![\"Duaja\"](\"images\/Duaja.jpg\")
Autor: S e i d V e h f E l K a h t a n i<\/p>\nAutor: S e i d V e h f E l K a h t a n i<\/p>\n
(version i shkurtuar)<\/p>\n
Elhamdulilahi vahdehu ve ba\u00ebd:<\/p>\n
Pejgamber\u00ebt e Allahu aze ve xhel ishin pejgamber\u00eb q\u00eb jetonin me lutje dhe kjo nj\u00ebherit ishte arma e tyre m\u00eb e forte, dhe vet fakti q\u00eb ata jet\u00ebn e tyre e kaluan duke iu lutur krijuesit t\u00eb tyre aludon n\u00eb pesh\u00ebn e madhe q\u00eb ka lutja p\u00ebr besimtarin n\u00eb jet\u00ebn e tij. <\/p>\n
Kuptimi i Lutjes (duas\u00eb):<\/p>\n
Lutje (dua) gjuh\u00ebsisht do t\u00eb thot\u00eb: K\u00ebrkes\u00eb dhe p\u00ebrgj\u00ebrim, thuhet: iu luta Allahut me nj\u00eb lutje, iu p\u00ebrgj\u00ebrova me nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb dhe k\u00ebrkova prej t\u00eb mirave q\u00eb gjenden tek Ai.1<\/p>\n
N\u00eb terminologji “Lutje” do t\u00eb thot\u00eb: k\u00ebrkesa e robit drejtuar Zotit t\u00eb tij me p\u00ebrgj\u00ebrim, e mund t\u00eb jet\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim me lutje edhe shenjt\u00ebrimi, lavd\u00ebrimi e k\u00ebshtu me radh\u00eb.2<\/p>\n
Llojet e lutjes:<\/p>\n
Lloji i par\u00eb: Lutja e adhurimit: e kjo \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkimi i shp\u00ebrblimit me an\u00eb t\u00eb veprave t\u00eb mira, si shqiptimi i shehadetit, t\u00eb punuarit me kushtet e saja, namazi, agj\u00ebrimi, zekati, haxhi, therrja e kurbanit dhe zot\u00ebrimi p\u00ebr Allahun, t\u00eb cilat pun\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb lutje me gjuh\u00eb gjat\u00eb praktimit t\u00eb tyre. Kush i vepron k\u00ebto adhurime, ai ve\u00e7se ka k\u00ebrkuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb indirekte nga Allahu q\u00eb t’ia fal m\u00ebkatet, dhe ky lloj i lutjes duhet me qen\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr Allahun dhe p\u00ebr ask\u00eb tjet\u00ebr, sepse rezymeja e saj \u00ebsht\u00eb se ai adhuron Allahun duke k\u00ebrkuar shp\u00ebrblimin prej Tij dhe duke pasur frik\u00ebn nga d\u00ebnimi i Tij. Allahu i madh\u00ebrish\u00ebm thot\u00eb:<\/p>\n
“Zoti juaj, ka th\u00ebn\u00eb: “M\u00eb thirrni Mua (m\u00eb adhuroni), Un\u00eb do t’ju p\u00ebrgjigjem (shp\u00ebrblej\u00eb)! Me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, ata q\u00eb mendjemadh\u00ebsohen e nuk duan t\u00eb M\u00eb adhurojn\u00eb \u2013 do t\u00eb hyjn\u00eb t\u00eb posht\u00ebruar n\u00eb sk\u00ebterr\u00eb”. Gafir: 60.<\/p>\n
1 El Misbah el Munir 1\/194<\/p>\n
2 El Kamus el Fikhij fq.131<\/p>\n
Dhe thot\u00eb:<\/p>\n
Thuaj: “Namazi im, kurbani im, jeta dhe vdekja ime jan\u00eb thjesht p\u00ebr All-llahun, Zotin e bot\u00ebve. Ai nuk ka shok (nuk adhuroj tjet\u00ebr). Me k\u00ebt\u00eb (thjesht\u00ebsi t\u00eb adhurimit vet\u00ebm p\u00ebr Zotin) jam i urdh\u00ebruar dhe jam i pari i musliman\u00ebve (i pari q\u00eb pranoj dhe bindem)! El En’Am 162-163.<\/p>\n
Lloji i dyt\u00eb: Lutja k\u00ebrkes\u00eb, ku me t\u00eb k\u00ebrkohet ajo q\u00eb i b\u00ebn dobi lut\u00ebsit me interesa t\u00eb ndryshme ose largimi i s\u00eb keqes dhe k\u00ebrkimi i nevojave.<\/p>\n
Ky lloj i lutjeve ndahet pastaj n\u00eb dy kategori:<\/p>\n
E para: N\u00ebse lutja b\u00ebhet nga nj\u00eb krijes\u00eb nj\u00eb krijese tjet\u00ebr t\u00eb ngjashme, e cila \u00ebsht\u00eb gjall\u00eb dhe ka mund\u00ebsi q\u00eb t’i p\u00ebrgjigjet lut\u00ebsit p\u00ebr nevoj\u00ebn e tij, sikur fjala e dikujt: m\u00eb jep uj\u00eb, ose o filan m\u00eb jep t\u00eb ha, ose di\u00e7ka e ngjashme. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb edhe Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Kush k\u00ebrkon p\u00ebr Allahun me Allahun, jepni atij, kush k\u00ebrkon mbrojtje me Allahun, ruajeni at\u00eb, ..”. 3<\/p>\n
E dyta: Kur njeriu i lutet ndonj\u00eb krijese dhe k\u00ebrkon prej saj at\u00eb q\u00eb s’mund t\u00eb realizohet ve\u00e7se nga Allahu, ky \u00ebsht\u00eb mushrik pabesimtar, qoft\u00eb i luturi i gjall\u00eb apo i vdekur, prezent apo jo; sikur lutja e dikujt: “O Zot\u00ebri filan, ma sh\u00ebro t\u00eb s\u00ebmuarin tim, ose kthema at\u00eb q\u00eb m\u00eb mungon, ose ndihm\u00eb ndihm\u00eb (medet medet), ose m\u00eb jep f\u00ebmij\u00eb…t\u00eb gjitha k\u00ebto jan\u00eb prej Kufrit t\u00eb madh q\u00eb t\u00eb nxjerrin nga feja.<\/p>\n
Allahu thot\u00eb: “<\/p>\n
Dhe mos lut tjet\u00ebr k\u00eb pos All-llahut, ndonj\u00eb (idhull) q\u00eb nuk t\u00eb sjell as dobi as d\u00ebm, e n\u00ebse b\u00ebn at\u00eb, dije se i ke b\u00ebr\u00eb padrejt vetvetes. N\u00ebse All-llahu t\u00eb provon me ndonj\u00eb t\u00eb keqe, at\u00eb s’mund ta largoj\u00eb kush pos Tij, po n\u00ebse d\u00ebshiron t\u00eb jap\u00eb ndonj\u00eb t\u00eb mir\u00eb, s’ka kush q\u00eb mund ta pengoj\u00eb dhuntin\u00eb e Tij. E shp\u00ebrblen me t\u00eb, at\u00eb q\u00eb do nga rob\u00ebt e Tij. Ai fal\u00eb dhe m\u00ebshiron shum\u00eb. Junus: 106-107.<\/p>\n
Dhe thot\u00eb:<\/p>\n
S’ka dyshim se ata q\u00eb po i adhuroni ju pos All-llahut, jan\u00eb t\u00eb krijuar sikur ju. Thirrni pra ata, e le t’ju p\u00ebrgjigjen juve n\u00ebse thuani t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. El Earaf: 194.<\/p>\n
3 Tra. Ebu davudi 1672, Nesaiu 5\/85, Ahmedi n\u00eb Musned 2\/68, 99.<\/p>\n
Dhe thot\u00eb:<\/p>\n
Pra, p\u00ebrpos All-llahut, mos lut zot tjet\u00ebr e t\u00eb b\u00ebhesh prej t\u00eb d\u00ebnuar\u00ebve. Esh Shuara 213.<\/p>\n
E n\u00ebse i lutesh dikujt tjet\u00ebr p\u00ebrpos Allahut ose paralelisht me Allahun, at\u00ebher\u00eb ke b\u00ebr\u00eb Shirk (idhujtari), m\u00ebkat t\u00eb cilin nuk e fal Allahu assesi p\u00ebrkund\u00ebr m\u00ebkateve tjera n\u00ebse do Ai.<\/p>\n
Allahu thot\u00eb:<\/p>\n
Esht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se All-llahu nuk fal\u00eb (m\u00ebkatin) t’i b\u00ebhet Atij shok, pos k\u00ebtij (m\u00ebkati), t\u00eb tjerat i fal\u00eb atij q\u00eb d\u00ebshiron. Ai q\u00eb i p\u00ebrshkruan shok All-llahut, ai ka humbur dhe b\u00ebr\u00eb nj\u00eb largim t\u00eb madh (prej t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs). En Nisa: 116<\/p>\n
Lutja e k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebrfshin edhe lutjen e adhurimit, kurse lutja e adhurimit detyrimisht kusht\u00ebzon lutjen e k\u00ebrkes\u00ebs, e n\u00eb Kuran me lutje ndonj\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim lutja e adhurimit, ndonj\u00ebher\u00eb lutja e k\u00ebrkes\u00ebs, e ndonj\u00ebher\u00eb q\u00eb t\u00eb dyja.<\/p>\n
Vlera e Lutjes<\/p>\n
Rreth vler\u00ebs s\u00eb lutjes ka shum\u00eb ajete dhe hadithe, prej tyre po i sjellim vet\u00ebm disa:<\/p>\n
Allahu i lart\u00ebsuar thot\u00eb:<\/p>\n
E kur rob\u00ebt e Mi t\u00eb pyesin ty p\u00ebr Mua, Un\u00eb jam af\u00ebr, i p\u00ebrgjigjem lutjes kur lut\u00ebsi m\u00eb lutet, pra p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb ata drejt t\u00eb udh\u00ebzuar, le t\u00eb m\u00eb p\u00ebrgjigjen ata Mua dhe le t\u00eb m\u00eb besojn\u00eb Mua. El Bekareh: 186.<\/p>\n
Dhe shum\u00eb ajete tjera q\u00eb aludojn\u00eb n\u00eb vler\u00ebn e lutjes, e q\u00eb disa prej tyre I soll\u00ebm m\u00eb her\u00ebt.<\/p>\n
Kurse nga hadithet pejgamberike:<\/p>\n
Transmetohet nga Nu\u00ebman ib\u00ebn Beshir radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Lutja \u00ebsht\u00eb vet adhurimi”.4<\/p>\n
Transmetohet nga Ebu Hurejre radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Nuk ka gj\u00eb m\u00eb bujare p\u00ebr Allahun e lart\u00ebsuar se sa lutja”.5<\/p>\n
4 Tra. Ebu Davudi 2\/77, Tirmidhiu 5\/211, Ib\u00ebn Maxheh 2\/1258, shejh Albani rahimehullah hadithin e ka klasifikuar si t\u00eb sakt\u00eb n\u00eb Sahihut Tirmidhi 1\/138.<\/p>\n
5 Tirmidhiu 5\/455, Ib\u00ebn Maxheh 2\/1258, Hakimi dhe Dhehebiu e kan\u00eb cil\u00ebsuar si t\u00eb sakt\u00eb e poashtu edhe Albani (hasen) n\u00eb Sahihut Tirmidhi 3\/138.<\/p>\n
Transmetohet nga Ebu Hurejre radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Kush nuk i lutet Allahut, Allahu i hidh\u00ebrohet atij”.6<\/p>\n
Transmetohet nga Selman El Farisij radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “V\u00ebrtet\u00eb q\u00eb Zoti i juaj i madh\u00ebrish\u00ebm dhe i lart\u00ebsuar \u00ebsht\u00eb i Turpsh\u00ebm, Bujar, ka turp nga robi i Tij q\u00eb kur i ngret duart e tij p\u00ebr t’u lutur, q\u00eb t’ia kthej\u00eb ato zbraz\u00ebt”.7<\/p>\n
E s’ka dyshim se lutja \u00ebsht\u00eb prej shkaqeve m\u00eb t\u00eb forta p\u00ebr t’i larguar t\u00eb k\u00ebqijat dhe p\u00ebr t’i realizuar k\u00ebrkesat, e q\u00eb nj\u00ebherit \u00ebsht\u00eb ilaqi m\u00eb i dobish\u00ebm, ngase q\u00ebndron si armik i sprov\u00ebs, e largon at\u00eb dhe e sh\u00ebron, apo edhe e ndal zbritjen e sprov\u00ebs dhe ndihmon n\u00eb ngritjen e saj, ose n\u00ebse ve\u00e7se ka zbritur ndihmon n\u00eb leht\u00ebsimin e saj. K\u00ebshtuq\u00eb lutja \u00ebsht\u00eb arma e besimtarit, andaj edhe lutja karshi sprov\u00ebs i ka tri raporte:<\/p>\n
1-Lutja mund t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e fuqishme se sprova, andaj edhe e largon at\u00eb.<\/p>\n
2-Mund t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e dob\u00ebt se sprova, gj\u00eb q\u00eb ndodh q\u00eb sprova t’i shtohet e t\u00eb sprovohet robi m\u00eb shum\u00eb, porse shpeshher\u00eb e leht\u00ebson sprov\u00ebn edhe n\u00ebse lutja \u00ebsht\u00eb e dob\u00ebt.<\/p>\n
3-Q\u00eb t\u00eb dyjat ta ballafaqojn\u00eb nj\u00ebra tjetr\u00ebn dhe mos ta prekin asnj\u00ebra pronarin e saj.8<\/p>\n
Transmetohet nga Abdullah ib\u00ebn Umeri radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Lutja b\u00ebn dobi p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ka zbritur dhe p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ska zbritur, andaj lutuni o rob\u00ebr t\u00eb Allahut”.9<\/p>\n
Transmetohet nga Selmani radijallahu anhu se Pejgamberi alehis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Nuk e kthen Kaderin gj\u00eb p\u00ebrve\u00e7se lutjes, dhe nuk e shton jet\u00ebn (jep bereqet) ve\u00e7se b\u00ebmir\u00ebsia”.10<\/p>\n
Kushtet e lutjes dhe pengesat e p\u00ebrgjigjjes<\/p>\n
Ib\u00ebn Kajjimi rahimehullah n\u00eb Librin e tij “El Xhevabu El Kafi” fq.36 thot\u00eb:<\/p>\n
“Lutjet dhe Teavidhatet (lutjet e posa\u00e7me me k\u00ebrkim mbrojtje, strehim e ruajtje nga Allahu prej t\u00eb k\u00ebqiave apo shejtanit) ngjasojn\u00eb me arm\u00ebn, meq\u00eb arma \u00ebsht\u00eb e dobishme n\u00eb baz\u00eb t\u00eb fuqis\u00eb s\u00eb goditjes e jo mpreht\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj, andaj sa her\u00eb q\u00eb arma \u00ebsht\u00eb arm\u00eb e plot\u00ebsuar pa t\u00eb met\u00eb n\u00eb t\u00eb dhe me goditje t\u00eb fuqishme, arrihet mposhtja e armikut. Gjersa sa her\u00eb q\u00eb mungon nj\u00ebri nga k\u00ebto tri elemente, edhe ndikimi \u00ebsht\u00eb i paefekt. Q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se, n\u00ebse lutja n\u00eb vete nuk \u00ebsht\u00eb e mir\u00eb, ose<\/p>\n
6 Sahihut Tirmidhi 3\/138.<\/p>\n
7 Sahihut Tirmidhi 3\/179 dhe Sahihu Ib\u00ebn Maxheh 3865.<\/p>\n
8 El Xhevab El kafi fq.22-24 t\u00eb Ib\u00ebn Kajjim El Xhevzije.<\/p>\n
9 Tra. Hakimi 1\/493, Ahmedi 5\/234, dhe Albani e ka vler\u00ebsuar si hadith Hasen n\u00eb Sahihul Xhami’\u00eb 3402<\/p>\n
10 Tra.Tirmidhiu nr.2239, Hakimi 1\/493, e ka vler\u00ebsuar si t\u00eb sakt\u00eb dhe e ka p\u00eblqyer Dhehebiu, dhe Albani e ka shpallur si hadith Hasen n\u00eb Silsile es Sahiha nr.154.<\/p>\n
lut\u00ebsi gjat\u00eb lutjes s\u00eb tij me gjuh\u00eb nuk e ka b\u00ebr\u00eb edhe me zem\u00ebr, ose ka pasur ndonj\u00eb penges\u00eb p\u00ebr p\u00ebrgigje, at\u00ebher\u00eb nuk arrihet efekti”.<\/p>\n
Kushtet e lutjes<\/p>\n
1-Sinqeriteti: si n\u00eb \u00e7do adhurim nj\u00ebashtu edhe n\u00eb lutje sinqeriteti \u00ebsht\u00eb kushti i par\u00eb, vet\u00ebm e vet\u00ebm q\u00eb vepra t\u00eb pranohet tek Allahu, duke mos i shoq\u00ebruar Atij ask\u00eb n\u00eb at\u00eb adhurim, Allahu i madh\u00ebrish\u00ebm thot\u00eb:<\/p>\n
“..dhe lutjuni sinqerisht Atij, duke i b\u00ebr\u00eb p\u00ebrulje!” El Earaf: 29.<\/p>\n
2-Pasimi; edhe ky kusht duhet t\u00eb jet\u00eb prezent n\u00eb \u00e7do adhurim, p\u00ebr shkak t\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb Allahut t\u00eb lart\u00ebsuar:<\/p>\n
“Thuaj: “Un\u00eb jam vet\u00ebm njeri, sikurse ju, mua m\u00eb shpallet se vet\u00ebm nj\u00eb Zot \u00ebsht\u00eb Zoti juaj, e kush \u00ebsht\u00eb q\u00eb e shpreson takimin e Zotit t\u00eb vet, le t\u00eb b\u00ebj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb mir\u00eb, e n\u00eb adhurimin ndaj Zotit t\u00eb tij t\u00eb mos p\u00ebrziej\u00eb ask\u00eb”. El Kehf: 110.<\/p>\n
Me vep\u00ebr t\u00eb mir\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim q\u00eb ajo t\u00eb jet\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me sheriatin e Allahut duke pasur p\u00ebr q\u00ebllim Allahun azze ve xhel. K\u00ebt\u00eb e forcon fakti q\u00eb n\u00ebse vepra nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me sheriatin e Allahut, at\u00ebher\u00eb ajo \u00ebsht\u00eb e kot\u00eb, e papranuar dhe e refuzuar; Pejgamberi alejhi selam ka th\u00ebn\u00eb: “Kush shpik n\u00eb k\u00ebt\u00eb fen\u00eb ton\u00eb \u00e7ka nuk \u00ebsht\u00eb prej saj, ajo \u00ebsht\u00eb e refuzuar”11, nd\u00ebrsa n\u00eb nj\u00eb transmetim tjet\u00ebr: “Kush vepron nj\u00eb vep\u00ebr, dhe ajo nuk \u00ebsht\u00eb sipas \u00e7\u00ebshtjes (fes\u00eb) ton\u00eb, ajo \u00ebsht\u00eb e refuzuar”. Tra.Muslimi nr.1718.<\/p>\n
3-T’i z\u00ebsh bes\u00eb Allahut dhe t\u00eb jesh i bindur se p\u00ebrgjigjet:<\/p>\n
Ky kush \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr kushtet m\u00eb madhore p\u00ebr pranimin e lutjes, ngase Ai \u00ebsht\u00eb i Plotfuqish\u00ebm p\u00ebr gjith\u00e7ka, meq\u00eb kur Ai thot\u00eb p\u00ebr di\u00e7ka: B\u00ebhu, ajo b\u00ebhet; Allahu i madh\u00ebrish\u00ebm thot\u00eb:<\/p>\n
“Ne kur d\u00ebshirojm\u00eb nj\u00eb send vet\u00ebm i themi atij: “B\u00ebhu!”, ai menj\u00ebher\u00eb b\u00ebhet”. En Nah\u00ebl 40.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa Pejgamberi alejhis selam n\u00eb hadithin kudsij nga Zoti i tij transmeton se ka th\u00ebn\u00eb: “O rob\u00ebrit e Mij, sikur t\u00eb par\u00ebt e juaj dhe fundit, nga njer\u00ebzit dhe xhind\u00ebt, t\u00eb mblidheshin n\u00eb nj\u00eb posit\u00eb, dhe t\u00eb m\u00eb k\u00ebrkoni mua, dhe T’i p\u00ebrgjigjem k\u00ebrkesave t\u00eb tyre, kjo nuk do t\u00eb pak\u00ebsonte asgj\u00eb nga ajo q\u00eb gjendet tek Un\u00eb, aq sa pak\u00ebson<\/p>\n
11 Tra.Buhariu nr.2697 dhe Muslimi nr.1718<\/p>\n
gjilp\u00ebra kur futet n\u00eb deti (dhe nxirret)”. Tra.Muslimi 2577 nga Ebu Dherri radijallahu anhu.<\/p>\n
Kjo tregon p\u00ebr p\u00ebrsosm\u00ebrin\u00eb e fuqis\u00eb se Allahut subhanehu ve teala, pasurin\u00eb e Tij t\u00eb pahargjuar edhe n\u00ebse rob\u00ebt vazhdimisht k\u00ebrkojn\u00eb prej Tij p\u00ebr nevojat e tyre.<\/p>\n
Muslimani kur kupton k\u00ebt\u00eb realitet p\u00ebr Zotin e vet, at\u00ebher\u00eb nuk i mbetet gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se t’i lutet Allahut me bindje se Ai do t’i p\u00ebrgjigjet, dhe mu p\u00ebr k\u00ebt\u00eb Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Lutjuni Allahut dhe ju duke qen\u00eb t\u00eb bindur p\u00ebr p\u00ebrgjigje…”. Tra.Tirmidhiu, Ahmedi dhe Hakimi. Albani n\u00eb Sahihut Tirmidhi thot\u00eb se hadithi \u00ebsht\u00eb Hasen.<\/p>\n
4-P\u00ebrq\u00ebndrimi i zemr\u00ebs gjat\u00eb lutjes, p\u00ebrulja dhe d\u00ebshira p\u00ebr shp\u00ebrblimin q\u00eb gjendet tek Allahu dhe frika nga d\u00ebnimi i Tij; Allahu azze ve xhel-l thot\u00eb:<\/p>\n
“Dhe n\u00eb vete p\u00ebrmende Zotin t\u00ebnd, me p\u00ebrulje dhe droj\u00eb \u2013 jo me z\u00eb t\u00eb lart\u00eb, n\u00eb m\u00ebngjes dhe mbr\u00ebmje, dhe mos u b\u00ebn i pakujdessh\u00ebm”. El Earaf: 205<\/p>\n
Kjo jep me kuptue, se muslimani kur t’i lutet Zotit t\u00eb vet, duhet ta ket\u00eb zemr\u00ebn prezente aty gjat\u00eb lutjes, t\u00eb jet\u00eb i p\u00ebrqendruar me zem\u00ebr e v\u00ebmendje gjat\u00eb lutjes, e jo t’i lutet Allahut kurse zemra dhe mendja e tij t\u00eb jet\u00eb diku tjet\u00ebr. Ib\u00ebn Rexheb el Hanbeli n\u00eb librin e tij “Xhamiul Ulum vel Hikem” (2\/403) thot\u00eb se ky \u00ebsht\u00eb kushti kryesor p\u00ebr t’iu pranuar lutja lut\u00ebsit. Ky kusht edhe \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur dhe porositur nga Pejgamberi alejhi selam, i cili thot\u00eb: “Lutjuni Allahut dhe ju duke qen\u00eb t\u00eb bindur p\u00ebr p\u00ebrgjigje, si dhe dijeni se Allahu nuk i p\u00ebrgjigjet lutjes q\u00eb buron nga zemra e pav\u00ebmendshme”. Sahihut Tirmidhi 2766.<\/p>\n
5-Vendosm\u00ebria dhe serioziteti gjat\u00eb lutjes:<\/p>\n
Muslimani kur t’i lutet Zotit t\u00eb vet, duhet t\u00eb jet\u00eb i vendosur n\u00eb lutjen e tij dhe serioz e mos t\u00eb b\u00ebj\u00eb p\u00ebrjashtime n\u00eb t\u00eb, meq\u00eb edhe Pejgamberi alejhis selam ka ndaluar nga kjo, kur edhe thot\u00eb: “Kur ndonj\u00ebri prej jush t\u00eb lutet, le t\u00eb jet\u00eb i vendosur n\u00eb lutjen e tij e mos t\u00eb thot\u00eb: O Allahu im, m\u00eb jep n\u00ebse do Ti, sepse v\u00ebrtet\u00eb Allahun askush nuk e detyron”. Tra.Buhari nr.6338 dhe Muslimi nr.2678.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa n\u00eb transmetimin e Ebu Hurejres radijallahu anhu, citohet: “Askush mos t\u00eb thot\u00eb: O Allahu im m\u00eb fal mua n\u00ebse do Ti, o Allahu im m\u00eb m\u00ebshiro n\u00ebse do Ti; por le t\u00eb jet\u00eb i vendosur n\u00eb k\u00ebrkes\u00eb dhe le ta \u00e7moj\u00eb k\u00ebrkes\u00ebn, meq\u00eb padyshim se p\u00ebr Allahun nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb ajo q\u00eb e jep Ai”. Tra. Buhariu nr.339 dhe Muslimi 2679.<\/p>\n
Pra, nga k\u00ebto dy hadithe m\u00ebsohet se s’ka nevoj\u00eb n\u00eb lutje t\u00eb thot\u00eb “n\u00ebse do Ti”, sepse kjo thuhet kur ke frik\u00eb se ai q\u00eb i je drejtuar me lutje do ta ngushtosh apo \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00eb dhe e madhe p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkesa jote. E kjo mund t\u00eb jet\u00eb k\u00ebshtu p\u00ebr ndonj\u00eb krijes\u00eb, por jo p\u00ebr Allahun e Plotfuqish\u00ebm, sepse ai \u00ebsht\u00eb i past\u00ebr nga pamund\u00ebsia dhe ngushtimi, Ai i cili posedon thesaret e qiejve dhe tokave, Ai i Cili q\u00eb prej se i ka krijuar<\/p>\n
krijesat vazhdimisht i furnizon dhe thesaret e Tij kurr\u00eb nuk hargjohen, aq sa hargjohet deti kur nxirret uj\u00eb nga ai me vrim\u00ebn e gjilp\u00ebr\u00ebs.<\/p>\n
Pengesat p\u00ebr p\u00ebrgjigjen e lutjes<\/p>\n
Me penges\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim di\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb mes lutjes dhe p\u00ebrgjigjes, nj\u00eb barier\u00eb e cila sfidon arritjen e p\u00ebrgjigjes.<\/p>\n
Prej k\u00ebtyre pengesave ve\u00e7ojm\u00eb:<\/p>\n
1-Zgjerimi n\u00eb harame: n\u00eb haj\u00eb, pije, veshje dhe n\u00eb t\u00eb ushqyerit.<\/p>\n
Transmetohet nga Ebu Hurejre radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Allahu \u00ebsht\u00eb i mir\u00eb dhe nuk pranon ve\u00e7se t\u00eb mir\u00ebn, dhe v\u00ebrtet\u00eb Allahu ka urdh\u00ebruar besimtar\u00ebt me at\u00eb q\u00eb ka urdh\u00ebruar pejgamber\u00ebt, i Lart\u00ebsuari ka th\u00ebn\u00eb:<\/p>\n
“O ju t\u00eb d\u00ebrguar, hani at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e lejuar dhe e mir\u00eb dhe b\u00ebni vepra t\u00eb mira se Un\u00eb e di at\u00eb q\u00eb ju veproni” El Mu\u00ebminun 40.<\/p>\n
Dhe ka th\u00ebn\u00eb:<\/p>\n
“O ju q\u00eb besuat, hani nga t\u00eb mirat q\u00eb u kemi dh\u00ebn\u00eb” El Bekare 172<\/p>\n
Pastaj p\u00ebrmendi njeriun me udh\u00ebtimin e gjat\u00eb, flok\u00ebshprishur dhe i pluhuros, i cili kur ngriti duart p\u00ebr n\u00eb qiell (duke u lutur): O Zot, o Zot! Por, si t’i p\u00ebrgjigjet Zoti atij, kur ai kishte ngr\u00ebn\u00eb me haram, kishte pir\u00eb me haram, ishte veshur me haram dhe \u00ebsht\u00eb ushqyer me haram”. Tra.Muslimi nr.1015.<\/p>\n
Pra, me k\u00ebt\u00eb ishin t\u00eb urdh\u00ebruar t\u00eb gjith\u00eb pejgamber\u00ebt, me t\u00eb mir\u00ebn, e me t\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim e mira e veprave, fjal\u00ebve dhe bindjeve, si\u00e7 thekson Ib\u00ebn Rexhebi n\u00eb Xhamiul Ulum (1\/250). Gj\u00eb q\u00eb k\u00ebshillon besimtarin n\u00ebse ai do q\u00eb Allahu t’i p\u00ebrgjigjet lutjes s\u00eb tij.<\/p>\n
P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye edhe shok\u00ebt e Pejgamberit alejhis selam ishin shum\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm q\u00eb mos t\u00eb han\u00eb ve\u00e7se nga hallalli dhe t’i shmangen t\u00eb ushqyerit me haram; si\u00e7 edhe transmetohet nga Aisheja radijallahu anha se Ebu Bekri radijallahu anhu kishte nj\u00eb djalosh (rob) q\u00eb i jepte mall p\u00ebr t\u00eb tregtuar me t\u00eb djaloshi (dhe nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb fitimit ia ndante djaloshit), dhe Ebu Bekri hante nga fitimi i tij. Nj\u00eb dit\u00eb djaloshi erdhi me ca ushqim, Ebu Bekri e ngr\u00ebni at\u00eb, e djaloshi i tha: A e di se prej nga e kam k\u00ebt\u00eb? Ebu Bekri i tha: Prej nga? Djaloshi tha: Gjat\u00eb injoranc\u00ebs i b\u00ebja fall nj\u00eb personit, e q\u00eb un\u00eb nuk e dija at\u00eb, por e mashtroja, e ai m\u00eb paguante p\u00ebr at\u00eb sh\u00ebrbim. Kjo q\u00eb e ngr\u00ebne ishte nga ai p\u00ebrfitim. Ebu Bekri (kur e kuptoi k\u00ebt\u00eb) e futi dor\u00ebn e tij (n\u00eb fyt) dhe vjolli \u00e7do gj\u00eb q\u00eb kishte n\u00eb barkun e tij”. Tra.Buhariu 3842.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb transmetim tek Ebu Nuajmi n\u00eb “El Hulje” dhe Ahmedi n\u00eb “Ez Zuhdu” transmetohet: “Ebu Bekrit m\u00eb pas iu tha: T\u00eb m\u00ebshiroft\u00eb Allahu, t\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb e b\u00ebre ve\u00e7<\/p>\n
p\u00ebr at\u00eb kafshat\u00eb? Ai u p\u00ebrgjigj: Sikur mos t\u00eb kishte dalur (kafshata) vet\u00ebm se bashk\u00eb me shpirtin, do ta kisha nxjerrur, e kam d\u00ebgjuar t\u00eb D\u00ebrguarin e Allahut duke th\u00ebn\u00eb: “\u00e7do trup q\u00eb zhvillohet nga mashtrimet (me haram) atij i takon zjarri”. Andaj pata frik\u00eb t\u00eb zhvillohet di\u00e7 nga trupi im nga kjo kafshat\u00eb”. Sahihul Xhami\u00eb (4\/172).<\/p>\n
2-Ngutia dhe l\u00ebrja e lutjes:<\/p>\n
Nga pengesat e mosarritjes s\u00eb p\u00ebrgjigjes \u00ebsht\u00eb kur robi musliman ngutet dhe e l\u00eb lutjen p\u00ebr shkak t\u00eb vones\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjigjes. Robi nuk duhet t\u00eb b\u00ebhet pesimist nga p\u00ebrgjigja, por duhet t\u00eb vazhdoj\u00eb dhe t’i p\u00ebrgj\u00ebrohet Zotit t\u00eb tij derisa t\u00eb realizohet p\u00ebrgjigja, sepse k\u00ebt\u00eb e do edhe Allahu nga robi i Tij \u2013p\u00ebrgj\u00ebrimin.<\/p>\n
N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb transmeton Ebu Hurejre radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Secilit prej jush u p\u00ebrgjigjet p\u00ebrderisa ai nuk ngutet e thot\u00eb: U luta, por nuk mu p\u00ebrgjegj”. Tra.Buhariu nr.634 dhe Muslimi nr.2735.<\/p>\n
Gjithashtu transmetohet nga Ebu Hurejre radijallahu se Pejgamberi alehis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Robi t\u00eb sheh p\u00ebrgjigje pand\u00ebrprer\u00eb, p\u00ebrderisa nuk lutet p\u00ebr m\u00ebkat, ose k\u00ebputje t\u00eb lidhjeve farefisnore, ose nuk ngutet”. U tha: O i D\u00ebrguari i Allahut, e \u00e7ka \u00ebsht\u00eb ngutia? Ai tha: “Robi thot\u00eb: U luta e u luta, por nuk e pash\u00eb q\u00eb do t\u00eb m\u00eb p\u00ebrgjigjet, at\u00ebher\u00eb robi nd\u00ebrpret lutjet dhe e l\u00eb at\u00eb”. Tra.Muslimi nr..2096.<\/p>\n
Kjo na m\u00ebson se robi nuk duhet t’i ndal lutjet, pasiq\u00eb Allahu ndodh q\u00eb ta vonoj\u00eb p\u00ebrgjigjen p\u00ebr shkak t\u00eb mosplot\u00ebsimit t\u00eb kushteve t\u00eb lutjes, apo t\u00eb prezenc\u00ebs s\u00eb ndonj\u00eb pengese, apo p\u00ebr ndonj\u00eb arsye tjet\u00ebr q\u00eb vet\u00ebm Allahu e di dhe ajo \u00ebsht\u00eb n\u00eb interes t\u00eb njeriut. Andaj robi duhet t\u00eb kthehet e t\u00eb llogaris\u00eb vetveten dhe t\u00eb pendohet tek Allahu nga t\u00eb gjitha m\u00ebkatet, si dhe t\u00eb vazhdoj\u00eb t’I p\u00ebrgj\u00ebrohet Zotit n\u00eb lutjen e tij derisa Allahu t’i p\u00ebrgjigjet, sepse m\u00ebshira e Tij \u00ebsht\u00eb af\u00ebr atyre q\u00eb b\u00ebjn\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n
3-Kryerja e m\u00ebkateve dhe harameve:<\/p>\n
Ndodh q\u00eb edhe m\u00ebkatet t\u00eb jen\u00eb penges\u00eb p\u00ebr t\u00eb arritur p\u00ebrgjigje nga lutja, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye Allahu I madh\u00ebrish\u00ebm thot\u00eb:<\/p>\n
“All-llahu nuk e prish gjendjen e nj\u00eb populli (nuk ua largon t\u00eb mirat) p\u00ebr derisa ata ta ndryshojn\u00eb veten e tyre. Po, kur All-llahu vendos ta nd\u00ebshkoj\u00eb nj\u00eb popull, at\u00eb nuk ka kush q\u00eb ta zbraps\u00eb. Ata, (njer\u00ebzit) nuk kan\u00eb mbrojt\u00ebs tjet\u00ebr pos Tij”. Er Readu: 11.<\/p>\n
4-Anshkalimi i obligimeve:<\/p>\n
Nj\u00ebashtu edhe l\u00ebnja e obligimeve \u00ebsht\u00eb penges\u00eb p\u00ebr arritjen e p\u00ebrgjigjes nga lutja, dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Pasha At\u00eb n\u00eb dor\u00ebn e t\u00eb Cilit \u00ebsht\u00eb<\/p>\n
shpirti im, ose do t\u00eb thirrni n\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe t\u00eb ndaloni nga e keqja, ose \u00ebsht\u00eb frik\u00eb q\u00eb Allahu t’ju d\u00ebrgoj\u00eb juve d\u00ebnim, e ju pastaj t’i luteni atij por ju nuk do t\u00eb keni p\u00ebrgjigje”. Tra.Tirmidhiu me sened hasen, Ahmedi dhe t\u00eb tjer\u00ebt. (Sahihul Xhami\u00eb 6947).<\/p>\n
5-Lutja p\u00ebr gjynah ose k\u00ebputje t\u00eb lidhjeve farefisnore<\/p>\n
6-Urt\u00ebsia Hyjnore, e robit i ipet di\u00e7ka m\u00eb e mir\u00eb<\/p>\n
Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Nuk ka musliman q\u00eb i lutet Allahut me nj\u00eb lutje dhe nuk ka n\u00eb t\u00eb gjynah apo k\u00ebputje t\u00eb lidhjeve farefisnore, ve\u00e7se Allahu do t’ia jap nj\u00ebr\u00ebn nga k\u00ebto tri gj\u00ebra: Ose i p\u00ebrgjigjet menj\u00ebher\u00eb lutjes s\u00eb tij, ose ia rezervon at\u00eb p\u00ebr ahiret, ose ia largon atij ndonj\u00eb t\u00eb keqe aq sa lutja e mir\u00eb”. Than\u00eb: meq\u00eb k\u00ebshtu, t\u00eb lutemi shum\u00eb. Ai tha: Allahu (ka dhe jep) edhe m\u00eb shum\u00eb”. Tra.Ahmedi 3\/18, Albani n\u00eb Sahihut Tirmidhi (181) thot\u00eb se hadithi \u00ebsht\u00eb Hasen.<\/p>\n
Normat e lutjeve<\/p>\n
Normat dhe edukatat e lutjes jan\u00eb t\u00eb shumta, por nga m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmet po i ve\u00e7ojm\u00eb k\u00ebto:<\/p>\n
1-Fillon me lavd\u00ebrimin dhe madh\u00ebrimin e Allahut, \u00e7o salavat mbi Pejgamberin dhe me t\u00eb e p\u00ebrfundon:<\/p>\n
Transmetohet nga Aliu radijallahu anhu se ka th\u00ebn\u00eb: “\u00e7do lutje \u00ebsht\u00eb e penguar gjersa t\u00eb \u00e7ohet salavat mbi Pejgamberin alejhis selam dhe familjen e tij”. Tra.Taberaniu n\u00eb Evsat (4\/448), dhe ky hadith \u00ebsht\u00eb transmetuar edhe nga shum\u00eb sahabij tjer\u00eb me senede t\u00eb mira dhe t\u00eb ngritura deri tek Pejgamberi alejhis selam (shih: Es Silsile es-Sahiha 5\/57 nr.2035).<\/p>\n
Transmetohet nga Fudaletu ib\u00ebn Ubejdilah radijallahu anhu se Pejgamberi i Allahut alejhis selam kishte d\u00ebgjuar nj\u00eb njeri duke u lutur n\u00eb lutjen e tij, por nuk kishte lavd\u00ebruar Allahun e lart\u00ebsuar e as nuk kishte ra n\u00eb salavat mbi Pejgamberin alejhis selam, k\u00ebshtu q\u00eb tha: “Ky (njeri) u ngut”. Pastaj e thirri at\u00eb dhe i tha: “Kur ndonj\u00ebri prej jush t\u00eb lutet, le t\u00eb filloj\u00eb me lavd\u00ebrimin dhe fal\u00ebnderimin e Allahut, pastaj le t\u00eb bjer\u00eb salavat mbi Pejgamberin, e pas k\u00ebsaj le t\u00eb lutet me \u00e7far\u00eb t\u00eb doj\u00eb”. Tra.Ebu Davudi nr.1481, Tirmidhiu nr.3477 dhe Albani e ka vler\u00ebsuar si t\u00eb sakt\u00eb.<\/p>\n
2-Lutu n\u00eb rehati e n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi<\/p>\n
Transmetohet nga Ebu Hurejre radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Kush d\u00ebshiron q\u00eb Allahu t’i p\u00ebrgjigjet atij gjat\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsive dhe problemeve, at\u00ebher\u00eb le t’i shpeshtoj\u00eb lutjet n\u00eb rehati”. Tra. Tirmidhiu, Hakimi, dhe Dhehebiu e ka sakt\u00ebsuar, Albani thot\u00eb se hadithi \u00ebsht\u00eb Hasen (Sahihut Tirmidhi 3\/140).<\/p>\n
3-Mos u lut kund\u00ebr familjes, pasuris\u00eb, f\u00ebmij\u00ebve ose vetvetes<\/p>\n
Transmetohet nga Xhabiri radijallahu anhu se nj\u00eb njeri kishte mallkuar deven e tij, e Pejgamberi alejhis selam kishte th\u00ebn\u00eb: Kush ishte ky q\u00eb mallkoi deven e tij”? Ai tha: Un\u00eb o i D\u00ebrguar i Allahut! Ai tha: “Zbrit nga ajo dhe mos na shoq\u00ebro me nj\u00eb t\u00eb mallkuar”. Pastj tha: “Mos u lutni kund\u00ebr vetvetes, as kund\u00ebr f\u00ebmij\u00ebve tuaj, as kund\u00ebr pasuris\u00eb tuaj, ngase po u p\u00ebrputh\u00ebn lutjet e juaja me koh\u00ebn e p\u00ebrgjigjes nga Allahu, ju do t\u00eb keni p\u00ebrgjigje”. Tra.Muslimi 3009.<\/p>\n
4-Mesataria e z\u00ebrit gjat\u00eb lutjes dhe p\u00ebrul\u00ebsia<\/p>\n
N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb, Allahu i madh\u00ebrish\u00ebm thot\u00eb:<\/p>\n
Lutnie Zotin tuaj t\u00eb p\u00ebrulun e n\u00eb heshtje, pse Ai nuk i do ata q\u00eb e teprojn\u00eb. El Earaf: 55.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa Pejgamberi alejhis selam gjat\u00eb nj\u00eb udh\u00ebtimi kur kishte d\u00ebgjuar disa udh\u00ebtar\u00eb duke ngritur z\u00ebrin me Tekbir (Allahu Ekber), u kishte th\u00ebn\u00eb: “O njer\u00ebz, qet\u00ebsojeni veten tuaj, ju nuk jeni duke iu lutur as nj\u00eb t\u00eb shurdhuri e as dikujt q\u00eb mungon, ju jeni duke ju lutur At\u00eb q\u00eb d\u00ebgjon dhe \u00ebsht\u00eb Af\u00ebr, pra Ai \u00ebsht\u00eb me ju”. Tra.Buhariu nr.4205 dhe Muslimi 2704.<\/p>\n
Pra, Allahu \u00ebsht\u00eb me juve me dijen e Tij dhe mbik\u00ebqyrjen e Tij.<\/p>\n
5-Ngritja e duarve gjat\u00eb lutjes<\/p>\n
Ebu Musa el Esha’ri radijallahu anhu rr\u00ebfen: “Pejgamberi alejhis selam lutej dhe ngriti duart e tij sa q\u00eb ia pash\u00eb t\u00eb bardh\u00ebt e n\u00ebnsqetullave t\u00eb tij”. Tra.Buhariu nr.6341.<\/p>\n
Transmetohet nga Selmani radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “V\u00ebrtet\u00eb q\u00eb Zoti juaj i lart\u00ebmadh\u00ebrish\u00ebm \u00ebsht\u00eb i Turpsh\u00ebm dhe Bujar, turp\u00ebrohet nga robi i Tij kur t’i ngrit\u00eb ai duart e tij (me lutje) t’ia kthej\u00eb t\u00eb zbraz\u00ebta”. Tra.Ebu Davudi, Tirmidhiu dhe t\u00eb tjer\u00ebt me sened t\u00eb mir\u00eb (Sahihut Tirmidhi 3\/179 t\u00eb Albanit).<\/p>\n
K\u00ebto ishin disa nga normat e lutjes, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ajo t\u00eb jet\u00eb e pranuar tek Allahut dhe t\u00eb arrijm\u00eb p\u00ebrgjigje.<\/p>\n
Koh\u00ebt dhe gjendjet kur pranohen lutjet<\/p>\n
1-Nat\u00ebn e Kadrit<\/p>\n
Transmetohet nga Aisheja radijallahu anha se ajo i ka th\u00ebn\u00eb Pejgamberit alejhis selam: O i D\u00ebrguar i Allahut, n\u00ebse e kuptoj se cila nat\u00eb \u00ebsht\u00eb nata e Kadrit, me \u00e7far\u00eb t\u00eb lutem n\u00eb t\u00eb? Ai tha: Thuaj: O Allahu im, v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb Ti je Fal\u00ebs dhe Bujar, e don faljen, andaj m\u00eb fal mua”. Tra.Tirmidhiu, Ib\u00ebn Maxheh, Ahmedi (Sahihut Tirmidhi dhe Ib\u00ebn Maxheh, Albani).<\/p>\n
2-Pas \u00e7do namazi farz dhe nat\u00ebn von\u00eb<\/p>\n
Transmetohet nga Ebu Umame El Bahilij radijallahu anhu se Pejgamberit alejhis selam i \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb: O i D\u00ebrguar i Allahut, cila lutje \u00ebsht\u00eb m\u00eb e d\u00ebgjueshmja? Ai u p\u00ebrgjigj: “N\u00eb thell\u00ebsin\u00eb e nat\u00ebs s\u00eb vonshme dhe pas \u00e7do namazi farz”. Sahihut Tirmidhi (3\/168).<\/p>\n
Transmetohet nga Ebu Hurejre radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Zoti yn\u00eb i Lartmadh\u00ebruar zbret \u00e7do nat\u00eb n\u00eb qiellin e tok\u00ebs kur t\u00eb mbes nj\u00eb e treta e fundit e nat\u00ebs dhe thot\u00eb: “Kush \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb m\u00eb lutet e T’i p\u00ebrgjigjem, kush m\u00eb k\u00ebrkon e Un\u00eb t’i jap, kush m\u00eb k\u00ebrkon falje e Un\u00eb t’a fali”. Tra.Buhariu 1145 dhe Muslimi 758.<\/p>\n
3-Mes ezanit dhe ikametit<\/p>\n
Transmetohet nga Enesi radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Mes ezanit dhe ikametit lutja nuk refuzohet, andaj lutuni”. Tra.Tirmidhiu, Ebu Davudi, Ahmedi me sened autentik (shih: Irvaul Galil nr.244, Albani).<\/p>\n
4-Gjat\u00eb ikametit, gjat\u00eb rreshtimit t\u00eb ushtris\u00eb dhe kur zbret shiu<\/p>\n
Transmetohet nga Sehli radijallahu anhu se Pejgamberi i Allahut alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Gjat\u00eb dy koh\u00ebve lut\u00ebsit nuk i refuzohet lutja e tij: Gjat\u00eb ikametit p\u00ebr namaz dhe n\u00eb rresht n\u00eb rrug\u00ebn e Allahut”. Tra.Ib\u00ebn Hibbani, Albani e ka vler\u00ebsuar si t\u00eb sakt\u00eb n\u00eb Sahihut Tergib vet Terhib 262.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb transmetim nga i nj\u00ebjti Sahabij thuhet: “Dhe kur zbret shiu”, kurse tek Hakimi “Dhe n\u00ebn Shiun”. Es Silsileh es Sahiha 1469.<\/p>\n
5-Gjat\u00eb nj\u00eb cop\u00eb kohe t\u00eb dit\u00ebs s\u00eb xhumas\u00eb pas ikindis\u00eb<\/p>\n
Transmetohet nga Ebu Hurejre radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “N\u00eb dit\u00ebn e xhumas\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb koh\u00eb, n\u00ebse muslimani lutet at\u00ebher\u00eb, Allahu do t’i p\u00ebrgjigjet atij, ajo koh\u00eb \u00ebsht\u00eb pas ikindis\u00eb”. Tra.Ahmedi 2\/272.<\/p>\n
6-Gjat\u00eb pirjes s\u00eb ujit Zemzem<\/p>\n
Transmetohet nga Xhabiri radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Uji i zemzemit \u00ebsht\u00eb p\u00ebr \u00e7far\u00eb t\u00eb pihet”. Tra.Ib\u00ebn Maxheh dhe Ahmedi, shih Irvaul Galil 1123, Albani.<\/p>\n
7-Kur muslimani \u00ebsht\u00eb n\u00eb sexhde<\/p>\n
Transmetohet nga Ebu Hurejre radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Robi m\u00eb s\u00eb af\u00ebrmi me Zotin e tij \u00ebsht\u00eb kur gjendet n\u00eb sexhde, prandaj shpeshtoni lutjet (n\u00eb sexhde)”. Tra.Muslimi 1\/350.<\/p>\n
8-Kur t\u00eb k\u00ebndoj\u00eb gjeli<\/p>\n
I D\u00ebrguari i Allahut alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Kur ta d\u00ebgjoni k\u00ebndimin e gjelit, k\u00ebrkoni prej t\u00eb mirave t\u00eb Allahut, meq\u00eb ai ka par\u00eb nj\u00eb melaike, e kur t\u00eb d\u00ebgjoni b\u00ebrtim\u00ebn e gomarit, k\u00ebrkoni mbrojtje te Allahu nga shejtani, meq\u00eb ai ka par\u00eb nj\u00eb shejtan”. Tra.Buhariu, Muslimi, Ebu Davudi, Tirmidhiu dhe Ahmedi.<\/p>\n
Lutjet q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrgjigje<\/p>\n
Cdokush q\u00eb pason rregullat e lutjes, kushtet, normat dhe largon pengesat, atij i p\u00ebrgjigjet Allahu i lartmadh\u00ebrish\u00ebm, gjersa sunneti pejgamberik ka kallzuar edhe disa lutje t\u00eb cilave u p\u00ebrgjigjet Allahu, kur plot\u00ebsohen kushtet:<\/p>\n
1-Lutja e muslimanit p\u00ebr v\u00ebllaun e vet musliman n\u00eb fsheht\u00ebsi<\/p>\n
Transmetohet me sened autentik se Umi Derdaja radijallahu anha i kishte th\u00ebn\u00eb Safvanit: A do t\u00eb shkosh n\u00eb haxh sivjet? Ai tha: Po. Ajo i tha: Lutju Allahut p\u00ebr neve p\u00ebr t\u00eb mira, Pejgamberi alejhis selam thonte: “Lutja e muslimanit n\u00eb fsheht\u00ebsi p\u00ebr v\u00eblluan e vet \u00ebsht\u00eb e pranuar. Sa her\u00eb q\u00eb ai lutet p\u00ebr v\u00ebllaun e vet p\u00ebr mir\u00eb, nj\u00eb melek tek koka e tij thot\u00eb: Amin, edhe ty t\u00eb qoft\u00eb nj\u00ebsoj”. Tra.Muslimi 2733<\/p>\n
2-Lutja e atij q\u00eb i b\u00ebr\u00eb padrejt\u00ebsi<\/p>\n
Transmetohet nga Ibni Abbasi radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam kur kishte d\u00ebrguar Muadhin n\u00eb Jemen nd\u00ebr tjerash i kishte th\u00ebn\u00eb: “Dhe ruaju nga lutja e atij q\u00eb i \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb padrejt\u00ebsi, mes lutjes s\u00eb tij dhe Allahut nuk ka kurrfar\u00eb pengese”. Tra.Buhariu 2448<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb transmetim: “Lutja e atij q\u00eb i \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb padrejt\u00ebsi \u00ebsht\u00eb e pranueshme edhe n\u00ebse ai \u00ebsht\u00eb m\u00ebkatar, sepse m\u00ebkati i tij \u00ebsht\u00eb p\u00ebr veten e tij”. Tra.Ahmedi, Ebu Davudi (Albani thot\u00eb se hadithi \u00ebsht\u00eb Hasen Es Silsileh es Sahiha 767).<\/p>\n
3-Lutja e prindit p\u00ebr f\u00ebmiun e vet, kund\u00ebr f\u00ebmiut dhe lutja e udh\u00ebtarit<\/p>\n
Transmetohet nga Ebu Hurejre radijallahu anhu se Pejgamberi alehis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Tri lutje kan\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb sigurta pam\u00ebdyshje: Lutja e atij q\u00eb i \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb padrejt\u00eb, lutja e udh\u00ebtarit dhe lutja e prindit p\u00ebr f\u00ebmiun e vet”. Tra.Tirmidhiu, Ebu Davudi dhe Ib\u00ebn Maxheh (Albani thot\u00eb se hadithi \u00ebsht\u00eb Hasen).<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb transmetim tjet\u00ebr autentik tek Ahmedi dhe Tirmidhiu: “..kund\u00ebr f\u00ebmiut t\u00eb vet”.<\/p>\n
4-Lutja e agj\u00ebruesit gjat\u00eb agj\u00ebrimit dhe n\u00eb koh\u00ebn e iftarit, dhe lutja e udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb drejt\u00eb<\/p>\n
Transmetohet nga Ebu Hurejre radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Tre personave nuk iu kthehet lutja: Agj\u00ebruesit derisa t\u00eb b\u00ebj\u00eb iftar, Udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb drejt\u00eb, dhe atij q\u00eb i \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb padrejt\u00ebsi, sa q\u00eb Allahu e ngrit\u00eb at\u00eb<\/p>\n
mbi re, i hapen dyert e qiellit, e Zoti thot\u00eb: “Pasha Krenarin\u00eb Time, do t\u00eb t\u00eb ndihmoj\u00eb ty qoft\u00eb edhe pas nj\u00eb kohe (m\u00eb von\u00eb)”. Tra.Tirmidhiu, Ib\u00ebn Maxheh dhe Bageviu (Sahihut Tirmidhi 2\/311, Albani).<\/p>\n
Nd\u00ebrsa nga Abdullah ib\u00ebn Amri radijallahu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Agj\u00ebruesit n\u00eb koh\u00ebn e iftarit nuk i kthehet lutja”. Tra.Ib\u00ebn Maxheh, Bejhakiu (Es sahiha 1211, Albani).<\/p>\n
5-Lutja e atij q\u00eb bie n\u00eb gjum\u00eb me abdest duke p\u00ebrmendur Allahun<\/p>\n
Transmetohet nga Muadh ib\u00ebn Xhebeli radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “\u00e7do musliman q\u00eb bie n\u00eb gjum\u00eb me abdest duke p\u00ebrmendur Allahun, e pastaj ngritet nat\u00ebn duke iu lutur Allahut p\u00ebr t\u00eb mirat e dunjas\u00eb dhe ahiretit, ve\u00e7se Allahu do t’i p\u00ebrgjigjet atij”. Tra.Ebu Davudi, Ahmedi (Sahihut Tergib vet Terhib \/245).<\/p>\n
6-Kush lutet me lutjen e Dhin Nunit (Junusit alejhis selam)<\/p>\n
Transmetohet nga Sead ib\u00ebn Ebi Vekas radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Lutja e Dhin Nunit kur ai u lut me t\u00eb gjersa gjendej n\u00eb peshkun e balen\u00ebs ishte: “La ilahe il-la Ente subhaneke inni kuntu minedh-dhalimin”. Nuk ka musliman q\u00eb lutet me t\u00eb p\u00ebr di\u00e7ka, ve\u00e7se Allahu do t’i p\u00ebrgjigjet atij”. Sahihut Tirmidhi 3\/168.<\/p>\n
7-Lutja e atij q\u00eb p\u00ebrmend Allahun shum\u00eb<\/p>\n
Transmetohet nga Ebu Hurejre radijallahu anhu se Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Tre personave nuk iu refuzohet lutja, (prej tyre): atij q\u00eb p\u00ebrmend Allahun shum\u00eb..”. Es Silsile es sahiha 1211, Albani.<\/p>\n
K\u00ebrkesat (lutjet) m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb robit drejtuar Zotit t\u00eb tij<\/p>\n
Robi k\u00ebrkon prej Zotit t\u00eb vet gjith\u00e7ka q\u00eb ai ka nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb, qoft\u00eb prej nevojave t\u00eb dynjas\u00eb apo prej t\u00eb mirave t\u00eb ahiretit, pasiq\u00eb Allahu (Dhul xhelali vel Ikram) posedon t\u00eb gjitha thesaret, gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb n\u00eb dor\u00ebn e Tij, Allahu thot\u00eb:<\/p>\n
“Nuk ka asnj\u00eb send e q\u00eb t\u00eb mos gjenden tek Ne thesaret e tij, por prej tij Ne japim me mas\u00eb t\u00eb caktuar”. Hixh\u00ebr: 21.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa Pejgamberi alejhis selam ka th\u00ebn\u00eb: “Ju k\u00ebrkoni prej Allahut \u00e7do nevoj\u00eb t\u00eb juaj\u00ebn, qoft\u00eb edhe n\u00ebse k\u00ebrkoni perin e nalles kur ajo k\u00ebputet”. Tra.Tirmidhiu me sened hasen.<\/p>\n
Mir\u00ebpo, robi ka q\u00ebllime m\u00eb madhore, n\u00eb t\u00eb cilat q\u00ebndron lumturia e v\u00ebrtet\u00eb, andaj edhe p\u00ebrq\u00ebndrohet n\u00eb k\u00ebrkimin e tyre prej Allahut, prej tyre:<\/p>\n
1-K\u00ebrkon nga Allahu udh\u00ebzimin e vazhduesh\u00ebm<\/p>\n
2-K\u00ebrkon nga Allahu faljen e m\u00ebkateve<\/p>\n
3-K\u00ebrkon nga Allahu xhennetin dhe mbrojtjen nga xhehennemi<\/p>\n
4-K\u00ebrkon nga Allahu q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb dhe forcimin n\u00eb fen\u00eb e Tij<\/p>\n
5-K\u00ebrkon nga Allahu vazhdimin e q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e t\u00eb mirave (dhuntive) dhe mosheqjen e tyre<\/p>\n
6-Mbrohet me Allahun nga sprovat e r\u00ebnda, d\u00ebshp\u00ebrimi i thell\u00eb, caktimi I keq dhe goditja e armiq\u00ebve.<\/p>\n
K\u00ebto ishin disa nga \u00e7\u00ebshtjet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb ka nevoj\u00eb t’i njoh\u00eb robi dhe t\u00eb mos jet\u00eb neglizhent ndaj tyre.<\/p>\n
Ve sal-lallahu ve sel-leme ve bareke ala nebijjina Muhammed ve ala alihi ve sahbihi ve men tebiahum bi ihsanin ila jevmid din.<\/p>\n
P\u00ebrshtati: Zejd Haziri<\/p>\n
Burimi: www.shkollaislame.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Autor: S e i d V e h f E l K a h t a n i (version i shkurtuar) Elhamdulilahi vahdehu ve ba\u00ebd: Pejgamber\u00ebt e Allahu aze ve xhel ishin pejgamber\u00eb q\u00eb jetonin me lutje dhe kjo nj\u00ebherit ishte arma e tyre m\u00eb e forte, dhe vet fakti q\u00eb ata jet\u00ebn e tyre e […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":{"0":"post-70","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-c105-fik"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}