{"id":8189,"date":"2026-08-09T22:28:37","date_gmt":"2026-08-09T22:28:37","guid":{"rendered":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=8189"},"modified":"2026-08-09T22:28:37","modified_gmt":"2026-08-09T22:28:37","slug":"ushqimi-dhe-pijet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shkollaislame.com\/?p=8189","title":{"rendered":"USHQIMI DHE PIJET"},"content":{"rendered":"<ol>\n<li>Allahu u dha krijesave mir\u00ebsi me boll\u00ebk, e prej m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhave \u00ebsht\u00eb mir\u00ebsia e ushqimit dhe pijes. Pa to s\u2019ka jet\u00eb p\u00ebr njeriun dhe kafsh\u00ebt, gj\u00eb q\u00eb e b\u00ebn t\u00eb domosdoshme fal\u00ebnderimin dhe p\u00ebrkushtimin ndaj Allahut n\u00eb vazhdim\u00ebsi. I p\u00ebrkujton rob\u00ebrit se Allahu \u00ebsht\u00eb i Gjalli, i P\u00ebrjetshmi, i Vetmi, Absoluti dhe Krijuesi i \u00e7do gj\u00ebje. T\u00eb gjitha krijesat kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr T\u00eb, e Ai \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet i pavarur prej tyre. I p\u00ebrkujton se Allahu \u00ebsht\u00eb Absoluti, t\u00eb Cilit i p\u00ebrgj\u00ebrohen gjith\u00eb krijesat n\u00eb t\u00eb gjitha nevojat, gjendjet dhe domosdoshm\u00ebrit\u00eb e tyre.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Allahu thot\u00eb: \u201cUshqehuni me gj\u00ebrat e lejuara dhe t\u00eb mira q\u00eb jua ka dh\u00ebn\u00eb Allahu dhe fal\u00ebnderoni p\u00ebr mir\u00ebsit\u00eb e Allahut, n\u00ebse v\u00ebrtet e adhuroni At\u00eb.\u201d (En Nahl, 114)<\/p>\n<p>Dhe thot\u00eb: \u201cA e shihni ujin q\u00eb pini? Vall\u00eb, ju e zbrisni at\u00eb prej reve apo Ne e zbresim?\u00a0 N\u00ebse duam, Ne e b\u00ebjm\u00eb at\u00eb t\u00eb njelm\u00ebt, andaj p\u00ebrse nuk jeni mir\u00ebnjoh\u00ebs?!\u201d (El Vakia, 68-70)<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li>Myslimani duhet t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb rregullat dhe etik\u00ebn e ushqimit dhe pijes, e t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb hallallin n\u00eb ushqimin, pijen, veshjen dhe n\u00eb t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjet tjera t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij.<\/li>\n<li>Jeta e myslimanit e t\u00ebra \u00ebsht\u00eb p\u00ebr Allahun, kur \u00ebsht\u00eb serioz dhe kur b\u00ebn shaka, kur punon dhe kur pushon, kur fle dhe kur \u00ebsht\u00eb i zgjuar, kur udh\u00ebton dhe kur \u00ebsht\u00eb vendas. Allahu thot\u00eb: \u201cThuaj: N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime, i p\u00ebrkasin vet\u00ebm Allahut, Zotit t\u00eb bot\u00ebve. Ai nuk ka asnj\u00eb ortak. K\u00ebshtu jam urdh\u00ebruar dhe un\u00eb jam i pari q\u00eb i n\u00ebnshtrohem Atij\u201d. (El Enam, 162-163)<\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00ebp\u00ebrmjet nijetit t\u00eb mir\u00eb myslimani gj\u00ebrat e lejuara i shnd\u00ebrron n\u00eb adhurim. Ai nuk lejon q\u00eb t\u2019i ik\u00ebn nj\u00eb or\u00eb nga jeta e tij pa ndonj\u00eb dobi, adetet e tij t\u00eb p\u00ebrditshme dhe pun\u00ebt e tij q\u00eb jan\u00eb t\u00eb lejuara, si ushqimi, pija, gjumi, ecja, i shnd\u00ebrron n\u00eb adhurim, duke e b\u00ebr\u00eb nijetin q\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtyre pun\u00ebve t\u00eb lejuara t\u00eb forcohet dhe t\u00eb fitoj\u00eb energji p\u00ebr adhurim dhe rip\u00ebrt\u00ebritje t\u00eb aktivitetit. Pejgamberi \ufdfa thoshte: \u201cVeprat shp\u00ebrblehen sipas nijetit dhe \u00e7donj\u00ebri e merr shp\u00ebrblimin sipas asaj q\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb nijet.\u201d<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>N\u00ebse myslimani p\u00ebr gjumin q\u00eb e b\u00ebn shpreson shp\u00ebrblim tek Allahu dhe e b\u00ebn me nijet q\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet gjumit t\u00eb forcohet p\u00ebr adhurime dhe t\u00eb pushoj\u00eb p\u00ebr ta rip\u00ebrt\u00ebrir\u00eb aktivitetin e trupit q\u00eb t\u00eb marr\u00eb fuqi p\u00ebr adhurim, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast gjumi shnd\u00ebrrohet n\u00eb adhurim dhe n\u00ebnshtrim, ashtu si\u00e7 Muadh ibn Xhebeli i tha Ebu Musa El Eshariut: \u201cUn\u00eb flej n\u00eb pjes\u00ebn e par\u00eb t\u00eb nat\u00ebs dhe pasi e b\u00ebj pjes\u00ebn e caktuar t\u00eb gjumit, zgjohem dhe lexoj nga ajo q\u00eb Allahu e p\u00ebrcaktoi p\u00ebr mua. P\u00ebr gjumin q\u00eb e b\u00ebj shpresoj shp\u00ebrblim tek Allahu ashtu si\u00e7 shpresoj shp\u00ebrblim p\u00ebr ngritjen nga gjumi.\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li>Ushqimi dhe pija n\u00eb thelb lejohen dhe llogariten t\u00eb pastra, derisa t\u00eb vjen argument q\u00eb e d\u00ebshmon t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn. K\u00ebshtu q\u00eb, nuk gjykohet p\u00ebr ndonj\u00eb lloj ushqimi apo pije se \u00ebsht\u00eb i ndaluar apo i papast\u00ebr, ve\u00e7 n\u00ebse v\u00ebrtetohet me argument t\u00eb sakt\u00eb.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Allahu thot\u00eb: \u201c\u00cbsht\u00eb Ai q\u00eb p\u00ebr ju ka krijuar \u00e7do gj\u00eb q\u00eb ka n\u00eb Tok\u00eb.\u201d (El Bekare, 29)<\/p>\n<p>Dhe thot\u00eb: \u201cThuaj: \u2018Kush i ka penguar stolit\u00eb dhe ushqimet e k\u00ebndshme, t\u00eb cilat Ai i ka krijuar p\u00ebr rob\u00ebrit e Vet?\u2019&#8230; \u201d (El Araf, 32)<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li>Esenca te kafsh\u00ebt e gjalla \u00ebsht\u00eb se lejohet therja dhe ngr\u00ebnia e tyre derisa t\u00eb vjen argument q\u00eb e d\u00ebshmon t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn.<\/li>\n<li>Esenca te kafsh\u00ebt e therura (q\u00eb nuk dihet prejardhja tyre, kush i theri ato dhe m\u00ebnyr\u00ebn e therjes s\u00eb tyre) \u00ebsht\u00eb ndalesa. K\u00ebshtu q\u00eb nuk lejohet t\u00eb konsumohet kafsha e therur ve\u00e7 n\u00ebse dihet q\u00eb \u00ebsht\u00eb therur sipas rregullave t\u00eb fes\u00eb.<\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00ebse kemi dyshim te kafsha e gjall\u00eb se a \u00ebsht\u00eb hallall apo haram, n\u00eb thelb duhet me qen\u00eb hallall, k\u00ebshtu q\u00eb lejohet therja saj dhe t\u00eb ham\u00eb prej mishit t\u00eb saj. Mir\u00ebpo n\u00ebse dyshojm\u00eb te mishi se a \u00ebsht\u00eb prej kafsh\u00ebs s\u00eb therur apo \u00ebsht\u00eb cof\u00ebtin\u00eb, n\u00eb thelb duhet me qen\u00eb haram, derisa t\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb rrethanat t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e ta llogarisim p\u00ebr hallall.<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li>Ushqimet prej drith\u00ebrave dhe fryteve, si perimet e pem\u00ebt, etj., pra q\u00eb nuk vijn\u00eb nga shtaz\u00ebt; t\u00eb gjitha jan\u00eb t\u00eb lejuara, ve\u00e7 n\u00ebse gjendet n\u00eb to di\u00e7ka e d\u00ebmshme si helmi, etj., q\u00eb e b\u00ebn t\u00eb ndaluar p\u00ebrdorimin e tyre.<\/li>\n<li>Shtaz\u00ebt jan\u00eb dy lloj:<\/li>\n<\/ol>\n<p>&#8211; Shtaz\u00ebt e detit: lejohet ngr\u00ebnia e \u00e7do gj\u00ebje q\u00eb gjendet n\u00eb deti, qoft\u00eb e gjall\u00eb apo e ngordhur, duke u bazuar n\u00eb fjal\u00ebt e Allahut: \u201cJu \u00ebsht\u00eb lejuar gjuetia e detit dhe \u00e7do ushqim nga deti&#8230; \u201d (El Maide, 96)<\/p>\n<p>\u201cGjuetia e detit\u201d p\u00ebr q\u00ebllim \u00ebsht\u00eb shtaz\u00ebt e gjalla.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa \u201cushqimi nga deti\u201d p\u00ebr q\u00ebllim \u00ebsht\u00eb shtaz\u00ebt e ngordhura.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>&#8211; Shtaz\u00ebt e tok\u00ebs: n\u00eb thelb lejohet ngr\u00ebnia e tyre, p\u00ebrve\u00e7 atyre q\u00eb feja i ndaloi me argument t\u00eb sakt\u00eb.<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li>Kriteri q\u00eb e p\u00ebrcakton llojin e shtaz\u00ebve tok\u00ebsore dhe shpend\u00ebve t\u00eb ndaluara:<\/li>\n<\/ol>\n<p>&#8211; \u00c7do gj\u00eb q\u00eb islami njoftoi se \u00ebsht\u00eb i f\u00eblliqur si: derri dhe gomari.<\/p>\n<p>&#8211; Apo njoftoi p\u00ebr llojin e tij si \u00e7do eg\u00ebrsir\u00eb mishngr\u00ebn\u00ebse (shqyese) si: luani, qeni, macja e eg\u00ebr dhe ujku; dhe \u00e7do shpend kthetrashqyes si: skifteri (sokoli) dhe shqiponja.<\/p>\n<p>&#8211; Apo q\u00eb njihet f\u00eblliq\u00ebsira e tij si: miu dhe insektet (si brumbulli, kacabu, miza, etj.).<\/p>\n<p>Te insektet b\u00ebn\u00eb p\u00ebrjashtim karkaleci (edhe n\u00ebse \u00ebsht\u00eb i ngordhur), lejohet ngr\u00ebnia e tij.<\/p>\n<p>&#8211; Apo f\u00eblliq\u00ebsira e tij vjen kalimthi si: kafsha (q\u00eb n\u00eb esenc\u00eb \u00ebsht\u00eb hallall, por) q\u00eb ushqehet me gj\u00ebra t\u00eb f\u00eblliqura (e kjo e b\u00ebn haram ngr\u00ebnien e mishit t\u00eb saj).<\/p>\n<p>&#8211; Apo q\u00eb islami urdh\u00ebroi mbytjen e tij si: gjarprin, akrepin, gekon (hardhuc\u00ebn tropikale); sepse sikur t\u00eb ishte hallall, nuk do lejohej t\u00eb mbytet pa therje ashtu si e k\u00ebrkon feja.<\/p>\n<p>&#8211; Apo q\u00eb islami ndaloi mbytjen e tij si: pup\u00ebz\u00ebn, bretkos\u00ebn, milingon\u00ebn dhe blet\u00ebn; sepse sikur t\u00eb ishin hallall, nuk do ndalohej mbytja e tyre.<\/p>\n<p>&#8211; Apo q\u00eb njihet se i ha cof\u00ebtinat si: shqiponja dhe korbi.<\/p>\n<p>&#8211; Apo q\u00eb ka lindur prej kafsh\u00ebs hallall (q\u00eb lejohet ngr\u00ebnia e saj) dhe kafsh\u00ebs haram (q\u00eb ndalohet ngr\u00ebnia e saj) si: mushka (sepse \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kafsh\u00eb hibride, mes nj\u00eb kali fem\u00ebr dhe nj\u00eb mashkulli gomar).<\/p>\n<p>&#8211; Apo kafsha q\u00eb \u00ebsht\u00eb e ngordhur, apo mishi q\u00eb \u00ebsht\u00eb therur n\u00eb em\u00ebr t\u00eb dikujt tjet\u00ebr n\u00eb vend t\u00eb Allahut, apo mishi q\u00eb kur \u00ebsht\u00eb therur nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur emri i Allahut (\u00ebsht\u00eb therur pa th\u00ebn\u00eb Bismilah<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>).<\/p>\n<p>&#8211; Apo q\u00eb nuk e lejoi feja t\u00eb konsumohet si: kafsh\u00ebn e grabitur dhe t\u00eb vjedhur, etj.<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li>Pijet gjitha jan\u00eb t\u00eb lejuara, p\u00ebrve\u00e7:<\/li>\n<\/ol>\n<p>&#8211; atyre q\u00eb dehin (qoft\u00eb shum\u00eb apo pak),<\/p>\n<p>&#8211; atyre q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtetuar d\u00ebmi i tyre,<\/p>\n<p>-atyre q\u00eb jan\u00eb t\u00eb rrezikshme e vdekjeprur\u00ebse,<\/p>\n<p>&#8211; atyre q\u00eb jan\u00eb t\u00eb f\u00eblliqura e t\u00eb pista; si alkooli, droga, duhani, helmet, gjaku, etj.<\/p>\n<ol start=\"11\">\n<li>Ka situata kur ushqimet dhe pijet e ndaluara lejohen t\u00eb p\u00ebrdoren si; n\u00eb situata t\u00eb jasht\u00ebzakonshme dhe n\u00eb raste frike nga vdekja, at\u00ebher\u00eb kur nuk ka asnj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb arrij\u00eb deri te ushqimi apo pija hallall. Madje, n\u00eb k\u00ebsi raste sipas kat\u00ebr imam\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj dhe shumic\u00ebs s\u00eb dijetar\u00ebve, ai detyrohet t\u00eb haj\u00eb e pij\u00eb nga ato ushqime e pije haram, p\u00ebrndryshe llogaritet gjynahqar. Megjithat\u00eb p\u00ebrdorimi duhet t\u00eb jet\u00eb aq sa ta mbaj\u00eb gjall\u00eb n\u00eb jet\u00eb dhe nuk guxon t\u00eb shtoj\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se kaq.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Allahu thot\u00eb: \u201cPor kushdo q\u00eb detyrohet nga nevoja t\u00eb haj\u00eb ndonj\u00eb gj\u00eb prej k\u00ebtyre, pa dashur t\u00eb b\u00ebj\u00eb gjynah dhe pa e kaluar kufirin, nuk do t\u00eb faj\u00ebsohet. V\u00ebrtet, Allahu \u00ebsht\u00eb Fal\u00ebs i madh dhe M\u00ebshir\u00ebplot\u00eb.\u201d (El Bekare, 173)<\/p>\n<p>\u201cpa dashur t\u00eb b\u00ebj\u00eb gjynah\u201d; do t\u00eb thot\u00eb ai nuk jepet pas haramit kur e ka hallallin, por n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast i imponohet sepse nuk e gjen hallallin.<\/p>\n<p>\u201cdhe pa e kaluar kufirin\u201d; do t\u00eb thot\u00eb nuk i tejkalon kufijt\u00eb n\u00eb ngr\u00ebnien apo pirjen e asaj q\u00eb iu lejua n\u00eb rast domosdoshm\u00ebrie. Pra ai ha e pi ve\u00e7 aq sa ta mbaj\u00eb veten gjall\u00eb n\u00eb jet\u00eb.<\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li>Xhelatina shtazore formohet nga nj\u00eb protein\u00eb me emrin kolagjen. \u00cbsht\u00eb i but\u00eb, viskoz dhe nuk tretet n\u00eb uj\u00eb. Nxirret duke u zier gjat\u00eb n\u00eb uj\u00eb: eshtrat, l\u00ebkurat e indet t\u00eb tjera\u00a0shtazore.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Xhelatina p\u00ebrdoret n\u00eb shum\u00eb produkte ushqimore dhe farmaceutike si n\u00eb past\u00eb, tort\u00eb, brum\u00eb \u00ebmb\u00eblsirash, ushqim p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, djath\u00ebra, pije, pasta p\u00ebr dh\u00ebmb\u00eb, pomad\u00eb, kremra, etj.<\/p>\n<p>&#8211; Vendimi i Akademis\u00eb Nd\u00ebrkomb\u00ebtare Islame t\u00eb Fik\u2019hut:<\/p>\n<p>\u201cLejohet p\u00ebrdorimi i xhelatin\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb nxjerr\u00eb nga l\u00ebnd\u00ebt hallall, si nga bim\u00ebt e\u00a0 pad\u00ebmshme dhe nga shtaz\u00ebt hallall t\u00eb therura sipas rregullave t\u00eb fes\u00eb.<\/p>\n<p>Nuk lejohet xhelatina e nxjerr\u00eb prej l\u00ebnd\u00ebve haram si l\u00ebkura e kockat e derrit, si dhe prej kafsh\u00ebve dhe l\u00ebnd\u00ebve tjera q\u00eb ndalohen.\u201d<\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li>Sipas mendimit m\u00eb t\u00eb sakt\u00eb, nuk ka dallim mes xhelatin\u00ebs prej l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb ndaluar dhe l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb modifikuar q\u00eb thelbin e ka prej haramit, por q\u00eb ka kaluar disa procese pastrimi derisa \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb l\u00ebnd\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb dallon nga l\u00ebnda e par\u00eb. Esenca e saj \u00ebsht\u00eb e f\u00eblliqur, prandaj t\u00eb dyja ndalohen. Disa specialist t\u00eb k\u00ebsaj fushe p\u00ebrmendin q\u00eb modifikimi nuk ndodh krejt\u00ebsisht, prandaj pasi q\u00eb n\u00eb thelb l\u00ebnda \u00ebsht\u00eb e f\u00eblliqur, at\u00ebher\u00eb llogaritet ashtu derisa t\u00eb v\u00ebrtetohet q\u00eb \u00ebsht\u00eb modifikuar realisht.<\/li>\n<\/ol>\n<p>K\u00ebshtu q\u00eb nuk lejohet t\u00eb p\u00ebrdoren ushqimet, pijet dhe ila\u00e7et q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb xhelatin\u00eb t\u00eb nxjerr\u00eb prej l\u00ebkur\u00ebs s\u00eb derrit dhe l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb f\u00eblliqura, pavar\u00ebsisht a jan\u00eb modifikuar apo jo, ve\u00e7mas n\u00ebse ka alternativ\u00eb si: xhelatina bimore apo shtazore q\u00eb i ka lejuar Allahut. Prodhimi i xhelatin\u00ebs nga kafsh\u00ebt e therura hallall \u00ebsht\u00eb i mundsh\u00ebm dhe ato e plot\u00ebsojn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin q\u00ebllim n\u00eb prodhimin e ila\u00e7eve apo ushqimeve.<\/p>\n<ol start=\"14\">\n<li>Kafsh\u00ebt e therura dhe mishi i importuar prej shteteve hebreje dhe t\u00eb krishter\u00eb, pa qen\u00eb n\u00eb dijeni p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn e therjes s\u00eb atyre kafsh\u00ebve; llogariten fort t\u00eb dyshimta shkaku i informacioneve q\u00eb vijn\u00eb prej atyre vendeve se ata nuk i therin sipas rregullave t\u00eb fes\u00eb islame. Madje ligjet e disa prej atyre shteteve e ndalojn\u00eb therjen sipas islamit, prandaj m\u00eb e mira do ishte t\u00eb kemi kujdes sa m\u00eb shum\u00eb.<\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00ebse informohemi q\u00eb ato kafsh\u00eb jan\u00eb mbytur me ngufatje, apo me alivanosje, apo me goditje n\u00eb kok\u00eb, apo n\u00eb \u00e7far\u00ebdo lloj m\u00ebnyre q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb islame; pa asnj\u00eb dyshim ndalohet ngr\u00ebnia e atij mishi.<\/p>\n<ol start=\"15\">\n<li>Myslimani p\u00ebr prodhimet q\u00eb dyshon se p\u00ebrmbajn\u00eb di\u00e7ka prej haramit duhet t\u00eb interesohet rreth tyre para se t\u2019i konsumoj\u00eb ato. Mund t\u00eb konsultohet me profesionist\u00ebt p\u00ebr p\u00ebrb\u00ebrjen kimike dhe l\u00ebnd\u00ebt p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse, apo ta lexon list\u00ebn e p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve t\u00eb sh\u00ebnuara n\u00eb ushqime dhe pije. Kjo mjafton p\u00ebr t\u2019u v\u00ebrtetuar, qoft\u00eb edhe n\u00eb vende jomyslimane, sepse nga frika e d\u00ebnimeve ligjore dhe prestigjit t\u00eb kompanis\u00eb, ata n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi tregojn\u00eb sakt\u00ebsisht p\u00ebr \u00e7do p\u00ebrb\u00ebrje t\u00eb prodhimeve t\u00eb tyre.<\/li>\n<li>N\u00ebse myslimani i largohet produkteve ushqimore dhe pijeve q\u00eb dyshohet se p\u00ebrmbajn\u00eb di\u00e7ka t\u00eb ndaluar, e ve\u00e7mas n\u00ebse nevoja p\u00ebr to \u00ebsht\u00eb e pa domosdoshme, at\u00ebher\u00eb b\u00ebn shum\u00eb mir\u00eb. K\u00ebshtu e ruan veten dhe i ik\u00ebn \u00e7do dyshimi. Pejgamberi \ufdfa thot\u00eb: \u201cAi q\u00eb ruhet nga t\u00eb dyshimtat, e ka ruajtur fen\u00eb dhe nderin e vet, kurse ai q\u00eb bie n\u00eb t\u00eb dyshimtat, ve\u00e7se ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb haram si bariu q\u00eb kullot kopen\u00eb p\u00ebrball\u00eb zon\u00ebs s\u00eb ndaluar, ku kopeja mund t\u00eb bjer\u00eb n\u00eb \u00e7do \u00e7ast.\u201d<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Po ashtu tha: \u201cL\u00ebre at\u00eb q\u00eb t\u00eb b\u00ebn t\u00eb dyshosh dhe shko pas asaj q\u00eb \u00ebsht\u00eb e sigurt.\u201d<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"17\">\n<li>Kush ha pa dijeni ushqim apo pi pije haram, obligohet ta l\u00ebre pjes\u00ebn e mbetur, n\u00ebse ka mbetur di\u00e7ka. Nd\u00ebrkoh\u00eb nuk detyrohet t\u00eb shpaguaj\u00eb gabimin e tij n\u00ebse ka b\u00ebr\u00eb \u00e7mos t\u00eb kuptoj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn se a ka qen\u00eb hallall apo haram. P\u00ebrndryshe n\u00ebse nuk ka pasur interes t\u00eb dij\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, at\u00ebher\u00eb detyrohet t\u2019i k\u00ebrkoj\u00eb falje Allahut dhe t\u00eb jet\u00eb i kujdessh\u00ebm n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/li>\n<li>Udh\u00ebzimi i Pejgamberit \ufdfa n\u00eb ngr\u00ebnie dhe pije ishte m\u00eb i miri dhe m\u00eb i ploti; Pejgamberi \ufdfa: \u201cnuk e refuzonte ushqimin q\u00eb gjendej dhe as nuk e k\u00ebrkonte at\u00eb q\u00eb nuk gjendej. \u00c7do ushqim t\u00eb mir\u00eb q\u00eb i \u00ebsht\u00eb ofruar e ka ngr\u00ebn\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 atyre q\u00eb nuk ia donte vetja, ato i linte dhe nuk i ndalonte.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Asnj\u00ebher\u00eb nuk ka shar\u00eb ndonj\u00eb lloj t\u00eb ushqimit. N\u00ebse e p\u00eblqente e hante, e n\u00ebse jo e braktiste.<\/p>\n<p>Ushqimin e mir\u00eb asnj\u00ebher\u00eb nuk e refuzonte, e as nuk e k\u00ebrkonte n\u00ebse mungonte. Udh\u00ebzimi i tij \u00ebsht\u00eb t\u00eb haj\u00eb at\u00eb q\u00eb gjendej. N\u00ebse nuk kishte gj\u00eb, duronte.\u201d<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"19\">\n<li>Prej edukat\u00ebs s\u00eb ngr\u00ebnies dhe pijes \u00ebsht\u00eb th\u00ebnia n\u00eb fillim \u201cBismilah (me emrin e Allahut\u201d. E n\u00ebse harron ta shqiptoj\u00eb, at\u00ebher\u00eb kur t\u2019i kujtohet le t\u00eb thot\u00eb: \u201cBismilah evvelehu ve ahirehu (me emrin e Allahut n\u00eb fillim dhe n\u00eb fund)\u201d.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Omer ibn Ebi Seleme, tregon: \u201cIsha i vog\u00ebl n\u00ebn p\u00ebrkujdesjen e Pejgamberit \ufdfa, nd\u00ebrsa me dor\u00ebn time merrja nga t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebt e pjat\u00ebs. Me at\u00eb rast Pejgamberi \ufdfa, m\u00eb tha: \u2018O ti djalosh, thuaj bismilah (me Emrin e Allahut), ha me dor\u00ebn e djatht\u00eb dhe ha p\u00ebrpara vetes.\u2019 K\u00ebshtu sot e k\u00ebsaj dite un\u00eb e zbatoj\u00eb k\u00ebshill\u00ebn.\u201d<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Me nj\u00eb hadith tjet\u00ebr Pejgamberi \ufdfa tha: \u201cKur ndonj\u00ebri prej juve fillon me ngr\u00ebnien e ushqimit le t\u00eb p\u00ebrmend\u00eb emrin e Allahut (t\u00eb thot\u00eb bismilah), e n\u00ebse harron n\u00eb fillim t\u00eb p\u00ebrmend\u00eb emrin e Allahut le t\u00eb thot\u00eb: \u2018bismilahi evvelehu ve ahirehu (me emrin e Allahut n\u00eb fillim dhe n\u00eb fund)\u2019 \u201d<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\"><sup>[9]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"20\">\n<li>Nuk \u00ebsht\u00eb patjet\u00ebr t\u00eb thuhet bismilah me z\u00eb t\u00eb lart\u00eb para se t\u00eb fillohet me ngr\u00ebnien e ushqimit. N\u00ebse shqiptohet n\u00eb vete (pra me z\u00eb t\u00eb ul\u00ebt) ve\u00e7se \u00ebsht\u00eb zbatuar urdhri e Pejgamberit \ufdfa q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmendet Allahu para se t\u00eb fillohet me ushqim. Kushti \u00ebsht\u00eb t\u00eb l\u00ebviz\u00ebn buz\u00ebt dhe gjuha, edhe n\u00ebse nuk ngritet z\u00ebri.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Por m\u00eb e mira \u00ebsht\u00eb t\u00eb thuhet me z\u00eb pak m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, k\u00ebshtu t\u2019ua kujtoje njer\u00ebzve dhe t\u00eb m\u00ebsohet i padijshmi.<\/p>\n<ol start=\"21\">\n<li>A lejohet t\u00eb thot\u00eb \u201cbismilah\u201d para se t\u00eb fillohet me ngr\u00ebnie dikush tjet\u00ebr p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn e vog\u00ebl q\u00eb ende nuk ka filluar t\u00eb fol mir\u00eb?<\/li>\n<\/ol>\n<p>Dijetari Dr. Abdurrahman Beraku (Allahu e ruajtt\u00eb!) thot\u00eb: \u201cP\u00ebrmende Allahun p\u00ebr veprimin t\u00ebnd (pra thuaj bismilah p\u00ebr vete), e jo p\u00ebr veprimin e f\u00ebmij\u00ebs\u201d; pra thuaj \u201cbismilah\u201d kur i jep f\u00ebmij\u00ebs t\u00eb haj\u00eb ushqim, e jo n\u00eb vend t\u00eb tij kur ai e ha ushqimin.<\/p>\n<ol start=\"22\">\n<li>Edukat\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb ngr\u00ebnia me dor\u00ebn e djatht\u00eb. Nuk lejohet ngr\u00ebnia me dor\u00ebn e majt\u00eb, ve\u00e7 n\u00eb raste specifike, duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb hadithin e Pejgamberit \ufdfa i cili tha: \u201cMos hani dhe mos pini me dor\u00ebn e majt\u00eb, sepse shejtani ha dhe pi me t\u00eb majt\u00ebn e tij.\u201d<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><sup>[10]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Nd\u00ebrsa ai q\u00eb nuk mund t\u00eb haj\u00eb me dor\u00ebn e djatht\u00eb p\u00ebr shkak s\u00ebmundjes apo operacionit, apo \u00ebsht\u00eb me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara; nuk ka problem n\u00ebse e p\u00ebrdor\u00eb t\u00eb majt\u00ebn p\u00ebr ngr\u00ebnie e pirje.<\/p>\n<ol start=\"23\">\n<li>Th\u00ebnia \u201cbismilah\u201d n\u00eb fillim t\u00eb ngr\u00ebnies e pirjes dhe ngr\u00ebnia me dor\u00ebn e djatht\u00eb, a jan\u00eb obligim apo sunet (q\u00eb p\u00eblqehen)?<\/li>\n<\/ol>\n<p>Dijetar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb dy mendime: nj\u00eb grup dijetar\u00ebsh thon\u00eb q\u00eb ato jan\u00eb sunet, e nj\u00eb grup tjet\u00ebr thon\u00eb q\u00eb ato jan\u00eb obligim.<\/p>\n<p>M\u00eb e mira p\u00ebr myslimanin \u00ebsht\u00eb t\u2019i veproj\u00eb dhe mos t\u2019i l\u00ebre pa ndonj\u00eb arsye.<\/p>\n<ol start=\"24\">\n<li>Edukat\u00eb tjet\u00ebr e ngr\u00ebnies \u00ebsht\u00eb ngr\u00ebnia p\u00ebrpara vetes dhe an\u00ebve t\u00eb en\u00ebs. Pra, p\u00eblqehet ngr\u00ebn\u00ebsi t\u00eb haj\u00eb ushqimin q\u00eb e ka p\u00ebrpara vetes n\u00eb en\u00eb dhe nuk duhet t\u00eb shtrij\u00eb dor\u00ebn e t\u00eb merr prej ushqimit t\u00eb tjetrit, e as t\u00eb merr prej n\u00eb mes t\u00eb en\u00ebs, duke u bazuar n\u00eb hadithin e Pejgamberit \ufdfa i cili tha: \u201cO ti djalosh, thuaj bismilah (me Emrin e Allahut), ha me dor\u00ebn e djatht\u00eb dhe ha p\u00ebrpara vetes.\u201d<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>Dhe po ashtu n\u00eb nj\u00eb hadith tjet\u00ebr Pejgamberi \ufdfa tha: \u201cBereqeti zbret n\u00eb mes t\u00eb ushqimit, prandaj hani an\u00ebve t\u00eb en\u00ebs dhe mos hani prej mesit t\u00eb en\u00ebs.\u201d<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\"><sup>[12]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Rregulli vlen n\u00ebse ushqimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj, a n\u00ebse ushqimi \u00ebsht\u00eb disa lloj dhe ngr\u00ebn\u00ebsi d\u00ebshiron t\u00eb merr prej nj\u00ebrit lloj q\u00eb nuk e ka p\u00ebrpara vetes, lejohet me lejen e Allahut.<\/p>\n<ol start=\"25\">\n<li>Edukat\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb ngr\u00ebnia bashk\u00ebrisht dhe shtimi i numrit t\u00eb duarve. Ky veprim ka rol t\u00eb madh t\u00eb arrihet ngopja dhe t\u00eb mjaftoj\u00eb ushqimi q\u00eb hahet. Sahab\u00ebt iu ankuan Pejgamberit \ufdfa duke i th\u00ebn\u00eb: \u201cO i D\u00ebrguari i Allahut! Po ham\u00eb ushqim, por nuk po ngopemi?\u201d Pejgamberi \ufdfa tha: \u201cNdoshta nuk uleni bashk\u00ebrisht?\u201d I than\u00eb: \u201cPo.\u201d Pejgamberi \ufdfa tha: \u201cUluni bashk\u00ebrisht p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb dhe filloni me p\u00ebrmendjen e emrit t\u00eb Allahut (filloni me bismilah), k\u00ebshtu do t\u2019ju zbret bereqeti n\u00eb ushqim.\u201d<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\"><sup>[13]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00eb nj\u00eb hadith tjet\u00ebr: \u201cUshqimi i nj\u00eb personi mjafton p\u00ebr dy veta, ushqimi i dy personave mjafton p\u00ebr kat\u00ebr dhe ushqimi i kat\u00ebr personave mjafton p\u00ebr tet\u00eb veta.\u201d<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\"><sup>[14]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"26\">\n<li>Edukat\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb mosp\u00ebrbuzja e ushqimit hallall dhe moskritika duke pak\u00ebsuar nga vlera e tij. Ebu Hurejra thot\u00eb: \u201cAsnj\u00ebher\u00eb Pejgamberi \ufdfa nuk p\u00ebrbuzi ndonj\u00eb ushqim. N\u00ebse i p\u00eblqente e hante, e n\u00ebse jo thjesht e linte.\u201d<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\"><sup>[15]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00ebse q\u00ebllimi i tij \u00ebsht\u00eb qortimi se nuk ka krip\u00eb mjaft\u00eb, ose k\u00ebrkon q\u00eb t\u00eb piqet m\u00eb tep\u00ebr n\u00ebse nuk ka qen\u00eb i pjekur mir\u00eb, at\u00ebher\u00eb nuk ka problem.<\/p>\n<ol start=\"27\">\n<li>Prej udh\u00ebzimit t\u00eb Pejgamberit \ufdfa ishte ngr\u00ebnia duke q\u00ebndruar i ulur n\u00eb tok\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shfaqej modestia dhe asketizmi i Pejgamberit m n\u00eb dynja.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Nuk ka asnj\u00eb penges\u00eb t\u00eb hahet ushqimi n\u00eb tavolin\u00eb apo n\u00eb ndonj\u00eb vend t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<ol start=\"28\">\n<li>Nuk duhet t\u00eb p\u00ebrdoren fleta t\u00eb gazetave apo revistave fetare p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb ushqim mbi to. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi ato p\u00ebrmbajn\u00eb ajete kuranore apo p\u00ebrmendet n\u00eb to emri i Allahut dhe Emrat e Tij t\u00eb Bukura. A n\u00ebse nuk ka ajete apo hadithe, at\u00ebher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb problem t\u00eb vendoset ushqimi mbi to.<\/li>\n<li>Ndalohet ngr\u00ebnia apo pija n\u00eb en\u00eb prej arit dhe argjendtit. Pejgamberi \ufdfa tha: \u201cMos pini e mos hani n\u00eb en\u00eb dhe pjata prej arit e argjendit, sepse ato jan\u00eb p\u00ebr jobesimtar\u00ebt n\u00eb dynja, e p\u00ebr juve n\u00eb ahiret.\u201d<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\"><sup>[16]<\/sup><\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00eb hadith tjet\u00ebr Pejgamberi \ufdfa tha: \u201cKush pi n\u00eb en\u00eb prej arit apo argjendit, atij i gurgullon zjarr Xhehenemi n\u00eb barkun e tij.\u201d<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\"><sup>[17]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"30\">\n<li>Edukat\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb mosmb\u00ebshtetja gjat\u00eb ngr\u00ebnies.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pejgamberi \ufdfa tha: \u201cUn\u00eb nuk ha i mb\u00ebshtetur.\u201d<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\"><sup>[18]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Dometh\u00ebnia gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse e mb\u00ebshtetjes q\u00eb preferohet t\u00eb mos veprohet \u00ebsht\u00eb \u00e7do ulje ku ngr\u00ebn\u00ebsi q\u00ebndron rahat dhe i shtrir\u00eb, ngase kjo e ndihmon edhe m\u00eb tep\u00ebr t\u00eb haj\u00eb. Ulja e till\u00eb qortohet fetarisht. K\u00ebtu p\u00ebrfshihet ulja k\u00ebmb\u00ebkryq, apo mb\u00ebshtetja n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn dor\u00eb duke e p\u00ebrdorur dor\u00ebn tjet\u00ebr p\u00ebr ngr\u00ebnie, apo mb\u00ebshtetja an\u00ebsh.<\/p>\n<ol start=\"31\">\n<li>Forma e uljes q\u00eb preferohet gjat\u00eb ngr\u00ebnies \u00ebsht\u00eb t\u00eb ulet n\u00eb gjunj\u00eb e t\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb thembrat e k\u00ebmb\u00ebve, apo t\u00eb ulet n\u00eb gjunj\u00eb e t\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb shput\u00ebn e k\u00ebmb\u00ebve, apo t\u00eb ulet n\u00eb k\u00ebmb\u00ebn e majt\u00eb e t\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb k\u00ebmb\u00ebn e djatht\u00eb.<\/li>\n<li>N\u00ebse ha me dor\u00eb, p\u00eblqehet t\u00eb haj\u00eb me tre gishta (gishtin e madh, tregues dhe t\u00eb mes\u00ebm), a n\u00ebse i nevojitet t\u00eb ha me m\u00eb shum\u00eb se tre gishta, nuk \u00ebsht\u00eb problem.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Nuk ka penges\u00eb t\u00eb p\u00ebrdoret luga, piruni, etj.<\/p>\n<p>Kab ibn Malik\u00a0 tregon: \u201cPejgamberi \ufdfa hante me tre gishta dhe i l\u00ebpinte ato para se ta fshij\u00eb dor\u00ebn.\u201d<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\"><sup>[19]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"33\">\n<li>Pas ngr\u00ebnies s\u00eb ushqimit, para se t\u00eb fshihet dora me pallom\u00eb apo t\u00eb lahet, p\u00eblqehet t\u00eb l\u00ebpihen gishtat dhe sahani.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pejgamberi \ufdfa thot\u00eb: \u201cN\u00ebse hani di\u00e7ka nga ushqimi, mos e fshini dor\u00ebn derisa ta l\u00ebpini at\u00eb apo t\u2019ua l\u00ebpijn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt at\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\"><sup>[20]<\/sup><\/a>;\u00a0 do t\u00eb thot\u00eb n\u00ebse ai nuk e l\u00ebpin vet, mundet t\u00eb tjer\u00ebt t\u2019ia l\u00ebpijn\u00eb dor\u00ebn, si gruaja apo f\u00ebmija, n\u00ebse kjo gj\u00eb nuk iu pengon.<\/p>\n<p>Enesi tregon: \u201cPejgamberi \ufdfa pasi q\u00eb e p\u00ebrfundonte ushqimin i l\u00ebpinte tre gishtat e tij dhe thoshte: \u2018N\u00ebse ndonj\u00ebrit i bie kafshata n\u00eb tok\u00eb, mund ta merr e ta largon t\u00eb ndyt\u00ebn prej saj (n\u00ebse \u00ebsht\u00eb ngjitur n\u00eb t\u00eb di\u00e7ka apo e ka prekur gj\u00eb prej tok\u00ebs) dhe m\u00eb pas ta ha, q\u00eb mos t\u2019ia le at\u00eb shejtanit.\u2019; si dhe na urdh\u00ebroi t\u00eb mos l\u00ebm\u00eb gj\u00eb prej ushqimit q\u00eb ka mbetur n\u00eb pjat\u00eb, po ta ham\u00eb at\u00eb: \u2018Sepse ju nuk e dini n\u00eb \u00e7\u2019pjes\u00eb t\u00eb ushqimit gjendet bereqeti.\u2019 \u201d<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\"><sup>[21]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"34\">\n<li>P\u00eblqehet pasi t\u00eb p\u00ebrfundohet me ushqimin dhe pijen, t\u00eb fal\u00ebnderohet Allahu me cil\u00ebndo form\u00eb q\u00eb ka ardhur n\u00eb sunetin profetik. Po ashtu p\u00eblqehet laramania n\u00eb p\u00ebrdorimin e formave t\u00eb fal\u00ebnderimit, t\u00eb vihet me nj\u00eb form\u00eb e her\u00ebn tjet\u00ebr me form\u00eb tjet\u00ebr, q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb arrihet bereqeti nga gjitha format e shprehura dhe t\u00eb p\u00ebrkujtohen dometh\u00ebniet e saj.<\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00ebse thuhet ve\u00e7 \u201celhamdulilah (fal\u00ebnderimi i takon Allahut) mjafton me lejen e Allahut.<\/p>\n<p>Pejgamberi \ufdfa tha: \u201cAllahu k\u00ebnaqet me robin i cili pasi q\u00eb e ha ushqimin e fal\u00ebnderon Allahun p\u00ebr dhuntin\u00eb e ushqimit, apo pasi q\u00eb e pi pijen e fal\u00ebnderon Allahun p\u00ebr dhuntin\u00eb e pijes.\u201d<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\"><sup>[22]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"35\">\n<li>Jan\u00eb disa forma t\u00eb fal\u00ebnderimit t\u00eb Allahut pas ngr\u00ebnies s\u00eb ushqimit dhe pijes, e prej tyre p\u00ebrmendim:<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u201cE fal\u00ebnderojm\u00eb Allahun me Fal\u00ebnderime t\u00eb shumta, t\u00eb mira dhe bekuara (t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb pamjaftueshme), Fal\u00ebnderime t\u00eb pand\u00ebrprera, p\u00ebr t\u00eb cilat kemi nevoj\u00eb p\u00ebr to, o Zoti yn\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\"><sup>[23]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>\u201cFal\u00ebnderimi i takon Allahut, i Cili ma mund\u00ebsoi ta ha k\u00ebt\u00eb ushqim dhe m\u00eb furnizoi\u00a0 pa mundin dhe fuqin\u00eb time.\u201d<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\"><sup>[24]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>\u201cFal\u00ebnderimi i takon Allahut, i Cili ma mund\u00ebsoi ta ha k\u00ebt\u00eb ushqim dhe pije, ta kap\u00ebrdij\u00eb leht\u00eb dhe i b\u00ebri atij rrug\u00ebdalje prej trupit.\u201d<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\"><sup>[25]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"36\">\n<li>P\u00eblqehet pas ngr\u00ebnies s\u00eb ushqimit t\u00eb b\u00ebhet dua p\u00ebr bereqet. Po edhe n\u00ebse e b\u00ebn para ushqimit nuk \u00ebsht\u00eb problem duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb hadithin: \u201cN\u00ebse ndonj\u00ebri prej juve ha ushqim, le t\u00eb thot\u00eb: \u2018O Allah, na beko n\u00eb k\u00ebt\u00eb ushqim dhe na ushqe me ushqim m\u00eb t\u00eb mir\u00eb se ky. E n\u00ebse pi qum\u00ebsht, le t\u00eb thot\u00eb: \u2018O Allah, na beko n\u00eb k\u00ebt\u00eb qum\u00ebsht dhe na e shto, sepse nuk ka ushqim dhe pije q\u00eb mund t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb e t\u00eb jet\u00eb i barabart\u00eb me qum\u00ebshtin.\u201d<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\"><sup>[26]<\/sup><\/a><\/li>\n<li>P\u00eblqehet pirja ulur dhe urrehet pirja n\u00eb k\u00ebmb\u00eb pa pasur nevoj\u00eb. E nj\u00ebjta vlen edhe p\u00ebr ngr\u00ebnien sipas disa dijetar\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt thon\u00eb q\u00eb lejohet ngr\u00ebnia n\u00eb k\u00ebmb\u00eb ve\u00e7 n\u00eb rast nevoje. Nevoja e shfuqizon urrejtjen si dispozit\u00eb.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Megjithat\u00eb m\u00eb e mira p\u00ebr myslimanin \u00ebsht\u00eb t\u00eb haj\u00eb dhe t\u00eb pij\u00eb ve\u00e7se ulur. Kjo \u00ebsht\u00eb pozit\u00eb m\u00eb e rehatshme, m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr tretjen dhe m\u00eb e sh\u00ebndetshme p\u00ebr trupin.<\/p>\n<ol start=\"38\">\n<li>P\u00eblqehet pirja me tri frym\u00eb (d.m.th. me tri gll\u00ebnjka). Po edhe n\u00ebse pi me nj\u00eb frym\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb problem.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Enesi tregon q\u00eb Pejgamberi \ufdfa e piu ujin me tri frym\u00eb dhe tha: \u201cK\u00ebshtu e largon m\u00eb mir\u00eb etjen, \u00ebsht\u00eb m\u00eb e sh\u00ebndetshme dhe m\u00eb mir\u00eb tretet.\u201d<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\"><sup>[27]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"39\">\n<li>Urrehet me nxjerr\u00eb frym\u00ebmarrjen brenda en\u00ebs, edhe n\u00ebse e p\u00ebrdor at\u00eb en\u00eb ve\u00e7 nj\u00eb person. Kjo \u00ebsht\u00eb m\u00eb higjienike. Ka mund\u00ebsi q\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet frym\u00ebmarrjes t\u00eb del p\u00ebshtym\u00eb apo jarg\u00eb, e t\u00eb barten mikrobe dhe pija t\u00eb merr er\u00eb t\u00eb keqe. M\u00eb pas ai vet apo tjetri g\u00ebrditet me pi prej asaj ene.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pejgamberi \ufdfa thot\u00eb: \u201cKur ndonj\u00ebri prej jush pi, mos ta nxjerr\u00eb frym\u00ebmarrjen n\u00eb en\u00eb.\u201d<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\"><sup>[28]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"40\">\n<li>Urrehet fryrja n\u00eb ushqim apo pirje, qoft\u00eb p\u00ebr t\u00eb larguar di\u00e7ka t\u00eb ndyt\u00eb, apo p\u00ebr t\u00eb ftohur ushqimin apo pijen e nxeht\u00eb. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi fryrja me vete bart\u00ebn edhe p\u00ebshtym\u00eb q\u00eb njeriu g\u00ebrditet m\u00eb pas t\u00eb pij\u00eb apo haj\u00eb prej asaj ene.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pejgamberi \ufdfa ndaloi t\u00eb fryhet n\u00eb ushqim dhe pije.<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\"><sup>[29]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"41\">\n<li>Disa dijetar\u00eb i ve\u00e7uan ca raste dhe than\u00eb: nuk \u00ebsht\u00eb problem n\u00ebse ekziston nevoja t\u00eb fryhet n\u00eb ushqim si n\u00eb rastin kur pija \u00ebsht\u00eb e nxeht\u00eb dhe njeriu e ka t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb pres\u00eb t\u00eb ftohet. Po n\u00ebse pijen e nxeht\u00eb e hedh prej nj\u00eb ene n\u00eb en\u00eb tjet\u00ebr, e m\u00eb pas e kthen n\u00eb en\u00ebn e par\u00eb, q\u00eb m\u00eb shpejt\u00eb t\u00eb ftohet, \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mir\u00eb se t\u00eb fryhet n\u00eb t\u00eb.<\/li>\n<li>Urrehet t\u00eb pihet prej fytit (gryk\u00ebs) s\u00eb shishes. N\u00ebse shishen e p\u00ebrdor\u00eb ve\u00e7 nj\u00eb person dhe \u00ebsht\u00eb i sigurt n\u00eb p\u00ebrdorimin e saj si nga plasaritja apo e \u00e7ara, at\u00ebher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb problem.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ebu Hurejra dhe Ibn Abasi than\u00eb q\u00eb Pejgamberi \ufdfa ndaloi t\u00eb pihet prej fytit (gryk\u00ebs) t\u00eb shakullit<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\"><sup>[30]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Shakulli \u00ebsht\u00eb en\u00eb q\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr mbajtjen e ujit, ka gryk\u00eb q\u00eb pihet prej saj.<\/p>\n<ol start=\"43\">\n<li>Th\u00ebnia \u201cg\u00ebzuar\u201d q\u00eb ia thon\u00eb nj\u00ebri tjetrit gjat\u00eb tubimeve p\u00ebr t\u00eb pir\u00eb l\u00ebngje, nuk duhet me qen\u00eb n\u00eb fjalorin e myslimanit. Bile shprehjet e tilla ndalohen, sepse n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi i p\u00ebrdorin pir\u00ebsit e alkoolit kur tubohen p\u00ebr t\u00eb pir\u00eb alkool dhe raki. Myslimani \u00e7doher\u00eb q\u00ebndron m\u00ebnjan\u00eb gj\u00ebrave q\u00eb ngjasojn\u00eb me ta.<\/li>\n<li>Edukat\u00eb tjet\u00ebr e ushqimit dhe pijes \u00ebsht\u00eb mosteprimi me ngr\u00ebnie dhe mosmbushja e barkut.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Pejgamberi \ufdfa tha: \u201cNuk ka mbushur i biri Ademit en\u00eb m\u00eb t\u00eb keqe se barkun e tij. Atij i mjaftojn\u00eb disa kafshata p\u00ebr ta mbajtur veten. Po n\u00ebse i duhet m\u00eb tep\u00ebr, at\u00ebher\u00eb nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e lukthit ta l\u00ebr\u00eb p\u00ebr ushqimin, nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn p\u00ebr pirje dhe nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn p\u00ebr aj\u00ebr.\u201d<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\"><sup>[31]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>N\u00eb hadith tjet\u00ebr Pejgamberi \ufdfa \u00a0tha: \u201cBesimtari ha me nj\u00eb zorr\u00eb (k\u00ebnaqet dhe ngopet me pak), nd\u00ebrsa jobesimtari ha me shtat\u00eb zorr\u00eb (nuk k\u00ebnaqet dhe nuk ngopet me pak).\u201d<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\"><sup>[32]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"45\">\n<li>Mjek\u00ebt k\u00ebshillojn\u00eb q\u00eb t\u00eb mos futet n\u00eb lukth kafshat\u00eb pas kafshat\u00ebs para se t\u00eb tretet ushqimi si duhet n\u00eb lukth.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Nuk dihet q\u00eb ka ardhur ndonj\u00eb hadith prej Pejgamberit \ufdfa q\u00eb e ndalon futjen e kafshat\u00ebs pas kafshat\u00ebs. K\u00ebto k\u00ebshilla dhe paralajm\u00ebrime jan\u00eb prej fjal\u00ebve t\u00eb mjek\u00ebve.<\/p>\n<ol start=\"46\">\n<li>Epshi i barkut \u00ebsht\u00eb d\u00ebmtuesi m\u00eb i madh dhe sebepi i shum\u00eb zarareve e s\u00ebmundjeve t\u00eb zemr\u00ebs dhe trupit. At\u00eb e ndjek epshi i organit, e m\u00eb pas d\u00ebshira p\u00ebr pozit\u00eb dhe pasuri p\u00ebr t\u2019i realizuar k\u00ebto dy d\u00ebshira epshore. Prej tyre lindin s\u00ebmundjet e zemr\u00ebs si syefaq\u00ebsia, zilia, mburrja dhe mendjemadh\u00ebsia shkaku i i angazhimit me dynja. Arab\u00ebt n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn thoshin: \u201cLukthi \u00ebsht\u00eb sht\u00ebpia e s\u00ebmundjeve, nd\u00ebrsa dieta koka e ila\u00e7it.\u201d<\/li>\n<li>Myslimani \u00ebsht\u00eb urdh\u00ebruar t\u00eb ket\u00eb baraspesh\u00eb, drejt\u00ebsi dhe p\u00ebrafrim n\u00eb t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjet e tij, pa e tepruar dhe pa heq\u00eb dor\u00eb. Feja islame \u00ebsht\u00eb mesatare mes dy ekstremeve, teprimit dhe shkujdesjes.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Myslimani nuk e tepron me p\u00ebrdorimin e gj\u00ebrave t\u00eb lejuara (si ushqimin dhe pijen) deri n\u00eb at\u00eb grad\u00eb saq\u00eb zhytet n\u00eb to, po edhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr nuk e privon veten nga mir\u00ebsit\u00eb q\u00eb Allahu ia lejoi, deri n\u00eb at\u00eb grad\u00eb saq\u00eb heq\u00eb dor\u00eb prej tyre<\/p>\n<p>Allahu thot\u00eb: \u201cDhe ata q\u00eb, kur shpenzojn\u00eb, nuk jan\u00eb as dor\u00ebshpuar, as dor\u00ebshtr\u00ebnguar, por i p\u00ebrmbahen t\u00eb mesmes.\u201d (El Furkan, 67)<\/p>\n<p>Po ashtu Allahu thot\u00eb: \u201cHani e pini, por mos e teproni, se Ai nuk i do ata q\u00eb e teprojn\u00eb.\u201d (El Earaf, 31)<\/p>\n<ol start=\"48\">\n<li>Teprimi n\u00eb ushqim dhe pije vjen kur tejkalohet kufiri dhe tradita.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u201cTeprimi vjen kur shton mbi sasin\u00eb e mjaftueshme dhe kur nuk ngopesh duke ngr\u00ebn\u00eb ushqime q\u00eb e d\u00ebmtojn\u00eb trupin.<\/p>\n<p>Apo vjen kur shton n\u00eb luks dhe kur zgjerohesh n\u00eb ushqime, pije dhe veshje.<\/p>\n<p>Apo kur e tejkalon kufirin e hallallit dhe kalon n\u00eb haram.<\/p>\n<p>Fjal\u00ebt e Allahut: \u201c &#8230;se Ai nuk i do ata q\u00eb e teprojn\u00eb.\u201d (El Earaf, 31) tregojn\u00eb q\u00eb Allahu e urren at\u00eb q\u00eb e tepron. Teprimi n\u00eb ushqime dhe pije e d\u00ebmton trupin dhe jetes\u00ebn e njeriut, deri n\u00eb at\u00eb grad\u00eb saq\u00eb e b\u00ebn njeriun t\u00eb paaft\u00eb p\u00ebr shpenzimet q\u00eb detyrohet t\u2019i realizoj\u00eb.<\/p>\n<p>Ky ajet fisnik e shfaq\u00eb urdhrin p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb e pir\u00eb dhe ndales\u00ebn e heqjes dor\u00eb nga to, si dhe ndales\u00ebn e teprimit me to.\u201d<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\"><sup>[33]<\/sup><\/a><\/p>\n<ol start=\"49\">\n<li>Nuk ka problem n\u00ebse njeriu ha m\u00eb tep\u00ebr se nj\u00eb shujt\u00eb brenda dit\u00ebs, ngase n\u00eb thelb nuk llogaritet teprim. Teprimi vjen kur njeriu ha tep\u00ebr deri sa t\u00eb mbingopet, qoft\u00eb edhe me nj\u00eb shujt\u00eb.<\/li>\n<li>Prej fal\u00ebnderimit t\u00eb Allahut p\u00ebr dhuntin\u00eb e ushqimit dhe pirjes jan\u00eb: harxhimi racional, gatimi apo blerja prej restoranteve t\u00eb jet\u00eb sipas nevoj\u00ebs, ushqimi q\u00eb tepron t\u00eb ruhet n\u00eb frigofer, apo t\u00eb jepet sadaka, apo t\u2019ju hedhet kafsh\u00ebve dhe shpend\u00ebve, e p\u00ebr k\u00ebt\u00eb veprim t\u00eb shpresojm\u00eb n\u00eb shp\u00ebrblimin e Allahut.<\/li>\n<\/ol>\n<p>E lusim Allahun t\u00eb na jap\u00eb sukses n\u00eb at\u00eb q\u00eb Ai e do dhe At\u00eb e k\u00ebnaq, dhe t\u00eb na ndihmoj\u00eb ta p\u00ebrmendim, ta fal\u00ebnderojm\u00eb dhe ta adhurojm\u00eb sa m\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>Amin!<\/p>\n<p>Fal\u00ebnderimi i takon Allahut, Zotit t\u00eb bot\u00ebve.<\/p>\n<p>Muhamed el Munexhidi<\/p>\n<p>Nga arabishtja: Irfan Jahiu<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Buhariu (1), Muslimi (1907).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Buhariu (4341), Muslimi (1733).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> \u201cTefsir Bagaviu\u201d (3\/100), \u201cTefsir Ibn Kethir\u201d (3\/197).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Te shumica e dijetar\u00ebve, th\u00ebnia \u201cBismilah\u201d para therjes \u00ebsht\u00eb sunet, e nuk \u00ebsht\u00eb kusht. (sh.p.)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Buhariu (52), Muslimi (1599).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Tirmidhiu (2018), Nesaiu (5711), Albani e vler\u00ebsoi hadithin t\u00eb sakt\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> \u201cZadul Mead\u201d, Ibn el Kajimi (1\/142).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Buhariu (3576), Muslimi (2022).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Ebu Davudi (3767), Tirmidhiu (1858), Ibn Maxhe (3264), Albani e vler\u00ebsoi hadithin t\u00eb sakt\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Muslimi (2020).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Buhariu (3576), Muslimi (2022).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Tirmidhiu (1805), Ibn Maxhe (3277), Albani e vler\u00ebsoi hadithin si t\u00eb sakt\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Ebu Davudi (3764), Ibn Maxhe (3286), Albani e vler\u00ebsoi hadithin si t\u00eb mir\u00eb n\u00eb \u201cEs Sahiha\u201d (664).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Muslimi (2059).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Buhariu (3370), Muslimi (2046).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Buhariu (5426), Muslimi (2067).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Buhariu (5634) po te transmetimi i tij nuk gjendet fjala \u201cari\u201d, Muslimi (2065).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> Buhariu (5398).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> Muslimi (2032).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Buhariu (5456), Muslimi (2031).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> Muslimi (2034).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Muslimi (2734).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Buhariu (5458) (p\u00ebrkthim prej te Mburoja e myslimanit).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Tirmidhiu (3458), Ibn Maxhe (3285), Albani e vler\u00ebsoi hadithin si t\u00eb mir\u00eb (p\u00ebrkthim prej te Mburoja e myslimanit).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> Ebu Davudi (3851), Albani e vler\u00ebsoi hadithin si t\u00eb sakt\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Ebu Davudi (3730), Tirmidhiu (3455), Ibn Maxhe (3222), Albani e vler\u00ebsoi hadithin si t\u00eb mir\u00eb n\u00eb \u201cEs Sahiha\u201d (2320).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> Muslimi (2028).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> Buhariu (153), Muslimi (267).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Ahmedi (2817), Albani e vler\u00ebsoi hadithin si t\u00eb sakt\u00eb n\u00eb \u201cSahih el Xhami\u2019 \u201d (6913).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> Buhariu (5628, 5629).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> Tirmidhiu (2380), Ibn Maxhe (3349), Albani e sakt\u00ebsoi hadithin.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> Buhariu (5393), Muslimi (2060).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a> \u201cTefsir Sadij\u201d (fq. 287).<\/p>\n<p>Nxirret duke u zier gjat\u00eb n\u00eb uj\u00eb: eshtrat, l\u00ebkurat e indet t\u00eb tjera\u00a0<em>shtazore<\/em>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Allahu u dha krijesave mir\u00ebsi me boll\u00ebk, e prej m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhave \u00ebsht\u00eb mir\u00ebsia e ushqimit dhe pijes. Pa to s\u2019ka jet\u00eb p\u00ebr njeriun dhe kafsh\u00ebt, gj\u00eb q\u00eb e b\u00ebn t\u00eb domosdoshme fal\u00ebnderimin dhe p\u00ebrkushtimin ndaj Allahut n\u00eb vazhdim\u00ebsi. I p\u00ebrkujton rob\u00ebrit se Allahu \u00ebsht\u00eb i Gjalli, i P\u00ebrjetshmi, i Vetmi, Absoluti dhe Krijuesi i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":8190,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,4,22,11,6,8,10,67],"tags":[],"class_list":["post-8189","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-c95-ahlak","category-c86-akide","category-c82-artikuj","category-c98-ceshtje-bashkekohore","category-c96-davet","category-c85-fikh","category-c105-fik","category-te-zgjedhura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8189"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8191,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8189\/revisions\/8191"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shkollaislame.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}