{"id":664,"date":"2015-03-20T20:44:57","date_gmt":"2015-03-20T20:44:57","guid":{"rendered":"http:\/\/shkollaislame.com\/SHKIWP\/index.php\/2015\/03\/20\/ngrenia-e-pasurise-se-jetimit\/"},"modified":"2015-03-20T20:44:57","modified_gmt":"2015-03-20T20:44:57","slug":"ngrenia-e-pasurise-se-jetimit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=664","title":{"rendered":"Ngr\u00ebnia e pasuris\u00eb s\u00eb jetimit"},"content":{"rendered":"<p>Tema: Largohuni nga shtat&euml; gj&euml;rat shkat&euml;rruese (pjesa e pest&euml;)<\/p>\n<p>Ngr&euml;nia e pasuris&euml; s&euml; jetimit<\/p>\n<p>Transmetohet nga Ebu Hurejre se i D&euml;rguari i Allahut ka th&euml;n&euml;: &ldquo; Largohuni nga shtat&euml; gj&euml;ra shkat&euml;rruese. I than o i D&euml;rguari i Allahut, e cilat jan&euml; ato? Tha shirku (idhujtaria), sihri (magjia), mbytja e njeriut pa t&euml; drejt, ngr&euml;nia e kamat&euml;s, ngr&euml;nia e pasuris&euml; s&euml; jetimit, largimi nga vija e frontit, shpifja ndaj grave t&euml; ndershme. <!--more--> <br \/>Nj&euml;ra prej m&euml;kateve q&euml; i D&euml;rguari i Allahut ka t&euml;rheq v&euml;rejtjen &euml;sht&euml; ngr&euml;nia e pasuris&euml; s&euml; jetimit.<br \/>Islami i kushton nj&euml; kujdes t&euml; ve&ccedil;ant&euml; shtresave t&euml; shoq&euml;ris&euml; t&euml; cilat nuk jan&euml; n&euml; p&euml;rkujdesje nga dikush. Zakonisht k&euml;to shtresa shoq&euml;ria din ti n&euml;p&euml;rk&euml;mb dhe t&euml; mos kujdesen ashtu sikur e meritojn&euml; ata. Mu p&euml;r k&euml;t&euml;, Islami i ka kushtuar nj&euml; r&euml;nd&euml;si t&euml; ve&ccedil;ant&euml; jetim&euml;ve, t&euml; varf&euml;rve, skamnor&euml;ve, ata q&euml; jan&euml; me aft&euml;si t&euml; kufizuara dhe k&euml;shtu me radh&euml;.<br \/>Ajo &ccedil;ka edhe m&euml; shum&euml; tregon r&euml;nd&euml;sin&euml; e p&euml;rkujdesjes s&euml; jetimit n&euml; shoq&euml;ri &euml;sht&euml; edhe vet&euml; zgjedhja e Allahut, q&euml; i D&euml;rguari i tij Muhamedi alejhi selam t&euml; rritet jetim. Mir&euml;po, ai edhe pse ishte rritur jetim kishte arritur kulmin e moralit dhe etik&euml;s. Sepse, at&euml; e kishte marr n&euml; mbik&euml;qyrje Allahu. Nj&euml; begati t&euml; till&euml; Allahu ia rikujtoi n&euml; Kuran. A nuk ishe jetim e Ai t&euml; dha streh&euml;? ( Duha 6). Nd&euml;rsa prej shok&euml;ve t&euml; Pejgamberit q&euml; ishin rritur jetim ishin Ebu Hurejre, Zbejr b. Avami. Prej dijetar&euml;ve q&euml; ishin rritur jetim ishin Buhariu, Imam Shafiu, Imam Ahmed b. Hambeli, Imam Ibnul Xhevzi dhe shum&euml; t&euml; tjer&euml;.<br \/>Ky f&euml;mij&euml; t&euml; cilit i ka vdekur babai, ose i kan&euml; vdekur dy prind&euml;rit, pasuria e tij dhe kujdesi i tij &euml;sht&euml; n&euml; rrezik. P&euml;r k&euml;t&euml;, sheriati ka vendosur t&euml; drejta t&euml; m&euml;dha p&euml;r jetimin, porosi t&euml; m&euml;dha. Neglizhenca ndaj tyre &euml;sht&euml; prej m&euml;kateve t&euml; m&euml;dha, nd&euml;rsa marrja e pasuris&euml; s&euml; tij, apo l&euml;nia pas dore e kujdesit ndaj tij llogaritet prej krimeve t&euml; m&euml;dha dhe prej gj&euml;rave shkat&euml;rruese. Allahu thot&euml; n&euml; Kuran: &ldquo;A nuk ishe jetim e Ai t&euml; dha streh&euml;? A nuk t&euml; gjeti t&euml; paditur (p&euml;r Islamin) e t&euml; udh&euml;zoi? A nuk ishe nevojtar e t&euml; b&euml;ri t&euml; mos ia kesh nevoj&euml;n askujt? ( Duha 6,7,8). Prej k&euml;tyre ajeteve kuptojm&euml; se jetimi ka nevoj&euml; p&euml;r tri gj&euml;ra , pa e vonuar nj&euml;r&euml;n nga tjetra. Ka nevoj&euml; p&euml;r vendbanim n&euml; t&euml; cilin ai do t&euml; strehohet, edukimi i mir&euml; dhe kujdesi p&euml;r edukimin e tij, si dhe pasuria q&euml; shpenzohet p&euml;r t&euml;, apo ruajtjen e pasuris&euml; s&euml; tij deri sa ai t&euml; rritet.<br \/>Po ashtu Kurani &euml;sht&euml; kujdesur edhe p&euml;r an&euml;n shpirt&euml;rore dhe sociale t&euml; jetimit. Jetimi duhet t&euml; respektohet, t&euml; sillemi but me t&euml;. Jetimin nuk duhet t&euml; n&euml;n&ccedil;mojm&euml;, ta shtypim, ta zhvler&euml;sojm&euml; . Allahu ka t&euml;rheq&euml; v&euml;rejtjen q&euml; me jetimin mos t&euml; sillemi n&euml; k&euml;t&euml; m&euml;nyr&euml;: &ldquo;Prandaj, mos e shtyp jetimin&rdquo;, ( duha 9). Po ashtu Allahu thot&euml;: A e ke par&euml; at&euml; q&euml; mohon Dit&euml;n e Llogaris&euml;? Ky &euml;sht&euml; ai q&euml; i d&euml;bon ashp&euml;r jetim&euml;t ( Maun 1,2).<br \/>Kurani i ka kushtuar nj&euml; r&euml;nd&euml;si t&euml; ve&ccedil;ant&euml; t&euml; drejt&euml;s s&euml; jetimit n&euml; pasurin&euml; e tij, gjersa pasuria e tyre mos ti ekspozohet ngr&euml;nies pa t&euml; drejt&euml;, apo humbjes s&euml; saj. Po ashtu Kurani ka caktuar burime t&euml; shumta prej t&euml; cilave jetimi mund t&euml; marr nga pasuria. Sikur q&euml; &euml;sht&euml; nxitja p&euml;r l&euml;mosh ndaj jetimit. Allahu thot&euml; n&euml; Kuran: Ata i ushqejn&euml; t&euml; varfrit, jetim&euml;t dhe t&euml; z&euml;n&euml;t rob edhe pse vet&euml; jan&euml; nevojtar&euml;, ( Insan 8). N&euml; trash&euml;gimi Allahu thot&euml;: E kur n&euml; ndarjen e trash&euml;gimis&euml; t&euml; jen&euml; t&euml; pranish&euml;m farefisi i larg&euml;t, jetim&euml;t dhe t&euml; varfrit, u dhuroni edhe atyre di&ccedil;ka dhe thuajuni fjal&euml; t&euml; &euml;mbla ( nisa&rsquo; 8) . N&euml; pla&ccedil;k&euml;n e luft&euml;s Allahu thot&euml;: Ta dini se &ccedil;far&euml;do q&euml; t&euml; fitoni si pla&ccedil;k&euml; lufte, nj&euml; e pesta i takon Allahut, t&euml; D&euml;rguarit dhe farefisit t&euml; tij, jetim&euml;ve, t&euml; varf&euml;rve dhe udh&euml;tarit (q&euml; ka ngelur n&euml; rrug&euml;), ( Enfal 41).<br \/>Kujdesi ndaj jetimit p&euml;rfshin tri gj&euml;ra:<br \/>1. Jetimi i cili &euml;sht&euml; i pasur dhe nuk ke nevoj&euml; p&euml;r ndihm&euml;. I vdes babai dhe i len pasuri f&euml;mij&euml;s. N&euml;na e merr f&euml;mij&euml;n n&euml; p&euml;rkujdesje dhe e edukon at&euml;. N&euml;se nuk &euml;sht&euml; n&euml;na at&euml;her&euml; e merr n&euml; p&euml;rkujdesje gjyshi, axha, apo dikush prej t&euml; af&euml;rmve t&euml; tij. Po ashtu kan&euml; obligim q&euml; t&euml; kujdesen edhe p&euml;r pasurin&euml; e tij. N&euml;se &euml;sht&euml; tregti at&euml;her&euml; ta menaxhojn&euml; mir&euml;. N&euml; k&euml;t&euml; gjendje jetimi i pasur nuk ka nevoj&euml; p&euml;r strehim, apo ndonj&euml; ndihm&euml; materiale. Por, ka nevoj&euml; vet&euml;m q&euml; t&euml; kujdesen p&euml;r t&euml; n&euml; edukimin e mir&euml; t&euml; tij.<br \/>2. Jetim i varf&euml;r, i cili ka nevoj&euml; p&euml;r ndihm&euml;. &Euml;sht&euml; jetimi t&euml; cilit i vdes prindi dhe nuk i len prej pasuris&euml; asgj&euml;. Ky jetim ka nevoj&euml; p&euml;r kujdesin e tij n&euml; an&euml;n materiale si dhe p&euml;r kujdesin e edukimit t&euml; mir&euml;.<br \/>3. Jetimi i varf&euml;r, t&euml; cilit i kan&euml; vdekur dy prind&euml;rit, nuk i kan&euml; l&euml;n&euml; asgj&euml; nga pasuria. At&euml;her&euml;, n&euml; k&euml;t&euml; rast merr p&euml;rsip&euml;r kujdesin e tij dikush prej t&euml; af&euml;rmve t&euml; tij, ose dikush prej bamir&euml;sve, ose ndonj&euml; organizat&euml;, ose shteti. Dhe ky jetim ka nevoj&euml; p&euml;r strehim, pasuri dhe edukimi.<br \/>Kujdesi ndaj jetimit &euml;sht&euml; prej gj&euml;rave m&euml; t&euml; m&euml;dha me t&euml; cilat njeriu afrohet te Allahu. Nuk &euml;sht&euml; logjike,e as fetare, dhe natyrshm&euml;ria e njeriut nuk e pranon q&euml; jetimi t&euml; privohet dy her&euml; n&euml; jet&euml;. E para t&euml; privohet nga dashuria ndaj prind&euml;rve dhe mall&euml;ngjimi p&euml;r ta dhe e dyta t&euml; privohet nga kujdesi i shoq&euml;ris&euml; dhe m&euml;shir&euml;n ndaj tij. Kujdesi ndaj jetimit &euml;sht&euml; mjet p&euml;r ti shtuar njeriu veprat e tij t&euml; mira. I D&euml;rguari i Allahut thot&euml;: &ldquo; Kush p&euml;rk&euml;dhel&euml; kok&euml;n e jetimit dhe k&euml;t&euml; e b&euml;n&euml; p&euml;r Allahun, p&euml;r &ccedil;do qime t&euml; flok&euml;ve q&euml; prek dora e p&euml;rk&euml;dhel&euml;sit do t&euml; ket&euml; t&euml; mira&rdquo;. Kujdesi ndaj jetimit rehabiliton zemr&euml;n e njeriut dhe e sh&euml;ron at&euml; nga vrazhd&euml;sia. Transmetohet nga Ebu Hurejre se nj&euml; njeri erdhi te Pejgamberi dhe u ankua p&euml;r vrazhd&euml;sin&euml; e zemr&euml;s s&euml; tij, i D&euml;rguari i Allahut i tha: N&euml;se d&euml;shiron zbutjen e zemr&euml;s t&euml;nde shko dhe p&euml;rk&euml;dhele kok&euml;n e jetimit&rdquo;. Po ashtu i D&euml;rguari i Allahut ka th&euml;n&euml;: &ldquo; Un&euml; dhe kujdestari i jetimit do t&euml; jem n&euml; xhenet k&euml;shtu dhe ngriti gishtin tregues dhe gishtin mes&euml;m dhe i ndau pak mes veti&rdquo;. Kujdestari i jetimit n&euml; k&euml;t&euml; hadith &euml;sht&euml; p&euml;r q&euml;llim ai q&euml; kujdeset p&euml;r strehimin e tij, p&euml;r edukimin e tij dhe p&euml;r furnizimin e tij si dhe p&euml;r ruajtjen e pasuris&euml; s&euml; tij, n&euml;se jetimi &euml;sht&euml; i pasur.<br \/>&Euml;sht&euml; obligim q&euml; t&euml; kujdesemi p&euml;r pasurin&euml; e jetim&euml;ve dhe t&euml; mos e p&euml;rdorim at&euml; p&euml;rve&ccedil; se n&euml; t&euml; mir&euml;n e jetimit. Allahu thot&euml; n&euml; Kuran: Dhe mos iu qasni pasuris&euml; s&euml; jetimit, p&euml;rve&ccedil;se p&euml;r ta rregulluar, derisa t&euml; mb&euml;rrij&euml; pjekurin&euml;! ( En&rsquo;am 152). Do t&euml; thot&euml; se kujdestari i jetimit ka t&euml; drejt&euml; q&euml; t&euml; b&euml;j&euml; tregti me pasurin&euml; e jetimit me q&euml;llim q&euml; ta shtoj pasurin&euml; e tij dhe ta zhvilloj at&euml; derisa jetimi ta arrij mosh&euml;n e pjekuris&euml;.<br \/>Prej m&euml;kateve m&euml; t&euml; m&euml;dha &euml;sht&euml; ngr&euml;nia e pasuris&euml; s&euml; jetimit, mos kujdesi ndaj saj dhe humbja e saj. Allahu thot&euml; n&euml; Kuran: V&euml;rtet, ata q&euml; shpenzojn&euml; pasurin&euml; e jetimit pa t&euml; drejt&euml;, vet&euml;m mbushin barkun e tyre me zjarr dhe ata do t&euml; digjen n&euml; zjarrin flak&euml;rues. ( Nisa&rsquo; 10).<br \/>P&euml;r ta dor&euml;zuar pasurin&euml; e jetim&euml;ve n&euml; duart e tyre duhet t&euml; plot&euml;sohen dy kushte themelore. Kushti i par&euml; q&euml; jetimi t&euml; arrij mosh&euml;n madhore, d m th t&euml; ket&euml; pjekuri fizike, dhe kushti i dyt&euml; q&euml; jetimi t&euml; arrij pjekurin&euml; mentale, t&euml; jet&euml; i aft&euml; p&euml;r ta menaxhuar pasurin&euml; e tij. Kjo &euml;sht&euml; nxjerr nga fjala e Allahut: V&euml;rini n&euml; prov&euml; jetim&euml;t, derisa t&euml; b&euml;hen p&euml;r martes&euml;! N&euml;se v&euml;reni se jan&euml; pjekur, at&euml;her&euml; jepuani pasurin&euml; e tyre! Mos nxitoni n&euml; shpenzimin e pasuris&euml; s&euml; tyre n&euml; m&euml;nyr&euml; t&euml; panevojshme dhe para se ata t&euml; rriten! Kush &euml;sht&euml; pasanik, le t&euml; p&euml;rmbahet n&euml; marrjen e pasuris&euml; s&euml; tyre e, n&euml; qoft&euml; se &euml;sht&euml; i varf&euml;r, le t&euml; harxhoj&euml; aq sa &euml;sht&euml; e arsyeshme dhe e drejt&euml;. Kur t&rsquo;jua dor&euml;zoni pasurin&euml; e tyre, b&euml;jeni k&euml;t&euml; n&euml; prani t&euml; d&euml;shmitar&euml;ve. Allahu &euml;sht&euml; i mjaftuesh&euml;m si llogarit&euml;s ( Nisa&rsquo; 6).<br \/>Sot n&euml; bot&euml; p&euml;r shkak t&euml; luft&euml;rave t&euml; m&euml;dha ekzistojn&euml; m&euml; shum&euml; se dyqind milion e gjysm&euml; jetim. Nj&euml; p&euml;rqindje prej tyre zgjedhin vet&euml;vrasjen . Nj&euml; p&euml;rqindje prej vajzave q&euml; mbesin jetime p&euml;rdoren p&euml;r amoralitet. Nj&euml; p&euml;rqindje e madhe e meshkujve p&euml;rdoren p&euml;r luft&euml;ra dhe krime t&euml; ndryshme. T&euml; gjitha k&euml;to p&euml;r shkak t&euml; humbjes s&euml; k&euml;tij obligimi dhe k&euml;tyre t&euml; drejtave ndaj jetim&euml;ve dhe kujdesin e tyre.<\/p>\n<p>Mesazhi i Hutb&euml;s s&euml; Xhumas&euml;<br \/>E mbajtur, m&euml;: 20\/03\/2015<br \/>Vendi: Xhamia Dardania &#8211; Gjilan<br \/>Ligj&euml;rues: Hoxh&euml; Shaban Murati<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tema: Largohuni nga shtat&euml; gj&euml;rat shkat&euml;rruese (pjesa e pest&euml;) Ngr&euml;nia e pasuris&euml; s&euml; jetimit Transmetohet nga Ebu Hurejre se i D&euml;rguari i Allahut ka th&euml;n&euml;: &ldquo; Largohuni nga shtat&euml; gj&euml;ra shkat&euml;rruese. I than o i D&euml;rguari i Allahut, e cilat jan&euml; ato? Tha shirku (idhujtaria), sihri (magjia), mbytja e njeriut pa t&euml; drejt, ngr&euml;nia e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":{"0":"post-664","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-c115-hutbet"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=664"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/664\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=664"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=664"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}