p\u00ebr veten, prind\u00ebrit, gruan, f\u00ebmij\u00ebt, familjar\u00ebt, shok\u00ebt, hoxhallar\u00ebt dhe dijetar\u00ebt, p\u00ebr ata q\u00eb e meritojn\u00eb t\u00eb lutemi p\u00ebr ta dhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb mysliman\u00ebt. Dy her\u00eb kujdes t\u00eb mos pak\u00ebsosh n\u00eb k\u00ebto vepra, sepse kjo dit\u00eb m\u00eb nuk kthehet dhe nuk mund t\u00eb kompensohet, n\u00eb krahasim me dit\u00ebt e tjera.<\/li>\n<li>Nga lutjet e Ib\u00ebn Omerit, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tyre, n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb ishte: \u201cLa ilahe il-llahu uahdehu la sherike lehu, lehul mulku ue lehul hamdu, ue huve ala kul-li shejjin kadir. Allahume ihdina bil huda ue zejjina bittakua, ue igfirlena fil ahireti uel ula.\u201d<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pastaj e ulte z\u00ebrin dhe thoshte: \u201cO Zot! K\u00ebrkoj prej Teje nga mir\u00ebsit\u00eb dhe dhuntit\u00eb e Tua furnizim t\u00eb mir\u00eb dhe t\u00eb bereqetsh\u00ebm. O Zot! Ti urdh\u00ebrove t\u00eb T\u00eb lutemi dhe ia p\u00ebrcaktove Vetes q\u00eb ato lutje t\u2019i pranosh, Ti nuk e thyen premtimin T\u00ebnd dhe nuk e tradhton marr\u00ebveshjen T\u00ebnde.<\/p>\n<p>O Zot! \u00c7do gj\u00eb q\u00eb Ti e do nga e mira, na e b\u00ebj t\u00eb dashur edhe neve dhe na e leht\u00ebso at\u00eb, dhe \u00e7do gj\u00eb q\u00eb Ti e urren, na e b\u00ebj t\u00eb urryer edhe neve dhe na largo nga ajo, dhe mos na e merr Islamin, pasi na b\u00ebre mysliman\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\"><sup>[26]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"41\">\n<li>Myslimani i cili e shpreson n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb faljen nga Allahu dhe lirimin nga zjarri i Xhehenemit p\u00ebrkujdeset t\u2019i ruaj\u00eb gjymtyr\u00ebt nga haramet dhe kujdeset t\u00eb mos bjer\u00eb n\u00eb m\u00ebkate, k\u00ebrkon falje dhe pendohet tek Allahu p\u00ebr m\u00ebkatet, i vendosur t\u00eb mos u kthehet gjynaheve dhe ndien keqardhje p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn, dhe k\u00ebt\u00eb gjendje mundohet ta b\u00ebj\u00eb n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e tij gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb vitit.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Erdhi n\u00eb nj\u00eb hadith: <em>\u201cKjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dit\u00eb q\u00eb kush n\u00eb t\u00eb e zot\u00ebron d\u00ebgjimin, shikimin dhe gjuh\u00ebn, i falet atij.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\"><sup>[27]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"42\">\n<li>Q\u00ebndrimi n\u00eb Arafat \u00ebsht\u00eb shtylla m\u00eb e madhe e haxhit dhe Arafati i t\u00ebri \u00ebsht\u00eb vendq\u00ebndrim i vlefsh\u00ebm, p\u00ebrve\u00e7 fush\u00ebs Urane. Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: <em>\u201cHaxhi \u00ebsht\u00eb Arafat.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\"><sup>[28]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Haxhiler\u00ebt pas lindjes s\u00eb diellit t\u00eb dit\u00ebs s\u00eb n\u00ebnt\u00eb nisen prej Min\u00ebs p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar n\u00eb Arafat. Gjat\u00eb rrug\u00ebs b\u00ebjn\u00eb telbije (lebejke Allahume lebejke) dhe tekbir (Allahu ekber), ashtu si\u00e7 vepruan shok\u00ebt e Profetit, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, kur ishin me t\u00eb n\u00eb haxhin lamtumir\u00ebs.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Enesi, Allahu qoft\u00eb i k\u00ebnaqur prej tij, thot\u00eb: \u201cAi q\u00eb kishte d\u00ebshir\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb telbije b\u00ebnte telbije\u00a0 dhe askush nuk e pengonte, dhe ai q\u00eb kishte d\u00ebshir\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb tekbir b\u00ebnte tekbir dhe askush nuk e pengonte.\u201d<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\"><sup>[29]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"44\">\n<li>Koha e q\u00ebndrimit n\u00eb Arafat fillon kur\u00a0dielli e kalon zenitin e qiellit, (koha e hyrjes s\u00eb drek\u00ebs) dhe zgjat deri n\u00eb lindjen e sabahut t\u00eb dit\u00ebs s\u00eb Kurban Bajramit.<\/li>\n<li>Kush nuk q\u00ebndroi n\u00eb Arafat derisa lindi sabahu i dit\u00ebs s\u00eb Kurban Bajramit, atij i ka ikur haxhi, kurse kush q\u00ebndroi n\u00eb Arafat, qoft\u00eb edhe q\u00ebndrim m\u00eb i shkurt\u00ebr brenda koh\u00ebs s\u00eb p\u00ebrcaktuar t\u00eb q\u00ebndrimit n\u00eb Arafat, vet\u00ebm se e ka z\u00ebn\u00eb haxhin.<\/li>\n<li>Kush q\u00ebndron n\u00eb Arafat detyrohet t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb deri n\u00eb per\u00ebndimin e diellit, sepse Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, q\u00ebndroi n\u00eb Arafat deri n\u00eb per\u00ebndimin e diellit dhe tha: <strong>\u201cMerrni nga un\u00eb ritet tuaja t\u00eb haxhit.\u201d<\/strong><a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\"><sup>[30]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Dalja nga Arafati para se t\u00eb per\u00ebndoj\u00eb dielli \u00ebsht\u00eb nga veprat e injoranc\u00ebs s\u00eb koh\u00ebs para Islamit dhe kjo vep\u00ebr u kund\u00ebrshtua me ardhjen e Islamit.<\/p>\n<ol start=\"47\">\n<li>Kush q\u00ebndron gjat\u00eb dit\u00ebs n\u00eb Arafat dhe prej aty largohet para se t\u00eb per\u00ebndoj\u00eb dielli, duhet t\u00eb ther\u00eb kurban, e n\u00ebse paralajm\u00ebrohet p\u00ebr gabimin e b\u00ebr\u00eb dhe menj\u00ebher\u00eb kthehet t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb Arafat, qoft\u00eb edhe para se t\u00eb lind\u00eb sabahu, at\u00ebher\u00eb nuk detyrohet t\u00eb ther\u00eb kurban.<\/li>\n<li>Kush q\u00ebndron n\u00eb Arafat vet\u00ebm gjat\u00eb nat\u00ebs, d.m.th. vjen n\u00eb Arafat pasi t\u00eb per\u00ebndoj\u00eb dielli i dit\u00ebs s\u00eb Arafatit, q\u00ebndrimi i tij \u00ebsht\u00eb i sakt\u00eb dhe i pranohet dhe nuk duhet t\u00eb ther\u00eb kurban.<\/li>\n<li>P\u00eblqehet p\u00ebr haxhiler\u00ebt q\u00eb namazin e drek\u00ebs dhe ikindis\u00eb ta bashkojn\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e drek\u00ebs dhe ta falin namazin me imam, ashtu si veproi Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, e n\u00ebse nuk kan\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb veprojn\u00eb k\u00ebshtu, at\u00ebher\u00eb nj\u00ebri nga haxhiler\u00ebt e th\u00ebrret ezanin dhe e falin namazin n\u00eb vendin (\u00e7adr\u00ebn) ku q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb Arafat.<\/li>\n<li>P\u00eblqehet p\u00ebr haxhiun q\u00eb gjat\u00eb q\u00ebndrimit n\u00eb Arafat ta angazhoj\u00eb veten me t\u00eb p\u00ebrmendurit e Allahut, me lutje dhe me lexim t\u00eb Kuranit. P\u00ebrpjekja n\u00eb lutje gjat\u00eb dit\u00ebs s\u00eb Arafatit \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtetuar n\u00eb fjal\u00ebn e Profetit, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb: <em>\u201cLutja m\u00eb e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb lutja q\u00eb b\u00ebhet n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\"><sup>[31]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Dita e Arafatit \u00ebsht\u00eb dit\u00eb e faljes dhe e lirimit nga zjarri. Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: <em>\u201cNuk ka dit\u00eb ku Allahu m\u00eb s\u00eb shumti i liron rob\u00ebrit e Tij nga zjarri i Xhehenemit si n\u00eb dit\u00ebn e Arafatit. Ai zbret at\u00eb dit\u00eb dhe mburret para melaqeve dhe iu thot\u00eb: \u00c7far\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb ata?\u201d<\/em><a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\"><sup>[32]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Fjala e Allahut <em>\u201c\u00c7far\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb ata?\u201d<\/em> drejtuar melaqeve, edhe pse Allahu \u00ebsht\u00eb m\u00eb i Dijshmi, e ka p\u00ebr q\u00ebllim \u201c\u00e7far\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb ata q\u00eb i braktis\u00ebn familjet dhe vendlindjet, e harxhuan pasurin\u00eb dhe i lodh\u00ebn trupat; d.m.th. ata nuk d\u00ebshirojn\u00eb di\u00e7ka tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7 faljes, k\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb s\u00eb Allahut dhe afrimit tek Allahu dhe lirimit nga zjarri i Xhehenemit, dhe kushdo q\u00eb vjen me k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb nuk ka frik\u00eb se do t\u00eb refuzohet.\u201d<\/p>\n<p>Fjal\u00ebt b\u00ebjn\u00eb t\u00eb kuptosh sikurse p\u00ebr q\u00ebllim \u00ebsht\u00eb \u201cAt\u00eb q\u00eb e d\u00ebshiruan ata, ajo do t\u2019u jepet, dhe shkall\u00ebt e tyre do t\u2019u rriten sipas veprave dhe q\u00ebllimeve t\u00eb tyre.\u201d<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\"><sup>[33]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"52\">\n<li>Me nj\u00eb hadith Profeti, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, thot\u00eb: <em>\u201cAllahu mburret para melaqeve me ata q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb Arafat dhe u thot\u00eb: Shikoni rob\u00ebrit e Mi, M\u00eb kan\u00eb ardhur t\u00eb rraskapitur dhe pluhurosur.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn34\" name=\"_ftnref34\"><sup>[34]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Dijetar\u00ebt thon\u00eb: Mburrja e Allahut para melaqeve me haxhiler\u00ebt \u201caludon se ata jan\u00eb t\u00eb falur dhe se ai nuk mburret me m\u00ebkatar\u00eb dhe gjynahqar\u00eb vet\u00ebm se pasi t\u00eb pendohen dhe t\u2019u falet atyre.\u201d<a href=\"#_ftn35\" name=\"_ftnref35\"><sup>[35]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Dita e Arafatit \u00ebsht\u00eb dit\u00eb feste p\u00ebr ata q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb Arafat, \u00ebsht\u00eb dit\u00eb e faljes dhe lirimit nga zjarri i Xhehenemit, prandaj nuk p\u00eblqehet p\u00ebr haxhiun ta agj\u00ebroj\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb, me q\u00ebllim q\u00eb ta ruaj\u00eb fuqin\u00eb p\u00ebr dhik\u00ebr dhe dua, dhe e ndjek k\u00ebshtu edhe tradit\u00ebn e Profetit, lavd\u00ebrimi dhe paqja e Allahut qofshin p\u00ebr t\u00eb, i cili thot\u00eb: <em>\u201cDita e Arafatit, Dita e Kurban Bajramit, dit\u00ebt e Teshrikut (tre dit\u00ebt pas Bajramit), jan\u00eb fest\u00eb p\u00ebr mysliman\u00ebt dhe ato jan\u00eb dit\u00eb ngr\u00ebnieje dhe pirjeje.\u201d<\/em><a href=\"#_ftn36\" name=\"_ftnref36\"><sup>[36]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>Dhe p\u00ebr n\u00eb fund&#8230;.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ai q\u00eb nuk pati mund\u00ebsi k\u00ebt\u00eb vit t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb Arafat, le t\u2019ia jap\u00eb hakun Allahut q\u00eb e di nga vendlindja e tij.<\/p>\n<p>Ai q\u00eb nuk pati mund\u00ebsi ta kaloj\u00eb nat\u00ebn n\u00eb Muzdelife, le ta shtoj\u00eb vullnetin e tij p\u00ebr t\u2019iu bindur Allahut dhe p\u00ebr t\u2019iu afruar Allahut n\u00eb vendlindjen e tij.<\/p>\n<p>Ai q\u00eb nuk pati mund\u00ebsi t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb lugin\u00ebn e Minas, le t\u00eb shpresoj\u00eb dhe le t\u2019ia ket\u00eb frik\u00ebn Allahut ashtu si e meriton n\u00eb vendlindjen e tij.<\/p>\n<p>Ai q\u00eb nuk pati mund\u00ebsi t\u00eb ther\u00eb kurban n\u00eb Mina, le ta ther\u00eb (mposht) epshin k\u00ebtu n\u00eb vendlindje duke e arritur q\u00ebllimin e tij.<\/p>\n<p>Ai q\u00eb nuk pati mund\u00ebsi ta vizitoj\u00eb Qaben\u00eb p\u00ebr shkak larg\u00ebsis\u00eb, le ta synoj\u00eb Zotin e Qabes\u00eb me lutje dhe me shpres\u00eb, sepse Ai \u00ebsht\u00eb m\u00eb af\u00ebr atij q\u00eb i lutet dhe e shpreson sesa vet\u00eb damari i qaf\u00ebs s\u00eb tij.<a href=\"#_ftn37\" name=\"_ftnref37\"><sup>[37]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>E lusim Allahu t\u00eb na b\u00ebj\u00eb nga ata q\u00eb ua pranon veprat, t\u00eb na p\u00ebrfshij\u00eb n\u00eb faljen dhe m\u00ebshir\u00ebn e Tij dhe t\u00eb na b\u00ebj\u00eb nga ata, q\u00eb i liron nga zjarri i Xhehenemit.<\/p>\n<p>Fal\u00ebnderimi i takon Allahu, Zotit t\u00eb bot\u00ebve.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Ebu Davudi (1765), shejh Albani e vler\u00ebsoi hadithin si t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Buhariu (45), Muslimi (3017).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Kelale p\u00ebr q\u00ebllim e ka at\u00eb njeri i cili vdes dhe nuk ka f\u00ebmij\u00eb dhe as prind\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt e trash\u00ebgojn\u00eb n\u00eb pasuri dhe ajeti i kelales, i cili gjendet n\u00eb suren En-Nisa dhe ajeti 176, flet se si duhet t\u2019i ndahet pasuria k\u00ebtij njeriu, q\u00eb nuk ka si trash\u00ebgimtar\u00eb f\u00ebmij\u00eb dhe prind\u00ebr.(sh.p.)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Shih: Tefsir Taberij (8\/80), dhe Bagavij (3\/13), dhe Ib\u00ebn Atijeh (2\/154), dhe Fet\u2019hul Kadir t\u00eb Sheukanit (2\/13).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Tirmidhiu (3339), shejh Albani e vler\u00ebsoi si t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Shih: Tefsir et-Taberij (24\/348), el-Kurtubij (20\/40), Ib\u00ebn Kethir (8\/391).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Ib\u00ebn Hibani (3583), dhe t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Red ala xhehmije, Imam Darimij (137), Sherh usul itikad ehli suneh, El-Lalekai (3\/499).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Mexhmual Fetave (5\/373).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Letaif el Mearif, (fq. 276).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Letaif el Mearif, (fq. 287).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Letaif el Mearif, (fq. 283).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Tirmidhiu (3585), shejh Albani e vler\u00ebsoi si t\u00eb mir\u00eb hadithin.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Ahmedi (6916), dhe kontrolluesit e Musnedit t\u00eb imam Ahmedit e vler\u00ebsuan hadithin si t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Buhariu (3293), Muslimi (2691).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Letaif el Mearif (fq. 214).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Letaif el Mearif (fq. 283).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> Ahmedi (5446), dhe kontrolluesit e Musnedit t\u00eb imam Ahmedit e vler\u00ebsuan hadithin si t\u00eb sakt\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> Shih: Zadul Mead (1\/60).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Muslimi (1162).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Shih: Fet\u2019hul Barij (4\/234), Fetave Ib\u00ebn Baz (15\/313), Fetava Ib\u00ebn Uthejmin (20\/58).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Shih: Fetava el-Lexhntul Daime (10\/398).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Buhariu (2996).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Dijetar\u00ebt tekbirin e ndajn\u00eb n\u00eb t\u00eb pap\u00ebrcaktuar dhe t\u00eb p\u00ebrcaktuar. Shejh Uthejmini, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb se dallimi mes dy llojeve t\u00eb tekbirit \u00ebsht\u00eb se tekbiri i pap\u00ebrcaktuar shqiptohet n\u00eb \u00e7do koh\u00eb, kurse ai i p\u00ebrcaktuar shqiptohet vet\u00ebm pas \u00e7do namazi farz n\u00eb Kurban Bajram. Koha e tekbirit t\u00eb pap\u00ebrcaktuar n\u00eb Kurban Bajram fillon me hyrjen e muajit Dhulhixhe e deri n\u00eb dit\u00ebn e kat\u00ebrt t\u00eb Bajramit kur per\u00ebndon dielli, kurse n\u00eb Fit\u00ebr Bajram prej kur per\u00ebndon dielli dit\u00ebn e fundit t\u00eb muajit Ramazan dhe hyn nata e par\u00eb muajit Sheval, e deri kur t\u00eb falet namazi i Bajramit. Kurse tekbiri i p\u00ebrcaktuar si\u00e7 e cekin dijetar\u00ebt fillon prej namazit farzit t\u00eb sabahut dit\u00ebn e Arafatit e deri n\u00eb dit\u00ebn e kat\u00ebrt t\u00eb Bajramit pas farzit t\u00eb namazit t\u00eb ikindis\u00eb. (Mexhmua Fetava ue resail, shejh Uthejmini, v\u00ebllimi 16, Kapitulli i Bajramit.) Nga format e tekbirit \u00ebsht\u00eb: \u2018\u2018Allahu ekber, Allahu ekber, la ilahe il-lallahu uallahu ekber, Allahu ekber, ue lil-lahi elhamd.\u2019\u2019 \u00cbsht\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb edhe me tri tekbire d.m.th. tri her\u00eb t\u00eb shqiptohet Allahu ekber. (sh.p.)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> Tirmidhiu (3585), shejh Albani hadithin e vler\u00ebsoi si t\u00eb sakt\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Et-Taberanij fi ed-Dua (878). Zinxhirin e tij e ka l\u00ebvduar lart Ib\u00ebn Tejmije n\u00eb Sherh el Umde (3\/509, kapitulli i ritualeve).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> Imam Ahmedi (1403), El Mundhirij dhe Ahmed Shakir e sakt\u00ebsuan hadithin, nd\u00ebrsa shejh Albani e vler\u00ebsoi si t\u00eb dob\u00ebt.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> Ebu Davudi (1949), Tirmidhiu (889), shejh Albani e sakt\u00ebsoi hadithin.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Buhariu (970), Muslimi (1285).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> Muslimi (1297).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> Tirmidhiu (3585), shejh Albani e vler\u00ebsoi hadithin si t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> Muslimi (1348).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a> Mirkatul Mefatih (5\/1800).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a> Imam Ahmedi (8033), Ib\u00ebn Hibani (3752) dhe hadithi gjendet n\u00eb Sahih et-Tergib.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a> Et-Temhid, Ib\u00ebn Abdulber, (1\/120.)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a> Ebu Davud (2419), Tirmidhiu (773), shejh Albani hadithin e vler\u00ebsoi t\u00eb sakt\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a> Letaif el Mearif (fq. 782.)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dr. Muhamed Salih el-Munexhid<\/p>\n<p>Nga arabishtja: Irfan JAHIU<\/p>\n<p>(Pjes\u00eb nga libri Sezonet e adhurimit)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dita e Arafatit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga dhjet\u00eb dit\u00ebt e vlefshme t\u00eb Dhulhixhes. \u00cbsht\u00eb dita m\u00eb e mir\u00eb e dynjas\u00eb pas dit\u00ebs s\u00eb Kurban Bajramit, madje disa dijetar\u00eb e privilegjuan mbi dit\u00ebn e Kurban Bajramit dhe disa t\u00eb tjer\u00eb than\u00eb se \u00ebsht\u00eb dita e Haxhit t\u00eb Madh, mir\u00ebpo m\u00eb e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb se dita e Kurban [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5966,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,4,6,8,67],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5964","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-c95-ahlak","8":"category-c86-akide","9":"category-c96-davet","10":"category-c85-fikh","11":"category-te-zgjedhura"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5964"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5964\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5967,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5964\/revisions\/5967"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}