Allahu \u00ebsht\u00eb i m\u00ebshirsh\u00ebm me rob\u00ebrit e Tij dhe i Gjith\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr natyrshm\u00ebrin\u00eb e tyre. Allahu thot\u00eb: \u201cE si t\u00eb mos dij\u00eb Ai q\u00eb ka krijuar gjith\u00e7ka, kur Ai njeh \u00e7do gj\u00eb me imt\u00ebsi dhe \u00ebsht\u00eb i Gjithinformuari?\u201d (El-Mulk: 14)<\/p>\n
Allahu e di q\u00eb sado robi ta arrij\u00eb nivelin e devotshm\u00ebris\u00eb dhe pun\u00ebve t\u00eb mira, patjet\u00ebr q\u00eb do t\u00eb bjer\u00eb n\u00eb disa ndalesa. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb shkak, p\u00ebr rob\u00ebrit e Tij, Allahu e hapi der\u00ebn e pendimit dhe i thirri t\u00eb pendohen: \u201c…o besimtar\u00eb, kthehuni tek Allahu t\u00eb penduar, q\u00eb t\u00eb arrini shp\u00ebtimin!\u201d (En-Nur: 31)<\/p>\n
Pendimi si tematik\u00eb \u00ebsht\u00eb tej mase e gjer\u00eb dhe e kan\u00eb sqaruar dijetar\u00ebt n\u00eb detaje. Prandaj, un\u00eb k\u00ebtu do t\u2019i p\u00ebrmend ve\u00e7 disa sugjerime t\u00eb shpejta q\u00eb e shoh se jan\u00eb t\u00eb nevojshme q\u00eb ato t\u00eb kujtohen:<\/p>\n
I pari: G\u00ebzimi i Allahut me pendimin e robit t\u00eb Tij<\/p>\n
\u00c7\u00ebshtja e pendimit nuk ndalet ve\u00e7 te thirrja p\u00ebr pendim, te nxitja p\u00ebr pendim dhe te fakti se kushdo q\u00eb pendohet do t\u2019i pranohet pendimi, edhe pse t\u00eb gjitha k\u00ebto mjaftojn\u00eb p\u00ebr myslimanin ta \u00e7ojn\u00eb t\u00eb pendohet. Por, p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, Pejgamberi (alejhi selam) na lajm\u00ebron se Allahu e do at\u00eb q\u00eb pendohet dhe g\u00ebzohet me pendimin e robit t\u00eb Tij.<\/p>\n
Pejgamberi (alejhi selam) thot\u00eb: \u201cAllahu g\u00ebzohet me robin e Tij q\u00eb pendohet, m\u00eb shum\u00eb se nj\u00ebri prej jush i cili del p\u00ebr udh\u00ebtim me kafsh\u00ebn e tij, e rrug\u00ebs n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb kafsha e tij ik\u00ebn duke ia marr\u00eb ushqimin dhe pijen q\u00eb gjendeshin n\u00eb t\u00eb. Kjo situat\u00eb e m\u00ebrziti shum\u00eb, i humbi shpresat p\u00ebr jet\u00eb, derisa shkoi te nj\u00eb pem\u00eb, u shtri n\u00ebn hijen e saj dhe nuk shpresonte se do ta gjente m\u00eb kafsh\u00ebn e tij. Duke qen\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjendje, e zuri gjumi p\u00ebr koh\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr. Kur u zgjua, e pa q\u00eb kafsha po q\u00ebndronte para tij, e kapi p\u00ebr litarin e saj dhe nga g\u00ebzimi i madh tha: \u2018O Allahu im, Ti je robi im e un\u00eb jam Zoti yt.\u2019 Nga g\u00ebzimi i madh (q\u00eb e gjeti kafsh\u00ebn me gjith\u00eb ushqimin q\u00eb gjendej n\u00eb t\u00eb) robi gaboi.\u201d [1]<\/sup><\/a><\/p>\n Ibn el-Kajimi, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201c\u00c7ka mendon ti p\u00ebr t\u00eb dashurin t\u00ebnd q\u00eb e do shum\u00eb, at\u00eb armiku yt e ka burgosur duke nd\u00ebrhyr\u00eb mes teje dhe tij e duke ju ndar\u00eb. Ti e di q\u00eb armiku do ta sulmoj\u00eb at\u00eb ashp\u00ebr dhe do ta sfidoj\u00eb me lloje t\u00eb ndryshme t\u00eb nd\u00ebshkimit. Ti je m\u00eb meritori q\u00eb ai t\u00eb gjendet pran\u00eb teje e jo te armiku yt, sepse ai \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb jotja dhe pasqyra jote. Nd\u00ebrkoh\u00eb, ai arrin t\u00eb ik\u00ebn prej armikut dhe t\u00eb humbet p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb pacaktuar, derisa t\u00eb vij\u00eb nj\u00eb dit\u00eb e t\u00eb befason me paraqitjen e tij te dera jote, t\u00eb p\u00ebrqafon, e k\u00ebrkon k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb t\u00ebnde dhe k\u00ebrkon ndihm\u00eb prej teje. Q\u00ebndron te pragu i der\u00ebs sate i p\u00ebrmalluar p\u00ebr takimin t\u00ebnd. Vall\u00eb, si do t\u00eb jet\u00eb g\u00ebzimi yt me pamjen e tij, i ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr zemr\u00ebn t\u00ebnde, e do af\u00ebrsin\u00eb e tij dhe i jep p\u00ebrpar\u00ebsi atij para \u00e7dokujt tjet\u00ebr?! I gjith\u00eb ky g\u00ebzim, edhe p\u00ebrskaj faktit se ti nuk je krijuesi i tij, nuk e ke krijuar at\u00eb dhe nuk e ke begatuar me mir\u00ebsi! Allahu \u00ebsht\u00eb Ai i Cili e krijoi dhe e form\u00ebsoi robin e Tij, i jep mir\u00ebsi dhe e begaton me begati. Allahu do q\u00eb t\u2019ia plot\u00ebsoj\u00eb robit mir\u00ebsit\u00eb e Tij, e robi t\u2019i paraqes\u00eb ato dhe ta fal\u00ebnderoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha mir\u00ebsit\u00eb; ta doj\u00eb, t\u2019i n\u00ebnshtrohet dhe ta adhuroj\u00eb Allahun, ta armiq\u00ebsoj\u00eb armikun e Tij dhe at\u00eb q\u00eb e urren e i b\u00ebn gjynah Atij.\u201d[2]<\/sup><\/a><\/p>\n Sa e bukur q\u00eb \u00ebsht\u00eb ndodhia t\u00eb cil\u00ebn e tregon Ibn el-Kajimi, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, n\u00eb librin e tij \u201cMedarixhus Salikin\u201d, ku thot\u00eb: \u201cK\u00ebt\u00eb rast t\u00eb njohur e tregon nj\u00eb njeri i mir\u00eb i cili ishte duke ecur n\u00eb nj\u00eb rrugic\u00eb. Aty e pa nj\u00eb der\u00eb t\u00eb hapur dhe prej aty doli nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb i cili qante dhe k\u00ebrkonte ndihm\u00eb. N\u00ebna e f\u00ebmij\u00ebs q\u00ebndronte pas tij derisa e d\u00ebboi dhe f\u00ebmija doli jasht\u00eb. Ia mbylli der\u00ebn para fytyre dhe ajo u kthye brenda. F\u00ebmija shkoi jo larg prej aty, u ndal me nj\u00eb vend dhe nisi t\u00eb mendonte. Nuk kishte vendstrehim tjet\u00ebr ve\u00e7 sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tij dhe nuk kishte kush e strehonte ve\u00e7 n\u00ebn\u00ebs s\u00eb tij. K\u00ebshtu q\u00eb u kthye zem\u00ebrthyer e i pik\u00eblluar te dera, por at\u00eb e gjeti t\u00eb mbyllur. U shtri para dere, faqen e tij e vendosi n\u00eb prag t\u00eb der\u00ebs derisa e zuri gjumi. Kur doli n\u00ebna tij dhe e pa n\u00eb at\u00eb gjendje, nuk e p\u00ebrmbajti veten dhe ra mbi t\u00eb, e shtr\u00ebngonte dhe e puthte, qante dhe thoshte: \u2018Ah biri im, ku po ik larg meje? Kush do t\u00eb t\u00eb strehoj\u00eb ve\u00e7 meje? A t\u00eb thosha respektoje fjal\u00ebn time dhe mos u rebelo, e k\u00ebshtu t\u00eb shkoj\u00eb kund\u00ebr natyr\u00ebs sime q\u00eb Allahu e b\u00ebri n\u00ebn\u00ebn t\u00eb jet\u00eb e m\u00ebshirshme, e dhimbshme dhe q\u00eb ia do t\u00eb mir\u00ebn f\u00ebmij\u00ebs?\u2019 E mori f\u00ebmij\u00ebn e saj dhe e futi brenda. Meditoje fjal\u00ebn e n\u00ebn\u00ebs: \u2018A t\u00eb thosha respektoje fjal\u00ebn time dhe mos u rebelo, e k\u00ebshtu t\u00eb shkoj\u00eb kund\u00ebr natyr\u00ebs sime q\u00eb Allahu e b\u00ebri n\u00ebn\u00ebn t\u00eb jet\u00eb e m\u00ebshirshme dhe e dhimbshme?\u2019 Dhe meditoje fjal\u00ebn e Pejgamberit (alejhi selam): \u2018Allahu \u00ebsht\u00eb m\u00eb i m\u00ebshirsh\u00ebm me rob\u00ebrit e Tij se n\u00ebna me f\u00ebmij\u00ebn e saj.\u2019 Ku mund t\u00eb barazohet m\u00ebshira e n\u00ebn\u00ebs me m\u00ebshir\u00ebn e Allahut e cila e p\u00ebrfshin \u00e7do gj\u00eb? Kur robi b\u00ebn gjynah dhe e zem\u00ebron Zotin e tij, e t\u00ebrheq nga vetja at\u00eb m\u00ebshir\u00eb, por, n\u00ebse pendohet dhe i kthehet Allahut, e rikthen at\u00eb q\u00eb e meriton dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mira p\u00ebr t\u00eb. Ky fragment i shkurt\u00ebr ta qart\u00ebson fsheht\u00ebsin\u00eb e g\u00ebzimit t\u00eb Allahut me pendimin e robit t\u00eb Tij se \u00ebsht\u00eb m\u00eb i madh se g\u00ebzimi i k\u00ebtij udh\u00ebtari q\u00eb iu kthye kafsha e tij n\u00eb vend t\u00eb shkret\u00eb pasi i iku. Me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb fsheht\u00ebsit\u00eb e tjera q\u00eb gjenden p\u00ebrtej k\u00ebsaj nuk mund t\u2019i p\u00ebrshkruaj\u00eb fjala dhe t\u2019i perceptoj\u00eb mendja.\u201d[3]<\/sup><\/a><\/p>\n I dyti: Gjynahun fshije sa m\u00eb shpejt me pendim<\/p>\n Kur b\u00ebn gjynah, nxito menj\u00ebher\u00eb t\u00eb pendohesh. Ki kujdes! Mos e vono pendimin! Jeta \u00ebsht\u00eb n\u00eb dor\u00ebn e Allahut, ku e di ti kur do t\u00eb vdes\u00ebsh? Vjen meleku i vdekjes ta merr shpirtin, e braktis dynjan\u00eb pa d\u00ebshir\u00ebn t\u00ebnde dhe nisesh drejt Allahut me gjynahe plot!<\/p>\n Vonimi dhe zvarritja e pendimit mund t\u00eb t\u00eb \u00e7oj\u00eb t\u00eb vazhdosh dhe t\u00eb k\u00ebnaqesh me b\u00ebrjen e gjynahut. N\u00ebse tani p\u00ebr tani posedon shtyt\u00ebs q\u00eb t\u00eb shtyn t\u00eb pendohesh dhe t\u00eb largohesh prej gjynahut, ndoshta vjen nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb shtyt\u00ebsi nuk do t\u00eb funksionoj\u00eb. Do ta k\u00ebrkosh, por ai nuk do t\u00eb p\u00ebrgjigjet.<\/p>\n P\u00ebr k\u00ebt\u00eb shkak, zvarritjen e pendimit dijetar\u00ebt e llogaritnin gjynah shtes\u00eb q\u00eb k\u00ebrkon pendim tjet\u00ebr. Ibn el-Kajimi, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201c\u00cbsht\u00eb obligim i menj\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb nxitosh p\u00ebr pendim pas b\u00ebrjes s\u00eb gjynahut dhe nuk lejohet t\u00eb vonohesh. N\u00ebse e vonon pendimin, ke r\u00ebn\u00eb n\u00eb gjynah tjet\u00ebr. K\u00ebshtu q\u00eb, n\u00ebse pendohesh nga gjynahu, mbi supet e tua mbetet pendimi tjet\u00ebr p\u00ebr shkak t\u00eb vonimit t\u00eb pendimit. Kjo shum\u00eb pak i shkon n\u00eb mendje atij q\u00eb pendohet, sepse mendon q\u00eb s\u2019i ka mbetur gj\u00eb tjet\u00ebr pasi \u00ebsht\u00eb penduar, a n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb e ka borxh t\u00eb pendohet p\u00ebr vonimin e pendimit.\u201d[4]<\/sup><\/a><\/p>\n I treti: P\u00ebrulja para Allahut<\/p>\n Shumica e gjynahqar\u00ebve jan\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr gjynahet e tyre dhe se ata obligohen t\u00eb pendohen, mir\u00ebpo, cili prej tyre e madh\u00ebron Allahun, ia ka frik\u00ebn dhe p\u00ebrulet para Tij ashtu si e meriton?<\/p>\n \u00c7udi me ne! K\u00ebnaqemi me lezetin e gjynaheve dhe epsheve t\u00eb ndaluara derisa edhe zhytemi n\u00eb to, e m\u00eb pas pendimi yn\u00eb nuk e tejkalon istigfarin (k\u00ebrkimfaljen) me gjuh\u00eb! Shkujdesje dhe pakujdesi nga ana jon\u00eb. P\u00ebrderisa t\u00eb penduarin nuk e shoq\u00ebron n\u00ebnshtrimi, frik\u00ebrespekti dhe p\u00ebrulja ndaj Allahut, le ta rishikoj\u00eb sakt\u00ebsin\u00eb e pendimit t\u00eb tij.<\/p>\n Ibn el-Kajimi, Allahu e m\u00ebshiroft\u00eb, thot\u00eb: \u201cP\u00ebr t\u00eb qen\u00eb pendimi i drejt\u00eb, obligohet p\u00ebrulja e v\u00ebrtet\u00eb e zemr\u00ebs, p\u00ebrulje e ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb e gjen ve\u00e7 te gjynahqari dhe ajo nuk arrihet me uri, as me st\u00ebrvitje dhe as me dashuri t\u00eb zbraz\u00ebt, por ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb e gjen pas gjith\u00eb k\u00ebsaj. Zemra duhet thyer para Allahut me thyerje t\u00eb plot\u00eb, t\u00eb n\u00ebnshtrohet me t\u00eb gjitha an\u00ebt e saj dhe t\u00eb p\u00ebrulet para Allahut. Kjo, sikur gjendja e nj\u00eb robi q\u00eb ka ikur prej padronit t\u00eb tij. E kapin dhe e sjellin para padronit. Ai nuk gjen dik\u00eb q\u00eb ta shp\u00ebtoj\u00eb nga d\u00ebnimi i tij, d\u00ebnimin patjet\u00ebr e ka ta marr\u00eb dhe nuk ka rrug\u00ebdalje tjet\u00ebr. Ai e di q\u00eb jeta, lumturia, shp\u00ebtimi dhe g\u00ebzimi i tij lidhen me k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e padronit t\u00eb tij. Ai e di mir\u00eb q\u00eb padroni ka njohuri t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr gabimet e tij. Ato kan\u00eb ndodhur edhe p\u00ebrskaj dashuris\u00eb dhe nevoj\u00ebs s\u00eb madhe q\u00eb e ka p\u00ebr padronin e tij, e di q\u00eb vet\u00eb \u00ebsht\u00eb i dob\u00ebt dhe i pafuqish\u00ebm, nd\u00ebrsa padroni i tij i fuqish\u00ebm, e di q\u00eb vet\u00eb \u00ebsht\u00eb i mposhtur e padroni i tij i fort\u00eb. Nga k\u00ebto situata bashkohen p\u00ebrulja, n\u00ebnshtrimi dhe dor\u00ebzimi. Sa shum\u00eb p\u00ebrfiton robi kur i kthehet k\u00ebshtu Allahut, sa ngush\u00ebllim i madh q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb dhe sa shum\u00eb q\u00eb i afrohet Allahut n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb. S\u2019ka gj\u00eb m\u00eb t\u00eb dashur p\u00ebr Allahun se kur robi i Tij i p\u00ebrulet, i n\u00ebnshtrohet, e respekton, i bindet dhe i dor\u00ebzohet Atij. Pasha Allahun, sa t\u00eb \u00ebmbla jan\u00eb fjal\u00ebt e tij n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast kur thot\u00eb: \u2018O Zoti im, t\u00eb lutem m\u00eb m\u00ebshiro, Ti je i Plotfuqish\u00ebm, e un\u00eb jam i ngrat\u00eb, Ti je i Fort\u00eb e un\u00eb jam i dob\u00ebt, Ti je i Pasuri e un\u00eb i varfri. Balli im rrenacak dhe gjynahqar q\u00ebndron para Teje, rob\u00ebr t\u00eb Tu si un\u00eb ka shum\u00eb, nd\u00ebrsa un\u00eb nuk kam Zot p\u00ebrve\u00e7 Teje. Nuk ka vendstrehim dhe shp\u00ebtim prej Teje p\u00ebrve\u00e7se te Ti. T\u00eb lutem, me lutjen e t\u00eb ngratit, t\u00eb drejtohem Ty me p\u00ebrulje p\u00ebr pendim, t\u00eb lutem, me lutjen e atij q\u00eb frik\u00ebsohet dhe ka shum\u00eb nevoj\u00eb. Lutje e atij q\u00eb e ka ulur kok\u00ebn pran\u00eb Teje, e ka n\u00ebnshtruar fytyr\u00ebn p\u00ebr Ty, syt\u00eb i lotojn\u00eb p\u00ebr Ty dhe zemr\u00ebn e ka p\u00ebrulur p\u00ebr Ty.\u2019<\/p>\n K\u00ebto shenja dhe t\u00eb ngjashmet me to jan\u00eb nga gjurm\u00ebt e pendimit t\u00eb pranuar. Ai q\u00eb nuk e gjen k\u00ebt\u00eb n\u00eb zemr\u00ebn e tij, le ta rishikoj\u00eb pendimin e tij dhe le t\u00eb kthehet ta p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb at\u00eb. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, sa i r\u00ebnd\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb pendimi i drejt\u00eb, e sa i leht\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb p\u00ebrmendet dhe t\u00eb pretendohet me gjuh\u00eb. I sinqerti nuk ka trajtuar di\u00e7ka m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb tek ai se pendimi i sinqert\u00eb. Nuk ka ndryshim e as forc\u00eb pa ndihm\u00ebn e Allahut!\u201d[5]<\/sup><\/a><\/p>\n DR. MUHAMED ED DUVEJSH<\/p>\n Nga arabishtja: Irfan JAHIU<\/p>\n PJES\u00cb NGA LIBRI \u201cRRUGA E SHP\u00cbTIMIT NGA E KEQJA E GJYNAHUT\u201d<\/p>\n (Libri \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrkthyer n\u00eb shqip)<\/p>\n [1]<\/a> Buhariu (6309), Muslimi (2747) prej hadithit t\u00eb Enes ibn Malikut dhe Ibn Mesudit. Muslimi e sh\u00ebnon prej hadithit t\u00eb el-Bera, prej hadithit t\u00eb Numan ibn Beshirit. E sh\u00ebnon Tirmidhiu prej hadithit t\u00eb Ebu Hurejr\u00ebs.<\/p>\n [2]<\/a> Medarixhus Salikin (1\/237-238).<\/p>\n [3]<\/a> Medarixhus Salikin (1\/235-236).<\/p>\n